InfoNu.nl > Wetenschap > Techniek > Tiger I, Duitslands legendarische tank

Tiger I, Duitslands legendarische tank

De Tiger I tank is een van de legendarische machines van de Tweede Wereldoorlog geworden en een dankbaar onderwerp voor modelmakers, pantserkenners en historici. Hoewel hij lang niet meer aan de eisen van moderne oorlogsvoering voldoet, is het toch de geschiedenis in gegaan als een van de belangrijkste tanks ooit gebouwd.

Korte ontstaansgeschiedenis

Hoewel de Duitse legertop dacht dat de bestaande Panzer III en IV tanks voldoende waren voor de komende campagnes, begon de Duitse industrie in 1937 met het ontwerpen van een zware tank. Dit bleek geen overbodige luxe, want tijdens de strijd in Rusland, kwamen de Duitse troepen tegenover de superieuere Sovjet T-34 en KV-1 te staan, waar ze geen antwoord op hadden. De specificaties voor de nieuwe tank waren: 45-ton met zware bepantsering, 88mm kanon, snel en goed manouvreerbaar. De firma Porsche maakte een begin met een ontwerp, maar kreeg te maken met serieuze complicaties. Henschel begon toen, onder leiding van Dr. Erwin Alders, met een eigen ontwerp. Beide firma's hadden op Hitler's verjaardag, 20 april 1942, een prototype gereed, welke door hem in Rastenburg werden bekeken. Zowel het Porsche- als het henschel-ontwerp werden aan diverse tests onderworpen. Ondanks de zeer goede betrekkingen die Dr. Ferdinand Porsche met Hitler had, won het Henschel-model, vooral door de grotere manouvreerbaarheid.

De produktie begon in augustus 1942 met 25 stuks per maand. Topproduktie van 104 per maand werd in april 1944 bereikt. Er waren ongeveer 300.000 manuren nodig om een Tiger te bouwen, bijne tweemaal zoveel als voor een Panther-tank nodig was.

De kosten van een Tiger waren hoog: ca. 250.000 Reichsmark. Een Panzer III-tank kostte RM 96.200 en een Panther-tank ongeveer RM 117.000. En dat zonder bewaping en radio. Omgerekend in Amerikaanse dollar kostte de Tiger 100.000. Vandaag de dag zou dat 1.282.000 dollar zijn (vergelijk met de huidige Amerikaanse Abrams-tank: 4.300.000 dollar).

De nieuwe tank werd officieel Panzerkampfwagen VI H (88mm) (SdKfz 182) genoemd. Vanaf maart 1942 ging de tank als de "Tiger" door het leven. Het was de sterkste tank van dat moment ter wereld. Zijn 88mm kanon was extreem krachtig en het pantser maakte hem zo goed als onkwetsbaar voor vijandelijk vuur. Hoewel deze onkwetsbaarheid tot mythische proportisch uitgroeide, was zijn debuut op het slagveld minder geslaagd.

Zo werden de eerste vier Tigers in augustus 1942 ingezet bij Leningrad, waar ze achter elkaar over moerassig terrein moesten rijden. Hoewel de bepantsering niet werd doorboord, werden alle vier de tanks uitgeschakeld. Drie stuks konden later gered worden. Ondanks dit slechte begin leerde men snel hoe met deze tanks om te gaan en werden al snel eenheden uitgerust en getraind. Eind 1942 waren er Tiger-eenheden in Rusland, Afrika en Italie. Er waren opleidingsinstituten in zowel Duitsland als Frankrijk.

In 1943 en 44, vernietigden de Tigers reusachtige hoeveelheden Russiche tanks en voertuigen en vaak trokken de Russische troepen zich al terug zodra ze een Tiger in het vizier kregen. In Noord-Afrika en Italie ontstond een vergelijkbaar resultaat en dit had vooral een spychologisch effekt op de geallieerde troepen. Op 1 feb. 1943 kregen de Britten een onbeschadigde Tiger in handen en deden er uitputtende testen mee. Tot hun ongenoegen was het resultaat dat het inderdaad een uitstekende tank was met zeer grote vuurkracht en een bepantsering waar zelfs hun sterkste anti-tank kanons niet tegen op konden.

