InfoNu.nl > Wetenschap > Scheikunde > Gevaarlijk vuurwerk: zijn nitraatrotjes gevaarlijk?

Gevaarlijk vuurwerk: zijn nitraatrotjes gevaarlijk?

Gevaarlijk vuurwerk. Zijn nitraatrotjes bijvoorbeeld gevaarlijk. Vuurwerk is er in soorten en maten, maar levert in de meeste gevallen veel mooie plaatjes en plezier op. Toch kleven er ook gevaren aan vuurwerk. Als dat niet goed ontstoken wordt bijvoorbeeld. Of als mensen producten kopen die niet deugen of nog erger als mensen zelf wat in elkaar flansen. Er bestaan volgens pyrotechnici veel misverstanden over vuurwerk. Vooral de negatieve aspecten worden belicht vinden vuurwerkliefhebbers. Terwijl dit veel genuanceerder ligt. De waarheid over vuurwerk.

Levensgevaarlijk vuurwerk?

Overheid, politie en justitie en de media spreken altijd over levensgevaarlijk vuurwerk, stellen de vuurwerkliefhebbers. Toch bestrijden ze dit, omdat het de overheid vooral om economisch belang zou gaan. Over de miljoenen die aan buitenlands vuurwerk worden besteed, wordt in Nederland namelijk geen belasting betaald. Politie en Justitie hebben volgens de branche een ander belang: Angst voor illegaal vuurwerk kweken, waardoor mensen eerder geneigd zijn hun buurman aan te geven wanneer ze vermoeden dat deze illegaal vuurwerk bezit. En de media wil op hun beurt weer lezers / kijkers trekken met hun reportages en proberen zo'n sensationeel mogelijk beeld te schetsen. Leuke berichten over prachtige vuurwerkshows vallen daar niet onder.

Nitraatrotjes

Nitraatrotjes zijn de nieuwste producten waar politie en OM zich tegen verzetten. De naam doet vermoeden dat er nitraat in de klappers zit, maar dit blijkt helemaal niet het geval te zijn. De klappers geven een enorme knal en zijn daarom voor een bepaalde groep erg interessant.

De nitraatklapper bestaat eigenlijk niet

Hoewel het vuurwerk dat enorme klappers geeft onder de naam nitraatklapper illegaal op de markt wordt gebracht stelt de website Vuurwerk dat dit een onzinnig woord is. Nitraat of NO3 is een anorganische salpeter zout zoals kaliumnitraat, bariumnitraat of strontiumnitraat en alleen het cellulosenitraat wordt gebruikt in de vuurwerkbranche, maar niet het nitraat zelf. NO2, een nitro-groep wordt wel gebruikt in de pyrotechniek.

Is het nitraatrotje erg gevaarlijk?

Hoewel het woord dus niet klopt is het nitraatrotje of de nitraatklapper volgens politie en justitie erg gevaarlijk. Maar klopt dat wel? Volgens de vuurwerkbranche danken de nitraten of klappers hun naam aan één van de eerste nitraatklappers, namelijk de Thundercracker van BEX Vuurwerk in Bocholt. Deze firma is anno 2010 niet meer in bedrijf. In de jaren 1998 tot 2001 waarin deze klappers op de markt kwamen was er nauwelijks regelgeving in België op het gebied van vuurwerk. Voor de Nederlandse vuurwerkliefhebber waren al die Belgische producten bovendien gewoon vrij verkrijgbaar. Een van de promotie-uitspraken van deze firma was dat de harde klap van deze Thundercrackers te danken was aan Ammoniumnitraat (NH4NO3) wat in het sas verwerkt was. Dit bleek grote onzin, want Ammoniumnitraat is hoogst vocht-aantrekkend en dus niet geschikt voor de verwerking in vuurwerk. De naam is echter wel blijven hangen aan vuurwerk dat nogal wat geluid maakt.

Strenge regels vuurwerk ook in België, maar Belgisch vuurwerk knalt wel harder

Sinds 2001 is de regelgeving in Belgie zodanig veranderd dat ook daar strenge regels zijn wat vuurwerk betreft. Knallers mogen ondermeer niet meer dan 2 gram kruit bevatten. Nitraten zoals de Thundercracker van BEX (die 4 gram bevatten) zijn dus ook niet meer in Belgie te koop. Verder moet elk stuk vuurwerk (met uitzondering van strijkers) voorzien zijn van een groen veiligheidslont, viscolont genaamd, dat voldoende vertraging garandeerd. Belgisch knalvuurwerk knalt inderdaad wat harder als het Nederlandse knalvuurwerk, maar is door de verscherpte regelgeving zeker net zo veilig als Nederlands vuurwerk. Bij normaal gebruik (volgens de Nederlandse handleiding, die verplicht aanwezig is) kan er in principe weinig mis gaan.

