InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Winter 2016: net niet recordzacht

Winter 2016: net niet recordzacht

Winter 2016: net niet recordzacht Toen meteorologen van MeteoGroup en het KNMI op 1 februari 2016 de balans opmaakten van de winter 2015/2016 tot dan toe, achtte men de kans groot dat de winter van 2016 de warmste ooit zou worden in Nederland. Tot die tijd stond de winter van 2007 met een gemiddelde temperatuur van 6,5 graden behoorlijk save op de eerste plaats. De winters van 2014 en 1990 bezetten met een gemiddelde van 6,0 graden een gedeelde tweede plaats en dat is toch een aanzienlijk verschil van 0,5 graden. Na de recordwarme december, een zachte januarimaand en een wederom zachte start van februari, was de verwachting dat het record uit 2007, in 2016 verpulverd zou worden. Hoewel ook februari warmer was dan normaal, werd het record uit 2007 uiteindelijk niet gehaald. De winter van 2016 moest het doen met een gemiddelde temperatuur van 6,3 graden, maar was daarmee nog steeds extreem zacht.

De winter van 2016 was nat en zonnig

Hoewel het in de winter van 2015/2016 vooral in januari en februari veelvuldig nat was, was de winter toch een stuk zonniger dan normaal. Met 245 uren zon tegen 196 uur zon normaal, scheen de zon aanzienlijk meer dan gemiddeld. De winter van 2016 komt daarmee zelfs op de zevende plaats als het gaat om de zonnigste winters sinds 1901.

Bij een zonnige winter denk je echter aan helder vriezend weer met weinig wind en neerslag. In februari waren er wel dagen waarop het in de nacht en ochtend vroor, maar vraag je mensen die vanwege hun beroep veel buiten zijn, een samenvatting te geven van de winter van 2016, dan zullen ze veelal aangeven dat deze nat en winderig was. Dit klopt ook. In de warme van winter van 2016 zocht de wind bij voorkeur de zuidwesthoek op en dat betekende een aanvoer van depressies vanaf de oceaan of anders gezegd: veel wind en regen. In de cijfers is dit ook terug te zien. In De Bilt viel 270 mm neerslag, waar 208 mm normaal is. In delen van Zeeland en Zuid-Holland viel zelfs bijna 350 millimeter! Dit lijkt in tegenspraak te zijn met het zonnige karakter van deze winter, maar is te verklaren uit het feit dat het op de regenachtige dagen vaak hard en langdurig regende.

Herfstachtig en zacht

Tijdens de winter van 2015/2016 zocht de wind veelvuldig de zuidwesthoek op. Dit gebeurde op 65% van de tijd, waar dit in andere winters slechts 37% van de tijd het geval is. In de recordwarme decembermaand waaide de wind zelfs 90% van de tijd uit het zuidwesten en voerde subtropische lucht aan. Alleen in de derde week van januari lukte het de wind om naar het oosten te draaien. Toen was er ook meteen sprake van een 'miniwintertje' in Nederland.

Op de weerkaarten zagen we echter vaak het bekende anti-winterse patroon, waarbij de zuidwestenwind steeds nieuwe depressies vanuit IJsland en Schotland oostwaarts deed koersen. Deze kwamen dan boven Zuid- en Midden Scandinavië te liggen. Boven Zuid-Europa lag er op diezelfde tijd een gebied waarin de luchtdruk hoog was. Tussen deze twee gebieden, waaide er in Nederland, België, Duitsland enz.. steevast een westelijke tot zuidwestelijke wind, die aan zee veelal krachtig tot hard was en doorgaans de nodige regen met zich meebracht. Regelmatig kwam het (vooral) aan de kust tot storm. Op maandag 8 februari was het goed raak. Diverse organisatoren voelden zich, vanwege de harde wind, genoodzaakt hun carnavalsoptochten af te gelasten.

De winter van 2016 in cijfers

Met een gemiddelde temperatuur van 6,3 graden in De Bilt, waar 3,6 graden normaal is, verliep de winter van 2016 extreem zacht. Alleen de winter van 2007 was met een gemiddelde temperatuur van 6,5 graden nog een fractie milder. Hoewel de maanden januari en februari warmer waren dan gemiddeld, was het vooral de uitzonderlijk warme decembermaand, die deze winter extreem zacht maakte. Met een gemiddelde maandtemperatuur van maar liefst 9,6 graden, was december 2015 recordwarm. Het oude record uit 1974 (7,3 graden) werd verpulverd. Vrijwel de hele maand kwam de maximumtemperatuur in de dubbele cijfers terecht, vriezen deed het niet en de warmste kerst sinds 1901 werd een feit. Op 17 december werd het in Wijk aan Zee 16,6 graden. Hiermee werd het temperatuurrecord van 4 december 1953 net niet gehaald. Toen werd 16,7 graden in Maastricht.

De winter van 2016 kende 22 vorstdagen, waar 38 vorstdagen normaal zijn. Daarbij moet worden aangetekend dat het in december 2015 helemaal niet vroor, terwijl februari 2016 met 13 vorstdagen, het normale aantal dagen noteerde. IJsdagen (dagen waarbij de temperatuur het hele etmaal niet boven nul komt) kwamen in zijn geheel niet voor, al was De Bilt er dichtbij. Op 18 januari 2016 werd het namelijk precies 0,0 graden. Normaal gesproken telt een gemiddelde winter zeven ijsdagen.
Landelijk gezien waren er wel verschillen. Begin januari kwam de grens tussen koude vrieslucht en zachte oceaanlucht boven Noord-Nederland te liggen. In de overgangszone tussen koude en warme lucht, ijzelde het langdurig in vooral Friesland en Groningen, wat daar de nodige overlast veroorzaakte. Tijdens deze periode kwam de temperatuur daar overdag niet boven nul.
In het noorden van Nederland is januari 2016 dan ook een stuk kouder verlopen dan in het zuiden, waar het begin januari gemakkelijk 8 graden werd, terwijl men in het noorden de 0-gradengrens niet haalde.