Het geallieerde moraal (Tigerfobie) werd dusdanig aangetast, dat Generaal Montgomery het verbood om de kwaliteiten van de Tigers zelfs maar te noemen. Misschien wel de bekendste ontmoeting met een Tiger was in Normandie met die van SS Obersturmfuhrer Michael Wittman. Met een enkele actie en met slechts een enkele Tiger, vernietigde hij in een paar minuten 25 tanks, 14 half-tracks en 14 brencarriers. Door de geallieerde overmacht in de lucht werden de Tigers in Frankrijk vooral ingezet in een defensieve en meer statische rol. Omdat de Tigers een enorm verbruik hadden, bespaarde dit veel brandstof en beperkte men mechanische defekten tot een minimum.

Zwakke punten

Gedurende de gehele oorlog bleef het mechaniek van de Tigers een zwak punt. Als het preventief onderhoud niet of niet tijdig werd uitgevoerd kwamen er al gauw problemen met de transmissie. Vooral doordat de tank zo zwaar was. Veel Tigers werden hierdoor dan ook door hun eigen bemanning verlaten of vernietigd. Tot het wegslepen waren alleen de sterkste tractoren in staat en soms waren er meerdere tegelijk nodig. En hoewel strikt tegen de regels in verleenden de Tigers ook elkaar onderling sleephulp. Een ander probleem waren de elkaar overlappende stalen wielen. Modder en vuil bleven hier makkelijk tussen hangen en bevroor in de winters. Hierdoor braken nogal eens de rupsen of kon de tank helemaal niet meer vooruit. Het gewicht en de grootte van de tank gaven ook andere problemen. Zo moesten de routes zorgvuldig gepland worden omdat veel bruggen te zwak waren of wegen niet breed genoeg. Er moesten ook speciale treinwagons ontworpen worden en moest de tank van speciale smallere transportrupsen worden voorzien, iets wat de bemanningen geen al te leuk werkje vonden.

Sterke punten

De twee sterkste punten van de Tiger waren zijn kanon en zijn pantsering. Het 88mm KwK 36 L/56 was het krachtigste anti-tankkanon van zijn tijd en was in staat om op een afstand van 1400 meter een pantser te doorboren van 112mm dikte. Ook de kwaliteit van het staal (nikkel-staal) was harder en taaier dan dat van welke andere tank dan ook. Doordat het tegelijkertijd zo dik was, werd de tank bijna onoverwinnelijk. Vijandelijke troepen zagen hun afgeschoten granaten vaak letterlijk afketsen, waarna ze zelf vanaf grote afstand werden vernietigd. Ook was de tank, ondanks zijn gewicht, zeer wendbaar en slechts 2 km/h langzamer dan de veel lichtere Panzer III en IV.

Nog bestaande Tigers:

TypeWaarLandEenheidBijz.hedenChassisnr.
Tiger IBovington tank museumEngeland501st Heavy Tank BattalionBuitgemaakt in Tunesie. De enige volledig gerestaureerde Tiger I ter wereld250112
Tiger IPrive restauratiewerkplaatsEngeland501st Heavy Tank BattalionDeze Tiger is van het U.S. Army Ordnance Museum in Aberdeen, Maryland. Het was in bruikleen gegeven aan Duitsland maar het was de bedoeling om in Engeland tot restauratie over te gaan. Het museum is nu bezig te proberen de Tiger terug te halen naar Aberdeen, ongeacht of de restauratie voltooid is
Tiger ISaumur tank museumFrankrijk2nd Kompanie, s.SS-Pz.Abt. 102Een laat model met de smalle transport rupsen. Verlaten in the Falaise-ketel in 1944 en door het Franse verzet buitgemaakt en gebruikt251114
Tiger IVimoutiers MemorialFrankrijk s.SS-Pz.Abt. 102Beschadigd doordat de bemanning de tank heeft proberen op te blazen. De tank staat even buiten Vimoutiers en in 1983 is men begonnen met het plannen van een restauratie251113
Tiger IKubinka Tank MuseumRusland Een vroeg model, buitgemaakt tijdens Operatie Zitadelle, Leningrad, 1942250427
Tiger IMilitair Historisch Museum Lenino-SnegiriRusland Zwaar beschadigd en gevonden in een moeras vlakbij het museum. De tank staat in de open lucht in Lenino op ongeveer een uur gaans vanaf Moskou251227
Tiger II BBovington Tank MuseumEngeland Vroeg model met Porsche-toren
Tiger IIMunster Tank MuseumDuitslands.SS-Pz.Abt. 501Torennummer 121
Tiger IIThun Tank MuseumZwitserland Na de oorlog door Frankrijk aan Zwitserland geschonken
Tiger IIBovington Tank MuseumEngelands.SS-Pz.Abt. 501 Torennummer 104
Tiger IISaumur Tank MuseumFrankrijk De enige nog rijdende Tiger II ter wereld
Tiger II BPatton Museum, Fort KnoxVSs.SS-Pz.Abt. 501Torennummer 332. Gebouwd in september 1944, Achtergelaten in dec. 1944 bij Coo-Biester vlakbij La Gleize280243
Tiger II BKubinka Tank MuseumRusland Mogelijk een commando-uitvoering
SturmtigerMunster Tank MuseumDuitslandSturm Moerserbatterie 1002Door het Amerikaanse leger buitgemaakt in april 1945. Nu in eigendom van de Wehrtechnische Studiensammlung in Koblenz 250174
SturmtigerKubinka Tank MuseumRusland
JagdtigerBovington Tank MuseumEngeland Prototype met Porsche-mechaniek. Door het Britse leger buitgemaakt op het testparcours van Henschel in Haustenbeck, Duitsland, 1945 305004
JagdtigerU.S. Army Ordnance MuseumVS 305020
Vroege ElefantKubinka Tank MuseumRusland Mogelijk buitgemaakt tijdens Operatie Zitadelle
Late ElefantU.S. Army Ordnance MuseumVS Een aangepast model dat in Italie werd buitgemaakt

Belangrijkste aanpassingen aan de Tiger I

In het tijdvak dat deze tank werd geproduceerd, zijn er vele kleine en minder kleine veranderingen aan het oorspronkelijke ontwerp aangebracht. Dit kwam voort uit onder andere de terugkoppeling uit de dagelijkse praktijk en door tekorten aan materialen naarmate de oorlog langer duurde.

Augustus 1942:

  • Haken voor achterjalouzien geplaatst.
  • Montageogen voor camouflageframe gemonteerd.
  • Rookgranaatwerpers gemonteerd.
  • Compleet gereedschapset toegevoegd.

September 1942:

  • Rupskabels aan zijkant geplaatst.

Oktober 1942:

  • Antennepunt achter verwijderd.
  • Convoy-achterlicht geplaatst.
  • Schep op de voor-bovenzijde.
  • Sleepkabels omgekeerd.

November 1942:

  • Feifel luchtfilter systeem gemonteerd.
  • Spatborden op zijkant romp.
  • Scharnierbare spatborden voor en achter geplaatst.
  • Kanonsmantel versterkt.

December 1942:

  • Noodluik gemonteerd.

Januari 1943:

  • S-Minen-werpers toegevoegd.
  • Schermen rondom uitlaten geplaatst.
  • Bagagetrommel geplaatst.

Februari 1943:

  • Ventilatiedeksel op motorcompartiment geplaatst.
  • Wielrand aangepast voor gebruik van 18 bouten.
  • Starterschacht achter onder gemaakt.
  • 6 kanonreinigingstaven.

Maart 1943:

  • Grote ovale Feifel filters.
  • Driehoekig deksel achterop.
  • Ladersperiscoop geplaatst.

April 1943:

  • 3 reserve rupshouders geplaatst.
  • Wielrand aangepast voor gebruik van 12 bouten.
  • Naaf van de aandrijfkrans veranderd in sterpatroon.
  • 2 reserve rupshouders geplaatst.

Mei 1943:

  • Motor wordt de Maybach HL230.

Juni 1943:

  • Rookgranaatwerpers verwijderd.

Juli 1943:

  • Nieuwe toren geinstalleerd.
  • Zimmerit anti-magnetische mijnlaag toegepast.

