Wat is plaatsvervulling in erfrecht
Plaatsvervulling ontstaat volgens het erfrecht bij het voortijdig overlijden van iemand of bij verwerping van een erfenis of nalatenschap. De bloedverwanten van wie voortijdig is overleden treden in diens plaats bij vererving als er geen testament is opgesteld. Bij plaatsvervulling erven zij samen het aandeel in de erfenis van degene wiens plaats zij innemen.Bloedverwanten erven van u en namens u
Plaatsvervulling kent een bepaalde vaste systematiek, waarbij in de wet vier groepen van bloedverwanten worden onderscheiden:- Groep 1 bestaat uit de echtgenoot of echtgenote en de kinderen.
- Groep 2 bevat uw ouders, broers en zussen. Halfbroers en -zussen hebben recht op de helft van een erfdeel dat een volle broer of zus krijgt. En de ouders hebben op minimaal een kwart van de nalatenschap.
- Groep 3 zijn de grootouders van u.
- Groep 4 zijn de overgrootouders van u.
Plaatsvervulling
Als er een erfenis vrijkomt die bij leven toekwam aan persoon A, dan komt die nu toe aan personen die de plaats van persoon A innemen via plaatsvervulling. Daarbij wordt eerst binnen groep 1 gekeken naar een levende erfgenaam. Is dat niet het geval, dan kijkt men in groep 2, daarna groep 3 en als laatste groep 4. Zo kan de hele bloedlijn tot in de zesde graad worden afgelopen. De erfenis wordt binnen dezelfde groep opgemaakt. Dus niet voor een deel in groep 1 en 2. Als er dan nog niet iemand is gevonden valt de erfenis toe aan de Staat der Nederlanden. Overigens is nog in leven zijn een noodzakelijke voorwaarde, maar niet een voldoende voorwaarde. Men mag, zoals de wet dat noemt, ook niet onwaardig zijn. En onwaardig zijn personen die bijvoorbeeld de erflater hebben gedood of een poging daartoe deden, chanteerden of belasterden.Voorbeeld van plaatsvervulling van overleden dochter
Stel een moeder met alleen 3 kinderen overlijdt. Stel haar dochter was al overleden en die dochter had 2 kinderen. In dat geval erven alle kinderen 1/3 deel, maar omdat haar dochter niet meer leeft, erven de kinderen van haar dochter ieder in haar plaats 1/6 deel. Zo kan ook via plaatsvervulling een kleinkind erven van zijn grootvader, omdat de vader van dit kleinkind al was overleden op het moment dat de grootvader overlijdt.Erfenis verwerpen, dan ook plaatsvervulling
Ook bij verwerping van een erfenis treedt plaatsvervulling op. En dan kan de erfenis een hete aardappel zijn die niemand wil. Ik zal het toelichten. Stel dat een zoon op leeftijd met kinderen en achterkleinkinderen een erfenis verwerpt, omdat de schulden groter zijn dan het vermogen. In dat geval valt de erfenis toe aan zijn kinderen. Maar die zullen de nalatenschap ook niet willen en verwerpen de erfenis. Vervolgens zijn de kleinkinderen aan de buurt om te verwerpen. Dit geheel kan zich ook voortzetten tot in de zesde graad, vanuit groep 1 naar groep 4 van vererving.Testament opstellen
Wie een testament laat opstellen, kan bovenstaande regels behoorlijk in de war gooien door zelf iemand te onterven of uit te sluiten. Verder kan per testament worden geregeld dat de gebruikelijke wettelijke percentages en verdeling niet tot stand zullen komen. Wie al is onterfd, hoeft natuurlijk ook niet meer een erfenis te verwerpen. Dat spreekt voor zich. Dat betekent dus ook dat als u de verdeling van uw nalatenschap niet volledig aan de wet wilt overlaten, u het beste een goede notaris opzoekt om uw laatste wil goed te regelen. Waarschijnlijk wilt u toch ook voorkomen dat een kind met een gat in de hand en portemonnee straks zonder voorwaarden over een deel van uw vermogen gaat beschikken. Als dat zo is moet u een testament laten opmaken.Slot plaatsvervulling bij een erfenis
Door plaatsvervulling kunt u voor een erfenis in aanmerking komen waarvan u het niet had verwacht. De andere kant is dat plaatsvervulling bij een nadelige erfenis erom vraagt dat ook u de erfenis verwerpt.Gerelateerde artikelen
Erfenis verwerpen Een erfenis verwerpen en daarmee de nalatenschap niet aanvaarden is vaak een verstandige beslissing. Er…Erfenis en de rekening van de overledene De regels bij een erfenis zijn niet altijd eenvoudig. Een vraag waar erfgenamen…
Zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen? Het kan onverstandig zijn om een nalatenschap zuiver te aanvaarde…
Wie als erfgenaam en erfgenamen Wie erft volgens de wet uw vermogen en nalatenschap. Dat wil zeggen, wanneer er geen test…
Beneficiair aanvaarden, verwerpen of zuiver aanvaarden Een erfgenaam kan naast bezittingen ook schulden erven. De schulde…
Reageer op het artikel "Wat is plaatsvervulling in erfrecht"
Reacties
Fritsdegraaff (infoteur), 15-02-2012 17:17 #4
Hallo Zeemeeuw,
Ik heb het nu eindelijk door, ik dank je zeer.