Goede nitraatklappers

Een aantal "nitraatklappers" van de veilige soort zijn:
  1. Thumping Thunder: 1,6 gram
  2. Banger: 1,5 gram
  3. Bombero's: 2 gram
  4. The Mammoth: 1,5 gram
  5. Ugly Joe: 1,9 gram (waarvan een klein gedeel wordt gebruikt voor een fluit voorafgaand aan de knal)

Het gevaarlijke vuurwerk is vaak illegaal en komt vaak uit Polen, Italië en Spanje

Maar niet alle knallers die in Nederland met Oud en Nieuw worden afgestoken zijn afkomstig uit Belgie. De laatste jaren komen steeds meer knallers uit landen als:
  1. Polen
  2. Italie
  3. Spanje

In andere landen heel andere regels op het gebied van vuurwerk

In dit soort landen zijn de regels voor vuurwerk heel anders dan in Nederland of in België. Bovendien worden deze knallers vaak naar Nederland gehaald en verkocht via handelaren in het Illegale circuit. Deze knallers gaan vaak een stuk harder dan hun Belgische soortgenoten.

Vuurwerksoorten uit andere landen die veel meer kruid bevatten dan in Nederland is toegestaan

Uit andere landen komen dus nitraatklappers met veel meer impact. Een aantal van deze soorten op een rij:
  1. Atomico's: Spanje, 12,6 gram (waarvan een groot deel wordt gebruikt voor een fluit voorafgaand aan de knal)
  2. Fenix nitraten: Polen, 4 gram (waarvan een klein gedeelte wordt gebruikt voor een groene vlam voorafgaand aan de knal)
  3. Red Devil: Denemarken, 12 gram (waarvan een groot deel wordt gebruikt voor een fontein voorafgaand aan de knal)
  4. Krachmen FPX3: Polen, 2,5 gram (waarvan een klein gedeelte wordt gebruikt voor een groene vlam voorafgaand aan de knal)

Extreme vuurwerkklappers met heel veel kruid die voor risico's kunnen zorgen

Verder zijn er nog een aantal extreme klappers, die in de media onder nitraten worden genoemd, maar er volgens de vuurwerk-liefhebbers, niet bijhoren:
  1. Cobra 6: Italie, 48 gram
  2. Explods: Italie, 50 gram
  3. Gigant Maroon: Tsjechie, 120 gram
Deze soorten zijn niet (goed-)gekeurd door Nederlandse, Belgische of Duitse instanties, bevatten niet altijd een groen veiligheidslont en een Nederlandse handleiding is vaak afwezig. Juist met dit zware vuurwerk kan het bij verkeerd gebruik flink misgaan. Het zijn ook vaak de klappers waarmee vandalisme wordt gepleegd. Dit vandalisme is echter vuurwerkliefhebbers een doorn in het oog. In de media wordt tot grote spijt van de branche helaas geen onderscheid tussen bijvoorbeeld Belgische en illegaal verkrijgbare knallers. Er wordt volgens de liefhebbers over geschreven of iedereen zo maar even in Belgie de zwaarste klappers kan gaan halen en alsof iedere vuurwerkliefhebber graag bushokjes, brievenbussen en ander straatmeubilair opblaast. Een echte vuurwerkliefhebber sloopt juist niets omdat zo zijn/haar hobby in een kwaad daglicht komt te staan.

Het verschil tussen Nederlands en Belgisch knal-vuurwerk: de lading is anders

Het verschil tussen Nederland en Belgisch knal-vuurwerk zit in de lading. In Nederland mag knalvuurwerk uitsluitend buskruit (oftewel zwart kruit) bevatten, waar in Belgie flash- ofwel zilverkruit toegestaan is. Buskruit is een langzaam brandend mengsel, waardoor de gassen niet zo heet worden en er niet veel druk opgebouwd wordt en de huls van een rotje simpelweg met een knal(letje) openscheurt. De Belgische varianten knallen vaak wat harder dan de Nederlandse knallers. Flashkruit brandt namelijk veel feller dan buskruit, waardoor er veel meer druk wordt opgebouwd. Hierdoor klapt de huls uit elkaar. Ongeacht wat de Nederlandse overheid en aanverwante organisaties het publiek wil laten geloven, wordt vuurwerk in Belgie en Duitsland (waarbij de laatste de regels net zo streng, zo niet strenger zijn als in NL) weldegelijk getest en gekeurd. Ieder artikel dat wordt verkocht heeft dus ook een keuringsnummer.

