InfoNu.nl > Wetenschap > Onderzoek > Röntgenstralen (röntgenfoto)

Röntgenstralen (röntgenfoto)

Röntgenstralen (röntgenfoto) Wie iets breekt moet daar zeer waarschijnlijk een röntgenfoto van laten maken. Op zo’n foto zijn alleen de botten en de breuk in het bot te zien. Deze techniek om zo naar binnen te kijken werd ruim honderd jaar geleden ontdekt. Voor die tijd moesten specialisten eerst opereren voor ze wisten wat er aan de hand was.

Geschiedenis

In 1895 deed Wilhelm Conrad Röntgen, een Duitse hoogleraar natuurkunde, een scheikundige proef. Door een met gas gevulde glazen buis stuurde hij elektriciteit. Toen hij zijn hand voor de buis hield waren zijn vel, spieren en andere weefsels niet meer zichtbaar. Alleen de botjes van zijn hand kon hij nog zien. Door deze toevallige ontdekking van deze straling schrok Röntgen zich rot. Hij riep zijn vrouw erbij en legde haar hand voor de buis. Aan de andere kant hing hij een lichtgevoelige film op en op deze manier maakte Röntgen zijn eerst röntgenfoto. Röntgen had geen verklaring voor het verschijnsel, dus daarom noemde hij de onbekende straling X-stralen. Na Röntgens ontdekking gingen veel mensen enthousiast gebruik maken van de onbekende stralen. Overal doken röntgenapparaten op. Een maand na Röntgens vondst werd de straling al gebruikt voor onderzoek in een ziekenhuis. Sommige medici zagen de straling als een wondermiddel. Zelfs in sommige schoenenwinkels stond een röntgenapparaat. Zo kon de klant zien of de tenen mooi in de schoenen pasten. Pas later ontdekten artsen dat een te hoge dosis of te vaak gebruik van röntgenstraling kanker kan veroorzaken. Sommige mensen waren helemaal niet zo blij met de röntgenstraling. Zij waren juist bang dat de straling gebruikt zou worden om onder hun kleren te kijken. Daarom kochten sommige mensen die onderzocht werden kleren met stukken lood erin om bepaalde lichaamsdelen te verstoppen voor de straling.

Het ontstaan

Het ontstaan van röntgenstralen is een ingewikkeld scheikundig proces. Aan de ene kant hangt een buis met X-stralen, aan de andere kant hangt een lichtgevoelige film en in het midden het voorwerp waar de röntgenfoto van genomen wordt. De straling valt op en langs het voorwerp op de film. De delen waar de straling niet doorheen kan, zoals botten zijn zwart op het papier te zien. Op plaatsen waar de straling wel doorheen kan is wit te zien op het papier.

Toepassing

Röntgenstraling wordt nog steeds gebruikt. Tegenwoordig moet je rekening houden met allerlei regels. In ziekenhuizen worden de stralen toegepast op hersenscans om röntgenfoto’s te maken. Zo kunnen medici zien hoe het lichaam er van binnen uitziet, zonder te hoeven snijden. Wetenschappers zijn veel over de ruimte te weten gekomen door röntgenstralen. De zwarte gaten in het heelal zijn ontdekt omdat sommige satellieten röntgenstralen uit de ruimte opvangen. Bij de douane wordt doorkijkstraling gebruikt om de bagage en kleding van passagiers op gevaarlijke voorwerpen te controleren. Op sommige luchthavens worden scans gemaakt om bolletjesslikkers te betrappen. Ook bruggen en vliegtuigen worden met röntgenstralen van binnen bekeken, om te controleren of er zwakke plekken zijn.