Op zo'n kort maar krachte uitleg zat ik juist te wachten.
Nu is het voor mij helder.
Bedankt en we komen elkaar nog wel eens tegen
Groet Frits
Reactie infoteur, 16-02-2012
Beste Frits de Graaff,
Graag gedaan.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Fritsdegraaff (infoteur), 15-02-2012 14:57 #3
Goed, Zeemeeuw,
Ik ben naar die site gegaan. Wat zie ik dan staan:
"Alles naar een goed doel
Als alles is overgemaakt naar een goed doel, zullen de erfgenamen bij het doel moeten aankloppen voor hun erfdeel, en proberen het tegoed te verhalen."
Nou heeft de broer van mijn opa, dus alles bij testament aan zijn buren nagelaten.
Was dat zijn goede doel misschien?
Ik zou dan toch bij die buren van hem, mijn erfdeel kunnen kunnen proberen op te eisen?
Het gaat mij niet om materiele dingen, maar wel bijvoorbeeld een persoonlijk iets of oude foto's. Dat kan natuurlijk ook gewoon met een bezoek aan die buren en als goede burgers onder elkaar zien te regelen.
Het gaat mij erom en ik zie dat gewoon als een casus, of ik op dit moment niet aanspraak kan doen gelden op een wettelijk erfdeel bij degenen die alles bij testament geerfd hebben, even afgezien van verjaring.
Beste Zeemeeuw, Ik begrijp je uitleg steeds prima hoor. Het ligt absoluut niet aan jou. Ik denk steeds, dat ik het niet goed genoeg uitleg of zo. Misschien kom ik niet goed "to the point"
checklist:
Broer van mijn opa gaat dood.
Broer laat alles na, per testament aan buren.
mijn opa is wettelijk erfgenaam orde 2
mijn opa is al dood voor de dood van zijn broer, de erflater.
mijn vader is plaatsvervuller van zijn overleden vader
Mijn vader gaat dood
Ik ben plaatsvervuller van mijn vader
Toch heb ik schijnbaar geen recht op een erfdeel en dat vind ik vreemd
Daar kom ik cognitief niet uit.
Ik hoop, dat je het op kan brengen om het wellicht in een kernachtige reactie uit te leggen.
Ik ben je veel dank verschuldigd voor je moeite, tijd en energie
Ik waardeer dit enorm,
Respectvolle Groet, Frits
Reactie infoteur, 15-02-2012
Beste Frits de Graaff,
1. De wettelijke verdeling geldt als er geen testament is. In dat geval regelt de wet automatisch de verdeling van de erfenis.
2. De crux is nu dat iedereen zijn nalatenschap met een testament aan een vreemde kan overmaken. Maar daartegen kan volgens het erfrecht de langstlevende partner in verweer komen of een kind van de erflater (legitieme portie). Uw opa was geen langstlevende partner, noch een kind van zijn broer. U bent wel nog steeds plaatsvervuller van uw vader, maar uw opa had door het testament - ook als hij nog geleefd zou hebben- geen recht op de erfenis. Daardoor komt de erfenis niet bij uw vader en niet bij u terecht.
3. Ook u kunt proberen een deel van de erfenis te verhalen op de buren, maar zij hebben geen enkele andere verplichting om daaraan mee te werken dan wellicht een morele verplichting.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Fritsdegraaff (infoteur), 15-02-2012 11:48 #2
Dag Zeemeeuw,
Ontzettend bedankt voor je reactie.
Als ik het goed begrijp, is het soms beter om een testament te laten opmaken, want daardoor gaat de hele wettelijke vererving niet door.
