Nieuwzilver ofwel hotelzilver, alpaca en nikkelzilver
Nieuwzilver is een zilverkleurige legering van koper, zink en nikkel. Andere ingeburgerde namen voor nieuwzilver zijn: hotelzilveren alpaca. Een economisch voordeel voor bijvoorbeeld horeca bedrijven is dat het onderhouden (poetsen) van nieuwzilver veel minder kost dan het onderhouden van verzilverd materiaal. Het materiaal wordt vooral toegepast om zijn corrosievastheid bewerkbaarheid en op zilver gelijkend fraai uiterlijk.Fysische eigenschappen van Nieuwzilver
- Smeltpunt: vanaf ca 900 °C .
- Dichtheid 8,1 tot 8,7 g/cm3 (afhankelijk van de samenstelling)
- Elasticiteitsmodulus = 135 kN / mm ²
- Elektrisch geleidingsvermogen: ca. 3•106 bis 5•106 Ω−1•m−1
- Warmte geleidingsvermogen: ca. 25 bis 35 W•m−1•K−1
- Soortelijke weerstand (bij 20 °C)= ca 0.3 Ohm.mm²/m (afhankelijk van de samenstelling)
- Warmte uitzettingscoefficient: 16•10-6 bis 17•10−6 K−1
- Spanningsarm gloeien: ca. 350 °C
- Zachtgloeien: ca. 700 °C maakt het metaal na koudvervorming weer zacht en dan kan het opnieuw koud vervormd worden
- Uiterlijk: zilverkleurig
Gebruikerseigenschappen van koper-nikkel-zink legeringen (nieuwzilver)
- De zilverkleur, in combinatie met een goede weerstand tegen organische stoffen (voedsel), water en atmosferische corrosie draagt er toe bij dat nieuwzilver gebruikt wordt in de plaats van zilver, bijvoorbeeld voor tafelgerei.
- De warmvervormbaarheid en verspaanbaarheid zijn matig.
- Door versteviging bij kouddeformatie neemt vooral de strekgrens toe, hetgeen het materiaal, mede door de lage elasticiteitsmodulus, geschikt maakt voor veren.
- De lasbaarheid van nieuwzilver is redelijk. Wordt er gelast in verstevigde toestand dan daalt uiteraard de hardheid en sterkte in de warmtebeïnvloede zone, wat niet door een warmtebehandeling hersteld kan worden.
- Bij het lassen van nieuwzilver moet men rekening houden met giftige zinkdampen.
- De toegepaste lasprocessen zijn MIG, TIG en weerstandlassen, elektrodelassen wordt zelden toegepast.
- Nieuwzilver kan alleen door koudvervorming, (koudsmeden of koudwalsen) gehard worden.
- Nieuwzilver kan uitstekend elektrolytisch verchroomd, vernikkeld of verzilverd worden.
Invloed legeringselementen in nieuwzilver
- Nieuwzilver is een zilverkleurige glanzende legering uit 47–64 % koper, 10–25 % Nikkel, 15–42 % Zink, eventueel met extra toevoeging van kleine hoeveelheden andere elementen zoals lood, tin, mangaan of ijzer.
- Door toevoeging van legeringselementen daalt het elektrisch geleidingsvermogen t.o.v. het bases metaal koper.
- Door toevoeging van nikkel aan de koper-nikkel-zink legering neemt de trekvastheid, de hardheid en de corrosievastheid toe en krijgt de legering zijn zilverkleurige en glans.
Richtwaarden chemische samenstelling van nieuwzilver legeringen
| Legering | Fe % | Mn % | Ni % | Cu % | Pb % | Sn % | Zn % |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CuNi7Zn39Pb3Mn2 (CW400J) | 0,3 max. | 1,5-3 | 6-8 | 47-50 | 2,3-3,3 | 0,2 max. | rest |
| CuNi12Zn30Pb1 (CW406J) | 0,3 max. | 0,5 max. | 11-13 | 56-58 | 0,5-1,5 | 0,2 max. | rest |
| CuNi12Zn24 (CW403J) | 0,3max. | 0,5max. | 11-13 | 63-66 | 0,03max. | 0,03max. | rest |
| CuNi18Zn20 (CW409J) | 0,3max. | 0,5max. | 17-19 | 60-63 | 0,03max. | 0,03max. | rest |
Richtwaarden mechanische eigenschappen van nieuwzilver
| CuNi7Zn39Pb3Mn2(CW400J); (R510)Treksterkte door kouddeformatie | 510N/mm2 |
|---|---|
| 0,2 Strekgrens(R510) | 400N/mm2 |
| A min. breukrek (R510) | 12% |
| A min. rek L=100mm(R510) | 8% |
| Hardheid(R510) | 150 HB |
| CuNi12Zn30Pb1(CW406J); (R420)Treksterkte door kouddeformatie | 420N/mm2 |
|---|---|
| 0,2 Strekgrens(R420) | 280N/mm2 |
| A min. breukrek (R420) | 20% |
| A min. rek Lo=100mm(R420) | 12% |
| min. Hardheid (R420) | 130 HB |
| CuNi12Zn24 (CW403J); (R360)Treksterkte door kouddeformatie | 360 N/mm2 |
|---|---|
| 0,2 strekgrens (R360) | 230 N/mm2 |
| A - Min. breukrek (R360) | 45% |
| A - Min. rek Lo = 50mm (R360) | 35% |
| Hardheid | 80-110 HV |
| CuNi18Zn20 (CW409J); (R380)Treksterkte door kouddeformatie | 380N/mm2 |
|---|---|
| 0.2 strekgrens (R380) | 250 N/mm2 |
| A - Min. breukrek(R380) | 37% |
| A - Min. rek Lo = 50mm (R380) | 27% |
| Vickers hardheid (HV): (H085) | 85-115 HV |
Toepassingen van nieuw zilver
Nieuwzilver haarkam / Bron: Uyvsdi, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Nieuwzilver gedenk penning / Bron: Matd13, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Nieuwzilver eierdopjes / Bron: Sp?th Chr., Wikimedia Commons (Publiek domein)- Fijnmechanische onderdelen in de optische- en elektrotechische industrie.
- Wegens zijn corrosievastheid wordt nieuwzilver gebruikt als weerstandsdraad en regelweerstanden in de buitenlucht.
- Voor armaturen, tafelgerei, meubelbeslag en sieraden.
- Als veermateriaal in hardgewalste toestand.
- In muziekinstrumenten.
Het onderhouden van nieuwzilver producten
- Poetsen met zilver- of koperpoets.
- Indien erg vervuild, schoonmaken met azijn gevolgd door poetsen met spiritus.
- Reinigen met gedestileerd water.
- Napoetsen met zilver- of koperpoets tot de gewenste glans is bereikt.
