InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Joden en Noachieden: strijd tegen opwarming van de aarde

Joden en Noachieden: strijd tegen opwarming van de aarde

Joden en Noachieden: strijd tegen opwarming van de aarde Steeds duidelijker wordt dat de mens het klimaat negatief beïnvloedt. De aarde wordt steeds warmer vanwege stijging van de concentratie broeikasgassen in de atmosfeer veroorzaakt door menselijke activiteiten zoals het verbranden van fossiele brandstoffen, industrialisatie, agrarische activiteiten en ontbossing. De opwarming van de aarde gaat ook gepaard met andere mondiale klimaatsveranderingen veroorzaakt door de natuur zelf. Er bestaat een verschil van mening welke invloed op het klimaat groter is: die van de mens of van de natuur. De toekomst zal dit moeten uitwijzen. Voor Joden en Noachieden (niet-Joden die de Noachidische geboden naleven) is de Bijbel (Tenach) de richtsnoer voor verantwoorde omgang met de natuur die door God geschapen is. Joden en Noachieden kunnen aan de hand van de Tenach een voortrekkersrol spelen bij de strijd tegen de opwarming van de aarde.

De plaats van het klimaat in het ecologisch bestel – Nederland als voorbeeld

Welke plaats neemt het klimaat in het ecologisch bestel? Als voorbeeld kan Nederland gebruikt worden omdat dit land erg gevoelig is voor klimaatsverandering. Voor Nederland kan de opwarming van de aarde desastreuze gevolgen hebben omdat het land voor een groot deel onder de zeespiegel ligt en grote delen van land onder water komen te staan (kustprovincies (-1 - 7 m), Zuidplaspolder (-7 m), Haarlemmermeer (-5 m), Luchthaven Schiphol (-4 m), Wieringermeer (-4 m), Flevoland (-4 m)).

Nederland heeft een maritiem, koel-gematigd klimaat. Dit wordt veroorzaakt door de ligging op gematigde breedte ten westen van het Euraziatische continent. De Golfstroom in de Atlantische oceaan zorgt voor een zacht klimaat: zomers zijn matig warm en winters zijn matig koel. Jaarlijks is sprake van een neerslagoverschot. Het maritieme klimaat is vooral merkbaar in de kustgebieden, terwijl het oosten van het land continentale invloeden sterker zijn. In het noorden is het gemiddeld kouder dan in het zuiden. Verder heeft Nederland te maken met oostwaarts trekkende depressies met uiteenlopende circulatietypen (vooral de westcirculatie). Binnen het klimaat kan op meso schaal een aantal gebieden onderscheiden worden veroorzaakt door de configuratie van het reliëf, de verdeling van water- en landoppervlak, en aanwezige grondsoorten. Er zijn ook lokale klimaten en microklimaten.

Het klimaat biedt condities aan voor water, bodem en abiotische processen, de flora en fauna en de menselijke maatschappij. Er zijn hierdoor kansen en limieten.

De gevolgen voor Nederland bij opwarming van de aarde

Zoals eerder opgemerkt zal klimaatsverandering c.q. opwarming van de aarde grote gevolgen hebben voor Nederland. In Europa zal de gemiddelde temperatuur iets sterker toenemen dan in de rest van de wereld. Er zullen meer hittegolven zijn en minder vorstdagen. De zeespiegel zal stijgen en dat betekent -als Nederland niets doet- dat grote delen van het land onder water verdwijnen. Dit wordt mede versterkt door het feit dat Nederland rekening moet houden met 10 centimeter bodemdaling per eeuw door inklinking van de veengronden. De neerslag zal jaarlijks toenemen. Er zullen perioden zijn met extreme neerslag en ook het aantal natte jaren zal toenemen. Door de neerslag en verdamping als gevolg van hitte in de zomers zal in de winters meer water vanuit de Rijn naar Nederland toekomen. Dijken zullen verhoogd moeten worden om overstromingen tegen te gaan. In de zomers zal sprake zijn van een verminderde afvoer. Hierdoor wordt de waterkwaliteit minder en komt zoutwater binnen (dit is slecht voor het drinkwater en de landbouw). Bij droge zomers kan er waterschaarste ontstaan. Ook zal de scheepvaart in de rivieren worden gehinderd bij een lage waterstand. Aan de kust zal erosie plaatsvinden en er zullen daar hoge waterstanden zijn. Ook wordt het lastig om overtollig rivierwater uit het IJsselmeer en andere gebieden te spuien.

Bijbel (Tenach) en de natuur

Mensen die de Tenach bestuderen weten dat er veel aandacht wordt besteed aan de natuur. De Tora in het bijzonder is een instructieboek waarin uitgelegd wordt hoe we hier op aarde moeten leven op een verantwoorde wijze. Het betreft weliswaar de Israëlische natuur maar deze kan ook als voorbeeld dienen voor de rest van de wereld.

"Want de Eeuwige, uw God, brengt u in een goed land, een land van beken, bronnen en wateren, die in de dalen en op de bergen ontspringen; een land van olierijke olijfbomen en honing; een land, waarin gij niet in armoede uw brood zult eten, waarin gij aan niets gebrek zult hebben; een land, waarvan de stenen ijzer zijn en welks bergen gij zult houwen" (Deuteronomium 8:9). In deze en andere teksten uit de Tenach blijkt hoe de mens verbonden is met de natuur. Veel Joodse bronnen in de Geschreven en Mondelinge Tora leggen uit hoe met de natuur moet worden omgesprongen.

