InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Zomermaand juni 2016: warm, maar kletsnat

Zomermaand juni 2016: warm, maar kletsnat

Zomermaand juni 2016: warm, maar kletsnat De eerste zomermaand van 2016 was warm, maar kletsnat. Juni grossierde in onweersbuien en vooral veel regen. De zon liet het behoorlijk afweten en scheen veel minder uren dan normaal, al was het weer niet zo somber, dat juni 2016 een plek kreeg in de top-10 van de somberste junimaanden sinds 1901. Vooral in Zuid-Nederland viel echter een record hoeveelheid regen, vaak waren dit zware buien, die voor veel overlast zorgden.

Juni 2016 maakt af waar mei mee afsloot

Tijdens de laatste meidagen kreeg Nederland te maken met hevige regenval. Op 30 mei was het vooral in Oost-Nederland raak: Het KNMI gaf Code Oranje omdat er in korte tijd 50 tot 70 millimeter water naar beneden viel. Op woensdag 1 juni zorgde de volgende depressie voor noodweer. Deze keer was het vooral raak in Limburg en Zuidoost Brabant. Op sommige plekken viel 80 millimeter. Wegen kwamen blank te staan en delen van snelwegen moesten dicht omdat ze onder water stonden of met modder bedekt waren. Omdat er voor de volgende dag nog meer regen op het programma stond, gaf het KNMI voor die dag code Oranje af.

Dit onstuimige begin van juni vormde de opmaat naar de rest van de maand. Vrijwel elke dag viel er wel ergens regen, soms zelfs veel. Alleen tussen 5 en 10 juni was het eventjes wat droger. Door de haast constante aanvoer van nieuwe buien en de aanvoer van bewolking vanaf de relatief koude Noordzee, kwam de zon er bekaaid af. Vaak keken we tegen een bewolkte lucht aan en geregeld viel er wat motregen. Regen die de buienrader weliswaar niet registreerde, maar wel maakte dat je niet zonder regenpak van huis kon.

Is zoveel regen normaal?

Nederland staat van oudsher bekend om zijn gematigde klimaat. Een klimaat waarin het regelmatig regent en de zomers vaak tegenvallen doordat het weer instabiel, koel en regenachtig is. De laatste jaren lijken de buien echter intensiever geworden. Er valt meer regen in korte tijd en mensen krijgen vaker te maken met de overlast, die dit geeft, zoals ondergelopen wegen en kelders.
Je hoort oudere mensen weleens zeggen dat het vroeger ander weer was, dat zulke hevige onweersbuien in hun tijd nauwelijks voorkwamen. Ze hebben gelijk, want de kans op heuse wolkbreuken, zoals we in juni 2016 zo vaak zagen, neemt toe naarmate het warmer wordt in Nederland. Warmere lucht bevat namelijk meer waterdamp, wat de kans op een zwaardere bui vergroot. Vergeleken met een eeuw geleden komen dit soort buien nu ongeveer 3 keer zo vaak voor.

records verbroken

In juni 2016 zijn op regengebied diverse records gesneuveld. In Midden Limburg viel op 1 juni zoveel neerslag, dat dit op diverse plekken een etmaalrecord opleverde. In Eindhoven viel in twee dagen tijd zelfs 113 millimeter; dat is bijna twee keer zoveel als de normale maandsom (65 millimeter). Zelfs binnen de huidige opwarming van het klimaat in Nederland, is zoveel regen in korte tijd, een zeldzaamheid. Gemiddeld komt dit eens per dertig jaar voor.

Weer raak

Op 22 en 23 juni was het echter opnieuw raak. Weer vormde Zuid-Nederland het doelwit van de zware buien. Op het nieuws waren wanhopige boeren te zien, die hun gezaaide gewassen letterlijk zagen verdrinken. Aardappels in wording die totaal verschimmeld waren. Zomerfruit dat niet bedekt was, hagelde kapot of de kwetsbare fruitboompjes bezweken onder de kast van wind en stortregen. Sperziebonen, sla en andere gewassen, gedijden niet en er werd gesproken van een nationaal probleem. Het tekort zou maar moeilijk aan te vullen zijn door import vanuit het buitenland. Groente en fruit zou de komende tijd flink duurder worden, iets wat tijdens de zomer van 2016 al terug te zien was op de kassabon. Er viel dan ook flink wat neerslag. IJsselsteijn (Limburg) was de natste plek met 277 millimeter regen! Dit werd een absoluut record. Het oude record uit 1966, 246 millimeter regen in Poortugaal, werd hiermee verpulverd.

