Dieren die de ruimte in werden geschoten

Rond 1950 kwamen de Russen op het idee om in plaats van mensen, eerst dieren de ruimte in te sturen om te onderzoeken welke effecten de onbekende duistere ruimte, op levende wezens van de aarde zou hebben. Het eerste dier dat de ruimte in werd gestuurd was een hondje, die het met haar dood bekopen moest.

Laika, het eerste hondje in de ruimte

De Russen gingen er vanuit dat mensen geen ruimtereis konden overleven als dieren dat ook niet zouden kunnen. Dieren waren dus ‘noodzakelijk’ om het voor mensen mogelijk te maken ooit in de ruimte te reizen. Veel mensen gingen er in die tijd trouwens ook gewoon vanuit dat dieren weinig of geen intelligentie bezitten. Mensen dachten vaak zelfs nog dat dieren geen bewustzijn hebben en zich dus nauwelijks bewust zouden zijn wat er met hen gebeurde. Uiteraard weten dieren niet precies ‘wat’ er met hen gebeurt, maar wel dat er iets met hen gebeurt waarbij ze zich ongelukkig voelen.

Laika, een hondje in de Spoetnik II

Op 3 november 1957 besloten de russen om een hondje de ruimte in te schieten. Het hondje heette Laika en ze werd vastgebonden in een speciaal voor haar gebouwd harnas in de Spoetnik II. Laika was haar leven als zwerfhond begonnen, en eindigde als het eerste levende wezen dat vanaf de aarde de ruimte in werd gestuurd. Laika kon in leven worden gehouden met voedsel en water, maar ze zat zo stevig vast in het harnas dat ze zich niet bewegen kon. De Spoetnik was echter niet in staat om haar naar de aarde terug te brengen. Men wist voor de lancering dus al dat Laika zou sterven op de ruimtereis. Het was de bedoeling dat het beestje een tijdje zou leven. Gegevens over haar lichamelijke conditie, zoals hartslag en bloeddruk, zouden naar de aarde verzonden worden. Daarna zou er gif in haar eten gestopt worden zodat ze sterven zou.

Hoewel de wereld meeleefde en men jarenlang geloofde dat ze inderdaad tien dagen in de ruimte geleefd had, gaan er tegenwoordig geruchten op dat Laika al binnen enkele uren na de lancering is overleden en dat de Russen dat geheim hebben gehouden om geen gezichtsverlies te lijden. De stress van de lancering, en het feit dat ze zich niet bewegen kon, was Laika te veel geworden en haar hart had het opgegeven. Ter ‘ere’ van Laika werd er door de russen een postzegel uitgegeven met haar afbeelding erop.

Laika betekent in het Russisch ‘blaffer of blaffen’. Bij het trainingcentrum waar Laika getraind werd om de ruimtereis te maken, heeft men nog steeds een plakkaat met haar naam erop, om haar in ere te houden.

Dieren in de ruimte

Na Laika experimenteerde zowel de russen als Amerikanen met dieren in de ruimte. Met (nog meer) honden, eekhoorns, muizen, ratten, mieren, een cavia, en (zelfs een) varkentje werden de ruimte ingestuurd. Veel dieren kwamen weer veilig terug op aarde. Ook experimenteerde men met de groei van planten in de ruimte, om te zien welk effect gewichtsloosheid op het leven op aarde heeft.

Apen in Space

In 1958 werd het eerste aapje, Gordo, door de Amerikanen de ruimte ingestuurd. Gordo was een doodshoofdaapje. Dankzij Gordo kregen de Amerikanen veel informatie over de effecten van gewichtsloosheid op apen (en dus ook op mensen). Gordo overleefde het uitje met de Jupiter AM-13 jammer genoeg niet, omdat er een defect ontstond aan de raket.

In 1959 en 1960 werden verschillende apen de ruimte ingestuurd, en die keerden allemaal wel veilig terug. Dankzij deze dieren verzamelden wetenschappers veel informatie over levende organismen in de ruimte, om de situatie van de mens in de ruimte zo veilig mogelijk te maken.

Ham was de eerste chimpansee die in 1961 door de Amerikanen de ruimte in werd geschoten. Ham kwam nadat hij enige tijd had doorgebracht op 253 kilometer hoogte in de atmosfeer, weer veilig thuis en sleet de rest van zijn dagen in een dierentuin.

Tegenwoordig is het enige dier wat de ruimte ingestuurd wordt, de mens. © 2008 Kisses, gepubliceerd in Ruimtevaart (Wetenschap) op 14-07-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Kisses is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Telepathie tussen dieren en planten: Garnalen die voelen dat soortgenoten levend gekookt worden... planten met 'woede' gevoelens... Is dit een bewijs voor telepathie? Onderzoek wijst uit dat er wel degelijk…
• Weerstand tegen veranderingen ombuigen naar creativiteit: Dit artikel heb ik geschreven om mensen te inspireren in het omgaan met veranderingen op het werk. Veranderingen roepen vaak weerstand op. Bij nieuwe…
• Experiment van Milgram: Het experiment van Milgram is een beroemd experiment uit de sociale psychologie. Alle psychologiestudenten krijgen dit experiment als klassiek voorbeeld in hun studie. In het experime…
• Theater: De Golf (Ron Jones): De Golf is een toneelstuk dat is gebaseerd op waargebeurde feiten uit 1969. Het verhaal gaat over een geschiedenisleraar die tijdens de lessen over de Tweede Wereldoorlog niet e…
• Das Experimen: Schuilt er in ons allen een klein duiveltje?: Wat als je met een groep mensen meedeed aan een experiment. De ene groep mensen wordt gevangenbewaker en de andere groep is gevange. Zouden we het…

Bronnen en/of referenties

• http://www.kidsplanet.nl/
• http://www.nos.nl/nosjournaal/dossiers/ruimtevaart/dieren.html