Gevolgen

Ioniserende straling, waaronder röntgenstralen kunnen gevaarlijk zijn voor mensen en dieren. Als de straling levend weefsel tegenkomt, kan dat door ionisatie allerlei effecten hebben. Dit is echter alleen zo als je lichaam meer dan honderd keer wordt blootgesteld aan röntgenstralen.
© 2007 - 2018 Bartw, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ziekten van het bewegingsstelselZiekten aan het bewegingsstelsel zijn ziekten aan of van de spieren en de botten. Er zijn verschillende soorten die we e…
Botbreuken bij katten borstbeen gebrokenBotbreuken bij katten borstbeen gebrokenEen botbreuk bij een kat of poes. Vaak is een breuk moeilijk te behandelen. Vooral als dit een breuk betreft waar geen g…
Fibromyalgie is zichtbaar in hersenenNieuwe studie wijst uit dat fibromyalgie zichtbaar is in de hersenen. Uit onderzoek met 30 vrouwen, waarvan 20 met fibro…
Posttraumatische DystrofiePosstraumatische dystrofie. Een ziekte die vrij onbekend is in Nederland, maar waar wel zo'n 20.000 mensen in Nederland…
Symptomen van aantastingen van de bloedsomloopEr kunnen vele stoornissen in de bloedsomloop plaatsvinden waar de symptomen duidelijk waar te nemen zijn. Van blauwe pl…

Reageer op het artikel "Röntgenstralen (röntgenfoto)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Janique de Vries, 26-10-2014 16:36 #2
Hoi Jos, (beetje late reactie.)
ik kwam om precies die vraag op deze site. Voor mijn studie (geneeskunde) moet ik weten hoe een röntgenfoto werkt en in die leerstof stond dat tegenwoordig met een plaat wordt gewerkt die de straling opvangt (dus geen fotopapier) maar dat nog wel de ouderwetse kleurencode wordt gebruikt nml: veel absorptie (dus weinig op de plaat opgevangen straling) wordt wit en weinig absorptie (veel opgevangen straling) wordt zwart.
uit nieuwsgierigheid heb ik ook nog even doorgezocht en ik denk dat ik het snap (eureka!)
Oud zwart-wit fotopapier had 2 lagen een laag voor wit en een laag voor zwart. de laag voor zwart reageert op blauw licht en die voor wit reageert op rood licht. het kleuren spectrum van zichtbaar licht gaat van rood naar paars (blauw zit aan de paarse kant). röntgenstraling is onzichtbaar licht dat dus verder op het elektromagnetisch spectrum licht dan zichtbaar licht aan de kant van paars (en dus ook blauw) oftewel, het zal de zwarte laag vooral activeren. Ik neem aan dat de witte laag in dit geval wordt geactiveerd door de infraroodstraling die je lichaam uitstraalt of gewoon door gebrek aan andere straling.
Hiermee is bovenstaande te verklaren.
Over het andere geval kan ik niet heel veel vinden maar ik kan het verklaren als er óf een röntgenfoto verder in een volledig donkere kamer wordt gemaakt of dat er een foto papier wordt gebruikt waarvan de reagerende laag alleen reageert op röntgen. in dit geval werkt hel gewoon als een negatief: daar waar licht of valt ontsaat een zwarte kleur door een reactie met een lichtgevoelige stof). I hope this helped… overigens, het verschilt per bron of er staat dat hij een zwarte kleur kreeg op zijn fotopapier op de plek van de "schaduw" van zijn bot of juist van de röntgenstraling

Jos Thijssen, 17-06-2014 18:10 #1
In bovenstaand stuk staat dat het fotopapier zwart blijft (?) waar geen straling komt. Op de röntgenfoto's die ik gezien heb betekent zwart juist dat er wel straling op het fotopapier is gekomen. Is een van beide fout? Of zijn er 2 soorten papier die precies 'tegenovergesteld' reageren? Een vervolg vraag is welk fotopapier Röntgen gebruikt heeft, in 1895? Hopelijk kan duidelijkheid verschaffen.

Jos T.

Infoteur: Bartw
Gepubliceerd: 25-02-2007
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Onderzoek
Reacties: 2
Schrijf mee!