Neerslagoverschot

Het is niet verwonderlijk (maar wel uniek) dat veel regio's kampten met een neerslagoverschot. Een neerslagoverschot wil zeggen dat er minder water verdampt dan dat er valt. Normaal gesproken is het andersom in de maanden april t/m juni en moeten boeren hun land besproeien om het nat genoeg te houden. Zelden was het gras zo groen geweest als in juni 2016. Helaas tierde ook het onkruid welig, terwijl gezaaide gewassen als sla het veel minder goed deden dan andere jaren.

In een maand tijd was er in grote delen van Nederland al meer regen gevallen dan anders in een hele zomer. Precies veertig jaar eerder, in 1976 tapte de zomer uit een heel ander vaatje. Aan het eind van de zomer snakten mensen naar regen en stonden ze op straat te dansen toen het eindelijk viel. De maand juni was heet en vanaf de 23ste begon een hittegolf, die dagen zou aanhouden. Van juni tot en met augustus was er zo weinig regen gevallen, dat er op veel plekken barsten in het asfalt zaten.

Het noodweer van 22 en 23 juni

Op 22 juni 2016 werd vanuit het zuiden warme, maar onstabiele lucht aangevoerd. In het zuidoosten van het land werd dat 's avonds al afgestraft met zware onweersbuien, terwijl het in de rest van Nederland nog nagenoeg droog bleef. Een dag later werd het opnieuw broeierig warm. In De Bilt werd het 28,4 graden en in Arcen werd de eerste tropische dag van 2016 een feit. Daar werd het 32,6 graden. Van stabiel en zonnig zomerweer was geen sprake. Opnieuw ontstonden er zware buien, die flink huis hielden. Er vielen hagelstenen met een doorsnede van vier tot zelfs tien centimeter. Dit waren de grootste die in de laatste 25 jaar in Nederland zijn waargenomen.

Veel schade

Zoals men bedenken kan, richtte deze hagel enorm veel schade aan. Ook valwinden, bliksemontladingen en wolkbreuken zorgden voor veel overlast. Een valwind in Breukelen maakte dat een hele rij bomen langs het Amsterdam-Rijnkanaal knakte en omvielen, als betrof het luciferhoutjes. Zelden zijn er zoveel bliksemontladingen gezien als op 23 juni. Ook viel er zelden in korte tijd zoveel regen. Het KNMI in De Bilt ving in slechts 10 minuten tijd, 20 millimeter water op!

Na deze explosie van buien was het nog niet gedaan met de nattigheid. Slechts 3 dagen later moest de TT in Assen tijdelijk worden stilgelegd omdat diverse zware buien het parcours in een waterbaan hadden veranderd.

Toch een warme maand

Het zal niemand verbazen dat juni 2016 een 3e plek kreeg in de lijst van de meest natte junimaanden sinds 1901. Dit gold overigens alleen voor De Bilt, waar 'slechts' 154 millimeter regen naar beneden viel. Op sommige plekken in Limburg was dit nog ruim 100 millimeter meer, dus we kunnen wel stellen dat geen junimaand daar ooit zo nat is verlopen.

Wanneer je mensen echter vertelt dat 2016 op de negende plaats staat als het gaat om warmste junimaanden ooit, zullen veel mensen ongelovig hun hoofd schudden. Voor hun gevoel was het immers helemaal niet zo warm. Bovendien was het doorgaans somber weer. Hoewel het in juni het langst licht is, lukte het in De Bilt slechts op twee dagen om meer dan tien uren zon te scoren!
Dit lukte alleen op 5 en 6 juni. Toen was het met respectievelijk 15,0 en 14,6 uur zon, met daarbij een temperatuur van 25,6 graden op beide dagen aangenaam zomerweer. De rest van de tijd was het weer veelal somber, met soms zonnige momenten. De Bilt moest het doen met 40 zonuren minder dan normaal.