De koudste temperatuur van de winter werd op 21 januari in het Groningse Nieuw-Beerta gemeten. De temperatuur daalde daar tot -12,3 graden.

De wintermaanden van 2015/2016

In zijn geheel was de winter van 2016 zonnig (245 uur zon), nat (270 mm neerslag) en zacht (6,3 graden). Alle wintermaanden waren warmer dan normaal, al deed februari door zijn 13 vorstdagen toch een beetje aan de winter denken.
Dat de winter van 2016 zo zacht was komt doordat de wind bij voorkeur de zuidwesthoek opzocht. Ook de klimaatsverandering is er debet aan. De lucht die vanuit het zuiden wordt aangevoerd, is immers warmer dan een eeuw geleden. Anders gezegd: rond 1900 kon het zelfs onder deze condities nooit zo warm worden als in 2016

december 2015

December 2015 was een extreem warme maand. Met een gemiddelde temperatuur van 9,6 graden, was hij zelfs warmer dan een gemiddelde aprilmaand (9,2 graden). De zuidwestelijke stroming voerde voortdurend zachte lucht aan, waarbij het de hele maand niet tot vorst kwam. Een geheel vorstloze december is nooit eerder voorgekomen.

januari 2016

Met een gemiddelde temperatuur van 4,9 graden in De Bilt tegen 3,1 graden normaal, verliep ook januari behoorlijk zachter dan gebruikelijk. Januari 2016 komt daarbij in het rijtje van de twintig warmste januarimaanden sinds 1901.
Ondanks het veelal zachte weer, deelde de winter in januari toch wat speldenprikjes uit. In het Noorden was het van 4 t/m 7 januari extreem glad door ijzel. Op sommige plekken kon zelfs op straat worden geschaatst!

In de derde week van januari kwam de wind uit oostelijke richtingen en werd het in het hele land een beetje winter. Op sommige plekken in Noord-Nederland viel zo'n tien centimeter sneeuw, die daar ook een hele week bleef liggen. En op 19 januari werd in Haaksbergen de eerste (en laatste) marathon (van de winter van 2016) op natuurijs gereden.

Dat niets zo veranderlijk is als het weer, blijkt wel uit het feit dat het op 25 januari 2016, maar liefst 14,6 graden werd in De Bilt. Nooit eerder was het daar op 25 januari zo warm geweest.

februari 2016

Ook de maand februari was met een gemiddelde temperatuur van 4,6 graden tegen 3,3 graden normaal, warmer dan gemiddeld.
Waar men in het begin van de maand nog verwachtte met gemak de gemiddelde temperatuur van 5,5 graden te halen, die nodig was om de zachte winter van 2007 van de troon van zachtste winter, te stoten, gooide het eind van de maand roet in het eten.
Met lichte vorst in de nachten en een dagtemperatuur die amper tot zes graden kwam, werd het gemiddelde flink naar beneden bijgesteld.

Het weer in februari was sterk wisselend. Waar de maand zacht en regenachtig begon, waren er ook zonnige tijdvlakken met lichte vorst in de nacht. Op sommige dagen kon de wind behoorlijk huishouden. Op 8 februari kwam het tot storm en werd er een weeralarm afgegeven. Ook op 21 februari waaide het hard.

Lees verder

© 2016 - 2017 Sigrid1968, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Elfstedentocht lijkt onwaarschijnlijk door “vuile winter”In december 2009 en januari 2010 heeft het geruime tijd gevroren en ook met flinke temperaturen onder nul. Toch kon er r…
Weer, temperatuur en weersverwachting BarcelonaMiljoenen toeristen per jaar bezoeken Barcelona. De tweede stad van Spanje is een populaire vakantiebestemming voor mens…
Weersvoorspellingen 2014: Het weer in januariWeersvoorspellingen 2014: Het weer in januariWelk weertype we in januari 2014 zullen krijgen is op voorhand heel erg moeilijk te voorspellen. Wel weten we dat de jan…
Winterzon: temperaturen bij (zon)vakanties in de winterWinterzon: temperaturen bij (zon)vakanties in de winterVeel Nederlanders gaan op zonvakantie in de zomer, dit terwijl het dan juist warmer weer is in Nederland! Daarom wordt e…
Winter 2012 in Amman, JordaniëHet winterseizoen in Amman, Jordanië is nu echt begonnen. Temperaturen van 30 graden zullen de komende maanden niet meer…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Animatedheaven / Pixabay
  • http://www.weer.nl/nieuws/detail/2016-02-01-winterboek-van-2016-kan-al-dicht/
  • http://nieuws.weeronline.nl/26-2-2016-winter-uitzonderlijk-zacht-zeer-zonnig-en-nat/
  • http://nieuws.weeronline.nl/22-2-2016-op-een-na-warmste-winter-ooit/
  • http://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/winter-een-van-de-zachtste-in-ruim-300-jaar
  • Weeroverzichten van december 2015, januari en februari 2016 van www.weeronline.nl
  • Eigen InfoNu artikelen m.b.t. het weer in december 2015, januari en februari 2016

Reageer op het artikel "Winter 2016: net niet recordzacht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sigrid1968
Laatste update: 12-06-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Weerjaar 2016
Bronnen en referenties: 7
Schrijf mee!