Echter erfgenamen blijven, ondanks een testament toch recht houden op hun legitieme portie?
Geldt de legitieme portie dan niet meer, wanneer een testament is?
Het komt bij mij zo over, dat je met een testament, dan in feite erven direct onterfd.
Ik ga nu even uit van de situatie, dat er wettelijke erfgenamen zijn.
In mijn beschreven situatie zouden er zonder testament wél erfgenamen zijn namelijk.
Ik hoop, dat je begrijpt wat ik bedoel, anders licht ik e.e.a. even toe.
Groeten Frits
Reactie infoteur, 15-02-2012
Dag Frits de Graaff,
Kinderen kunnen bij onterving of bij een testament waarbij vermogen naar anderen gaat, een beroep doen op hun legitieme portie. Als een kind is vooroverleden gaat dit recht over naar de plaatsvervuller. Betrokkene moet dan wel aanspraak maken op zijn legitieme portie:
http://www.wetenschap.infonu.nl/recht-en-wet/9736-erfenis-de-legitieme-portie-of-het-wettelijke-erfdeel.html
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw
Fritsdegraaff (infoteur), 14-02-2012 22:49 #1
Goedenavond allen,
Ik lees veel over erfrecht in het forum, waarbij het mij opvalt, dat een notaris in 1990, een andere invulling gaf aan "plaatsvervulling", dan wettelijk toegestaan, althans zo lijkt het nu ik terugkijk naar destijds.
Ik zou graag willen weten of ik bedrogen ben door een notaris of niet.
Mogelijk is e.e.a. verjaard, maar ik zou toch willen vragen of iemand mij kan helpen met de volgende situatie.
Nogmaals, verjaring of niet.
Mijn grootvader had een broer.
Mijn grootvader overleed een paar jaar voor zijn broer.
Toen overleed de genoemde broer en had een nalatenschap en een testament.
De broer van mijn grootvader had dus een testament en liet zijn hele vermogen na aan zijn buren, omdat zij hem zo goed verzorgd hadden in zijn laatste levensjaren.
Dan lees ik de 4 orden van erfgenamen:
Erfgenamen groep1: echtgenote, geregistreerde partner, kinderen
Wel die leefden niet meer!
Ook zijn dochter was overleden en er waren geen kleinkinderen.
Erfgenamen groep2: De ouders, broers en zusters van de overledene.
De ouders waren ook overleden, zijn broer zoals gezegd was ook al overleden.
Nu komt mijn vraag:
Ik blijf hangen in de 2e orde.
De overleden broer van de erflater, mijn grootvader dus, had wel 5 kinderen, waaronder mijn vader.
In de 2e orde was de broer van de erflater, mijn grootvader, overleden, maar was er naar mijn smaak wel plaatsvervulling mogelijk, namelijk de kinderen van de erflater's broer, mijn grootvader dus.
Nu wil het geval, dat de erflater al zijn bezittingen aan de buren, bij testament naliet.
Mijn vader heeft de notaris benaderd destijds.
De notaris zei, dat er een testament was en alleen de buren erfgenaam waren.
En de plaatsvervanging voor de erfgenaam uit de 2e orde dan?
Nee, zei de notaris, dat vererving kan alleen in rechte lijn, dus een kleinkind kan de plaatsvervanger zijn van een overleden moeder, die kind is van de overleden grootmoeder.
Plaatsvervanging, omdat de broer van uw oom, uw vader dus, overleden is bestaat niet.
U bent dan een neef en vererving gaat alleen in rechte lijn.
Vraag: Bestond destijds, ondanks het testament de regeling van plaatsvervanging nog niet?
Heeft de notaris mijn vader iets op de mouw gespeld?
Mijn vader is inmiddels overleden, maar dan zou ik plaatsvervuller van mijn vader kunnen zijn, want dat kan tot, ik meen, de 6e graad.
Wie zou hier een reactie op kunnen geven, ook al is de kwestie misschien al verjaard.
Ik zou het ontzettend op prijs stellen,
Alvast heel vriendelijk dank voor uw moeite.
Met repectvolle groet,
Frits de Graaff
Reactie infoteur, 15-02-2012
Beste Frits de Graaff,
Als er geen testament was geweest en er dus sprake was van de wettelijke verdeling, was u via plaatsvervulling erfgenaam geweest van de broer van uw grootvader. Nu er wel een testament was, geldt wat in het testament is bepaald.
Met vriendelijke groeten,
Zeemeeuw