Om echter te begrijpen hoe de natuur werkt dienen we God te begrijpen. Hij leidt immers de natuur en de natuur aanbidt God (“Al uw werken zullen u loven, Eeuwige”Psalm 145:10). De natuur vervult Gods wil.

Tikkoen olam – de Schepping repareren

Tikkoen olam is een fundamenteel concept binnen het Jodendom. Dit houdt in dat de Schepper de wereld opzettelijk uit elkaar liet vallen met als doel dat de mens een partner van Hem zou worden in het Scheppingsproces. Er komt zo een betere, harmonieuze, zelfvoorzienende wereld tot stand. Met deze handeling toont God zijn ultieme liefde voor de mens. Het betekent namelijk dat de wereld geen duistere plek is, maar juist een zeer aangename plaats dat het waard is om gerepareerd te worden. De pijn die we ervaren bij het herstellen ervan leidt uiteindelijk tot iets onbeschrijflijk moois.

Tikkoen atsmo – jezelf veranderen (in het licht van de strijd tegen de opwarming van de aarde)

Tikkoen olam betekent in de eerste plaats tikkoen atsmo (jezelf veranderen). Om de Schepping te kunnen repareren c.q. een bijdrage te leveren aan de beschaving moet je bij jezelf beginnen. Om een bijdrage te kunnen leveren aan de strijd tegen de opwarming van de aarde is het dus van groot belang dat je daar zelf ook een bijdrage aan levert. Dit kan door een milieubesef aan te kweken dat het behoud van de natuur van groot belang is voor de mens. Er kunnen stappen ondernomen worden om te consuminderen, zuinig met energie om te gaan, alternatieve energiebronnen te gebruiken, etc. Dit lijkt misschien weinig zoden aan de dijk te zetten. Maar als alle mensen zulke stappen ondernemen dan helpt het wel degelijk.

Milieubesef aankweken kan op verschillende manieren. Voor Joden en Noachieden speelt de Tenach hierbij de belangrijkste rol. Door dagelijks de Tenach te bestuderen wordt het (milieu)besef aangekweekt dat God de Schepper is van de aarde en dat Hij de mens de opdracht heeft gegeven om haar op verantwoorde manier te gebruiken en te bewaren. De mens is partner van God in het Scheppingsproces. We kunnen de milieuproblematiek niet in ons eentje oplossen. Hierbij hebben we de hulp van God nodig. Door naar Gods aanwijzingen te luisteren leren we op een verantwoorde manier met de aarde om te gaan.

Klimaattop 2015: partner worden in het Scheppingsproces

Naar aanleiding van de klimaattop 2015 heeft Dayan R. Evers een artikel geschreven op de website Jodendom Online. Hij stelt dat de opwarming van de aarde de noodzaak bevestigt dat de mens partner moet worden in het Scheppingsproces. De mens is momenteel een vervuiler maar kan dankzij de vrije wil alsnog voor het goede kiezen door de opwarming van de aarde tegengaan. De aarde mag niet vernietigd worden: bal tasjchiet’ – `vernietig niet’ (Deuteronomium 20:19). Dankzij de klimaatcrisis zijn we ons steeds meer gaan realiseren dat alles met elkaar verband houdt. Alleen samen kunnen we de crisis aanpakken. We moeten ook doen aan zelfbeperking en ons verantwoordelijk gedragen.

Lees verder

© 2016 - 2019 Etsel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Klimaatverandering NederlandKlimaatverandering NederlandKlimaatverandering in Nederland: een overzicht wat ons te wachten staat de komende honderd jaar. De grootste oorzaak van…
Opwarming van de aarde: is het al te laat?In de afgelopen eeuwen is de mens geëvolueerd. Handwerk maakte plaats voor geïndustrialiseerde megacorperaties, het paar…
Hoe kunnen we de opwarming van het klimaat afremmen?Hoe kunnen we de opwarming van het klimaat afremmen?Het broeikaseffect heeft ervoor gezorgd dat het klimaat op aarde hevig aan het opwarmen is. Dat is alvast de theorie die…
De eeuwige sneeuw niet zo eeuwig als gedachtAl jaren debateren mensen over de hele wereld over de opwarming van de aarde. Al jaren wijzen wetenschappers op de gevar…
Global Warming - opwarming van de aardeGlobal Warming - opwarming van de aardeDe opwarming van de aarde betekent dat er een stijgende lijn is te zien in de temperatuur van de aardatmosfeer en de aar…
Bronnen en referenties
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Opwarming_van_de_Aarde
  • http://dier-en-natuur.infonu.nl/milieu/7885-de-bijbel-en-hedendaagse-milieuproblemen.html
  • Klimaattop 2015: partner worden in het Scheppingsproces (http://goo.gl/1Xwyfq)
  • http://www.chabad.org/tools/lifecycles/myspeech_cdo/aid/1912668/jewish/Lesson-3-Working-with-Problems-and-Fixing-the-World-Tikkun-Olam.htm
  • http://www.chabad.org/library/article_cdo/aid/2614791/jewish/Tikun.htm
  • Levend land (De geografie van het Nederlandse landschap) – dr. J.I.S. Zonneveld
  • http://www.kennislink.nl/publicaties/de-opwarming-van-de-aarde
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/filosofie/115825-joodse-filosofie-heschel-9-god-tora-natuur.html
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_gebieden_op_land_onder_zeeniveau

Reageer op het artikel "Joden en Noachieden: strijd tegen opwarming van de aarde"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Etsel
Laatste update: 04-07-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Joden/Noachieden
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!