Hoe wordt kunststof gemaakt

Vroeger werden veel dingen vervaardigd uit materialen als hout, metalen, marmer en andere steensoorten. Natuurlijke materialen dus. Maar daar kwam verandering in. Veel van deze materialen bleken namelijk vervangbaar door iets chemisch, gemaakt aan de hand van niet-natuurlijke scheikundige processen. Deze vervanger bleek kunststof. Een materiaal waarvan het hoofdbestanddeel uit polymeer bestaat. Een polymeer (Grieks: poly is veel en meros is deel) is een molecuul dat bestaat uit een sequentie van Behalve Hyatt kan ook de naar de Verenigde Staten geëmigreerde Belg Leo Baekeland, die in 1908 een werkwijze patenteerde waarbij het fenolformaldehyde (lijmsoort) technisch kon worden verwerkt, als een van de pioniers worden beschouwd. Pas na de tweede wereldoorlog begon de explosieve groei die in de jaren 1960-1985 gemiddeld 15% per jaar bedroeg, met uitzondering van een daling in 1975 en een stagnatie van de groei in de periode 1980-1982. Van alle producten van de Nederlandse en Belgische chemische industrie zijn de kunststoffen wat betreft omzet en export de belangrijkste geworden. De kunststoffenindustrie onderscheidt zich in een kunststofproducerende industrie, nauw verbonden aan de petrochemische industrie, en een kunststofverwerkende industrie.

Hoe worden kunststof producten nou gefabriceerd?

Hier zijn meerdere manieren voor: rotatiegieten, spuitgieten en extrusie zijn de meest gebruikelijke.

Extrucsie
Een schroef (de extruder) drukt het basismateriaal, in dit geval kunststof door een extrusiematrijs(een aluminium of plaatstalen vormdeel). Dit samendrukken van de kunststof gebeurt onder zo’n hoge druk dat het gaat smelten. Als het gesmolten kunststof de matrijs verlaat heeft het de vorm van de doorsnede van de matrijs aangenomen. Deze vorm wordt vervolgens door een trekinrichting verder vervoerd en gekoeld door middel van lucht en vaak ook water.

Rotatiegieten
Het verhitten van kunststof poeder in een matrijs tot het een kunststof product is, dit gebeurt op een spanningvrije manier.
Rotatiegieten is, in vergelijking tot extrusie, bij een relatief kleine productie goedkoper. Dit wordt veroorzaakt door de relatief lage matrijskosten in vergelijking tot de kosten die het extrusie- proces met zich meebrengt. Bij grote aantallen is extrusie echter goedkoper.

In dit geval wordt de matrijs gevuld met thermoplastisch poeder gebruikt. De matrijs gaat in een grote oven alwaar deze verhit wordt. Door het roteren, in twee loodrecht op elkaar staande assen, smelt de kunststof tegen de matrijswand en neemt net als bij extrusie die vorm aan. Vervolgens wordt ook hier het kunststof product afgekoeld en uit de matrijs genomen. De matrijs kan weer gevuld worden met PVC of iets dergelijks en het proces herhaald zich.

Door het spanningsvrij verwerken van de thermoplastontstaat een naadloos, slagvast product wat in vrijwel elke vorm te verkrijgen is.

Spuitgieten
Een vormgeeftechniek voor thermoplasten (ander woord voor kunststof) en metalen met een laag smeltpunt. Met spuitgieten wordt kunststof dat aangevoerd wordt als granulaat of poeder, gesmolten tot een stroperige massa en wordt deze onder hoge druk ingespoten in een matrijs waarvan de holte ook hier de vorm heeft van het te produceren product. Net zoals bij de andere methoden stolt ook hier het kunststof en zo ontstaat het gewenste product.