Strenge controles politie op nitraatrotjes en nitraatbommen en andere illegaal vuurwerk

De politie controleert net als andere jaren ook in 2010 weer op illegaal vuurwerk waaronder nitraatproducten vallen. Ze doet dat in opdracht van het openbaar ministerie. Er wordt vooral gecontroleerd op netwerken die het vuurwerk verspreiden en minder op individuen die illegaal vuurwerk in hun bezit hebben. Wie gepakt wordt met illegaal vuurwerk, moet dat niet alleen inleveren, maar kan ook rekenen op een fikse bekeuring.

Goed omgaan met vuurwerk

Persoonlijk letsel door het gebruik van vuurwerk is vaak te wijten aan wat mensen zelf met dat vuurwerk doen. Iemand die een knaller in zijn hand houdt tot het lontje is opgebrand, kan er vergif op innemen dat dit dan fout gaat. Daarom staat ook op elke verpakking van een goedgekeurde vuurwerkknaller "Niet in de hand houden". Ook het stunten met vuurwerk of het zelf prutsen aan bestaand vuurwerk of met kruit is vragen om moeilijkheden. Maar daar is de branche niet verantwoordelijk voor, dat zijn de mensen zelf. Het grootste deel van de mensen dat gewond raakt door vuurwerk heeft de voorwaarden niet goed in acht genomen, is gaan knoeien of is door iemand anders gewond geraakt.

Algemene informatie over vuurwerk

Vuurwerk heb je in grofweg 2 soorten. Dit zijn:
  • Lust- of feestvuurwerk
  • Ernstvuurwerk.

Lust- of feestvuurwerk

Lust- of feestvuurwerk valt ook weer in 2 categorieën uiteen. Dit zijn:
  • Consumentenvuurwerk
  • Zwaar professioneel vuurwerk

Consumentenvuurwerk

Consumentenvuurwerk is er ook weer in soorten en maten. Het zwaardere vuurwerk mag alleen 3 dagen voor oud- en nieuw worden verkocht. Maar er is ook vuurwerk dat het hele jaar door verkocht wordt. In de pyrotechniek (die is de techniek die zich bezighoudt met vuurwerk) wordt dit omschreven als fop- of schertsvuurwerk.

Fop – of schertsvuurwerk

Fop- of schertsvuurwerk bestaat onder andere uit
  1. ijsfonteintjes
  2. sterretjes
  3. klappertjes
  4. knalerwten
  5. trekbommetjes

Zwaar professioneel vuurwerk

Zwaar professioneel vuurwerk dat wordt ontstoken bij feesten, festival en andere zaken mag alleen worden geïnstalleerd en afgestoken door mensen die daar speciaal voor zijn opgeleid en die alles weten van de verhoudingen van de middelen die worden gebruikt. Zij worden als pyrotechnici aangeduid.

Ernstvuurwerk redt levens of doet dienst in oorlogssituaties

Ernstvuurwerk is zoals het woord al doet vermoeden vuurwerk dat wordt ingezet bij ernstige zaken en dat levens kan redden. Voorbeelden daarvan zijn:
  1. airbags
  2. reddingslijnwerpers
  3. ongediertebestrijding
  4. in de militaire pyrotechniek de vorming van nevel en rook
  5. gebruik van oefengranaten
  6. infrarood fakkels voor militaire vliegtuigen en helikopters
  7. de verspreiding van traangas

Wat is vuurwerk?