In totaal waren er vijf dagen waarop het warmer dan 25 graden werd. Dit is normaal voor een gemiddelde junimaand. Warmer dan 20 graden was het op negentien dagen. Dat zijn iets meer dagen dan normaal, maar aangezien het in De Bilt niet een keer 30 graden werd, lijkt het vreemd dat juni 2016 met een gemiddelde temperatuur van 16,8 graden, toch zo hoog op het lijstje warmste junimaanden staat. Dit alles is te verklaren uit het feit dat er vooral veel warme nachten waren. Vooral de nacht van 22 naar 23 juni, verliep plakkerig warm. De temperatuur kwam in De Bilt die nacht, niet onder de 18 graden.

El Niño

Hoewel het tijdens forse buien, flink kon waaien, stond er gemiddeld in juni veel minder wind dan in de eerste maanden van 2016. Wanneer er niet zoveel regen was gevallen, had een fietstochtje over het algemeen heerlijk kunnen zijn. Bij veel mensen rees de vraag of het de hele zomer zulk wisselvallig weer zou blijven. In het najaar van 2015 was overigens wel voorspeld dat het voorjaar van 2016 nat zou verlopen, vanwege de effecten van El Niño, een natuurverschijnsel dat om de paar jaar optreedt. Het wordt veroorzaakt door een ongebruikelijk warme oceaan, wat op sommige plekken extreme droogte veroorzaakt, maar op andere plaatsen juist overvloedige regenval tot gevolg heeft. Doordat het jaar 2015 wereldwijd het warmste jaar ooit was, zijn de effecten van El Niño extremer dan ooit. In een land als Nederland blijven de gevolgen nog beperkt tot waterschade en tegenvallende oogsten. Niemand hoeft honger te lijden. In Afrika is dit een ander verhaal. Door de extreme droogte, veroorzaakt door diezelfde El Niño, mislukken de oogsten totaal en sterven velen de hongerdood.

Lees verder

© 2016 - 2017 Sigrid1968, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Het weer in juli 2016: Schijn bedriegtHet weer in juli 2016: Schijn bedriegtWanneer je mensen vraagt iets te vertellen over het weer in juli 2016, zullen velen antwoorden dat het wisselvallig en k…
Weermaand augustus 2016: heerlijk toetje van de zomerWeermaand augustus 2016: heerlijk toetje van de zomerAugustus 2016 leek in eerste instantie de trend van zomermaanden juni en juli voort te zetten. De maand begon met onbest…
Weer, temperatuur en weersverwachting BarcelonaMiljoenen toeristen per jaar bezoeken Barcelona. De tweede stad van Spanje is een populaire vakantiebestemming voor mens…
Het weer van 2011: extreem op elk gebiedHet jaar 2011 was op het gebied van het weer echt een jaar van extremen. Een uitzonderlijk heet voorjaar, een zomer van…
Augustus 2015: een weermaand met verschillende gezichtenAugustus 2015: een weermaand met verschillende gezichtenVoor de gemiddelde weerliefhebber was augustus 2015 zeker geen saaie maand. Soms was het warm en zonnig, maar halverwege…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Cfroese / Pixabay
  • http://nieuws.weeronline.nl/29-06-2016-kletsnatte-en-warme-junimaand/
  • http://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/recordnatte-juni-in-het-zuidoosten
  • http://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/week-lang-onweersbuien-door-warme-onstabiele-lucht
  • http://nieuws.weeronline.nl/23-06-2016-live-blog-code-oranje-zware_onweersbuien-in-midden-en-westen/
  • http://www.weer.nl/nieuws/detail/2016-06-23-zware-onweersbuien/
  • http://nieuws.weeronline.nl/23-06-2016-natste-juni-ooit-in-eindhoven/
  • http://www.knmi.nl/kennis-en-datacentrum/achtergrond/zware-onweersbuien-op-22-en-23-juni-vol-extremen

Reageer op het artikel "Zomermaand juni 2016: warm, maar kletsnat"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sigrid1968
Gepubliceerd: 10-07-2016
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Weerjaar 2016
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!