Sec bekeken is vuurwerk eigenlijk niets anders dan een pakketje dat bestaat uit bijvoorbeeld:
  1. karton
  2. papier
  3. hout
  4. touw
  5. lijm
  6. klei
  7. plastic of soms metaal
  8. brandbare mengsels van chemische stoffen, die met sassen worden aangeduid

De ontsteking van vuurwerk

De ontsteking van hedendaags vuurwerk kan op diverse manieren tot stand komen. Dit kan zijn:
  • Buskruitlont
  • Mechanische ontsteking
  • Elektrische ontsteking

De effecten van vuurwerk

Vuurwerk kan verschillende effecten hebben. Zij worden door de pyrotechnische industrie ontwikkeld. De effecten van vuurwerk kunnen zijn:
  • Wit of gekleurd licht
  • Sterren
  • Vonken
  • Blinkers
  • Geluid: knal, zoem, sis of fluittoon;
  • Rook: in kleuren of wit of zwart
  • Beweging. Een vuurpijl draait bijvoorbeeld en een mortierbom beweegt nog veel meer.

Lees verder

© 2010 - 2017 Singalees, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Illegaal vuurwerkIllegaal vuurwerkBepaalde soorten vuurwerk zijn in Nederland verboden. Vuurwerk wordt als illegaal beschouwd als er te veel kruit in zit…
Wat is illegaal vuurwerk?Er kunnen verschillende redenen zijn waarom vuurwerk wordt gezien als illegaal. In Nederland is het niet alleen verboden…
Vuurwerkregels voor het kopen en afsteken van vuurwerk 2016Vuurwerkregels voor het kopen en afsteken van vuurwerk 2016Voor het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling en andere festiviteiten zijn speciale regels opgesteld. Deze reg…
Algemene informatie over vuurwerkAlgemene informatie over vuurwerkHoewel men in België het hele jaar door vuurwerk mag kopen, wordt dit in Nederland beperkt tot de decembermaand. Met de…
Vuurwerkverbod in NederlandVuurwerkverbod in NederlandBij een jaarwisseling hoort voor veel mensen vuurwerk. Men heeft het gevoel dat het nieuwe jaar inknallen erbij hoort. T…
Bronnen en referenties
  • www.vuurwerk.nl
  • Leeuwarder Courant
  • Sniper
  • Marc Driessen
  • www.vuurwerkcrew.nl
  • www.vuurwerktraditie.nl
  • www.avpvuurwerk.nl

Reageer op het artikel "Gevaarlijk vuurwerk: zijn nitraatrotjes gevaarlijk?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Nico, 23-03-2014 07:53 #3
Vergelijk eens het aantal vuurwerk slachtoffers met het aantal fiets slachtoffers per jaar ( van elke leeftijd categorie). Over auto's en motors niet te spreken. Brommers en van die bromauto's…
Hoeveel mensen verongelukken er door vechtpartijen of agressie op straat in wijken of punten waar gewoon niet genoeg
word gekeken door de sterke arm van de wet die het maar al te druk hebben met kleine jongetjes pesten die een rotje uit België afsteken.
Alcohol en Tabak en Drugs die ook jaar in jaar uit tiental dan wel honderd duizenden slachtoffers eisen. En dan jongeren vanaf 16 jaar alcohol en/of tabak verbieden waardoor juist daardoor de cijfers van alcohol vergiftigingen bij jongeren jaarlijks stijgt.
Raketten die een satelliet in een baan om de aarde moeten schieten, die ruim 26 ton ( 26.000 kilo ) zoutzuur over een omtrek van 100 km van lanceerplatform afscheid en nog meer giftige stoffen door de ontbranding, en de kernbom en andere nucleaire testen die met hun explosies en uitstoot in op en boven land en zee. waarmee de radio actieve stofdelen door lucht land en water worden verspreid.
Maar wij vervuilen het land met oa. vuurwerk, onze auto's en huiselijk energie verbruik waar we ook nog eens dikke milieu heffingen voor moeten betalen.
Media die zegt dat meer dan de helft van Nederland (ik geloof zo een 73 procent) tegen particuliere vuurwerk verkoop en afsteken is en liever vuurwerkshows met de jaarwissel zien… Mij is niks gevraagd… U wel?
Wel grappig dat die 27 overige dan voor zoveel miljard euro aan vuurwerk kopen… Allemaal zeer rijke mensen zeker dat ze voor zoveel kunnen besteden aan vuurwerk… Ik vraag me toch stellig af hoe die rare media aan die kromme getallen komen, want werkelijk. mij is nog NOOIT een van de vragen waarbij ze dit soort cijfers geven iets gevraagd.
Dat zijn precies 73 procent van dat handje vol mensen, dat werkelijk de hele dag niks te doen hebben en thuis zitten en zich dood vervelen en dus maar lopen te zeiken wat een ander doet, en als die dan een onderwerp op internet zien er gelijk op stemmen.
Want wees nou eerlijk, iedereen die gewoon leeft, werkt, stapt, plezier maakt in pretparken en vakanties, vuurwerk afsteekt en weet ik wat nog meer voor plezier maken, hebben geen tijd voor dit soort onzinnige site te bezoeken om is ergens op een poll te stemmen.
Trouwens, wat Vakanties betreft, moet je is zien hoeveel vliegtuigen er crashen per jaar. bussen, treinen, boten.
Hoeveel slachtoffers er vallen tijdens en/of door vakantie's

Vuurwerk verbieden omdat het onveilig is?
Verbied dan ook fietsen, vakanties, uitgaan, winkelen, geld opnemen, geld bezitten, alcohol, tabak, drugs, contact onderling.
Want die maken per jaar altijd nog veel meer slachtoffers.

Boetes uitdelen voor verkeersveiligheid… laat me niet lachen, laat mensen bij overtredingen verplicht melden op politie buro voor een tik op de vingers, en bij herhaling of ernstige overtredingen tijdelijke rijontzeggingen in plaats van boetes. Wedde dat het grootste deel dan wel op de snelheid of gordel of stoplichten letten?

Maar ja dat is hoe regeringen en politiek werken… Mijn mening? verbied de regering en de gehele politiek daarbij de belastingen ook weg (goed voor de economie, kunnen mensen weer geld uitgeven) en zeker ook de Media (Nieuws kanalen) die overal ophef over maken om zo meer te verdienen en laat iedere Nederlander een vrije Nederlander zijn in een vrij land. daarmee zal heel Nederland een stuk wijzer en gelukkiger van worden. Want dat zijn we met alle verplichte betaal diensten en rare wetgevingen en belachelijke prijzen al heel lang niet meer. Noem het maar gerust moderne slavernij.

En ik ben er niet een die zoekt op internet om te zeuren, ik ben er alleen een die al dat gezeik en gejammer om echt elke scheet en alles wat steeds minder word of niet meer mag meer dan zat is. Straks is het alleen nog maar opstaan, werken, thuiskomen, eten, douchen, slapen… 7 dagen per week, elke week jaar in jaar uit tot je niet meer kan op je oude dag en dan mag je in een hokje afwachten tot je sterft… Kinderen willen ze al vanaf 2,5 jaar leerplichtig maken… Waarom niet gelijk vanuit mams der buikje naar school, je hebt al immers 9 maanden niks gedaan.

Dat het zo niet goed gaat is allang duidelijk, ik hoop alleen dat er snel ook humanitaire oplossingen komen, en dat we straks gewoon relaxt vuurwerk kunnen kopen waar je wilt en wanneer je wilt (wel met veiligheid voorschriften uiteraard) wat je dan in bijzondere situaties kan/maf afsteken, en uiteraard zeker op oudjaarsdag/nacht.

In ieder geval, Top artikel. Ik hoop ze zeker vaker tegen te komen. Over vuurwerk maar ook andere zaken waarin wij Nederlanders op in moeten leveren. Kijk maar is naar de prijzen om je heen bijvoorbeeld…

In ieder geval iedereen het beste gewenst!

Timo, 04-01-2013 13:13 #2
Zeer goed bericht ipv al die media die alleenmaar uit hun nek lopen te ***len.
ps. grondbloemen behoren ook tot fop- en schertsvuurwerk. ;)

Roland, 10-05-2012 07:32 #1
Eindelijk eens een eerlijk bericht. Knallers en matten uit België zijn absoluut niet gevaarlijk. Een aantal, nu uit België afkomstige knallers (in de vorm van kanonslagen met sterke huls en flash, en de groene strijkers als Weco Corsair) waren tot zo'n 30 jaar geleden ook in Nederland te koop, maar doordat de Overheid dit abrupt verboden heeft is het hele gezeur omtrent illegaal vuurwerk begonnen.

In 2013 komt er een Europese richtlijn voor consumentenvuurwerk, en daar mag de Nederlandse Overheid geen eigen regels voor maken. Met andere woorden: geef knalvuurwerk met flash (tot 2 gram per knaller) vrij en er wordt en stuk minder zwaar illegaal knalvuurwerk geïmporteerd.

Infoteur: Singalees
Laatste update: 17-12-2014
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Scheikunde
Special: Vuurwerk
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 3
Schrijf mee!