Augustus 1943:

  • Enkele koplamp inplaatst van twee.
  • Spleten in observatieopeningen in de toren wijder.

September 1943:

  • C-ankers toegevoegd achter en bovenop.

Oktober 1943:

  • S-Minen-werpers verwijderd.
  • Pistoolpoort afgeschaft.
  • Rupsgereedschaptrommel niet meer toegepast.
  • Feifel luchtfilter systeem verwijderd.
  • Chevrons op de rupsschakels.

November 1943:

  • Externe reisklem voor kanon geplaatst.

Januari 1944:

  • 20-tons krik toegevoegd.
  • Schep voorop niet meer toegepast.
  • Rompaanvullingen voor en achter van inkepingen voorzien.

Februari 1944:

  • Volledig stalen wielen in plaats van wielen met rubberren rand.
  • Gereedschappen verplaatst.
  • Externe reisklem voor kanon niet meer toegepast.

Maart 1944:

  • Laderluik in kort scharnierende uitvoering.
  • Monocular kanonsvizier.
  • Dak van toren naar 40mm dikte.

April 1944:

  • Houten planken op brandstoftanks.

Juni 1944:

  • Ontsnappingsluik uitgevoerd met twee sluitingen.

Meer informatie vindt u in: Germany's Tiger Tanks: D.W. to Tiger I door L. Jentz & Hilary L. Doyle. Dit voortreffelijke naslagwerk bevat een volledige lijst van aanpassingen aan de Tiger I. Een andere complete lijst is te zien op Mr. Jentz online Tiger I modifications list.

Technische gegevens van de Panzerkampfwagen VI Tiger I Ausf. E (SdKfz 181):

Algemeen
FabrikantHenschel, Krupp (toren)
Fgst. nummers250001-251346
Radio (binnen)Intercom
Radio (buiten)FuG5 and FuG2
Bemanning5 (Chauffeur, radio operateur, schutter, commandant en lader)
Afmetingen
Lengte (met kanon)8,45 m (27.7 ft)
Lengte (zonder kanon)6,316 m (20.66 ft)
Breedte met standaard rups3.72 m (12.2 ft)
Breedte met transportrups3,14 m (10.3 ft)
Hoogte van de romp1,78 m (5.8 ft)
Hoogte tot koepel3,00 m (9.8 ft)
Totaalgewicht57.250kg (126,214.5 lbs)
Transportgewicht52.250kg (115,191.4 lbs)
Motorgegevens
MotorMaybach HL 210 P45
Maybach HL 230 P45 (vanaf Fgst. 250251)
MotortypeWatergekoelde V-12
Cylinderinhoud(HL 210) 21 liter, (HL230) 23 liter
Vermogen (max)(HL 210) 650 PK bij 3000 rpm, (HL 230) 700 PK bij 3000 rpm
TransmissieMaybach Olvar Type OG 40 12 16, 8 vooruit, 4 achteruit
Max snelheid 1ste versnelling2.8 km/h (1.8 m/h)
Max snelheid 2de versnelling4.3 km/h (2.7 m/h)
Max snelheid 3de versnelling6.2 km/h (3.8 m/h)
Max snelheid 4de versnelling9.2 km/h (5.7 m/h)
Max snelheid 5de versnelling14.1 km/h (8.7 m/h)
Max snelheid 6de versnelling20.9 km/h (13 m/h)
Max snelheid 7de versnelling30.5 km/h (18.9 m/h)
Max snelheid 8ste versnelling45.4 km/h (28 m/h)
Max snelheid 1ste achteruit2.8 km/h (1.8 m/h)
Max snelheid 2de achteruit4.3 km/h (2.7 m/h)
Max snelheid 3de achteruit6.2 km/h (3.8 m/h)
Max snelheid 4de achteruit9.2 km/h (5.7 m/h)
Overig
Rupsoppervlak bij grondcontact3,605 m2
Standaard rupsbreedte720mm (2.36 ft)
Transport rupsbreedte520mm
Schakels per rups96
Schakelgewicht standaardrups26,76kg (59lbs)
Totaalgewicht per rupsband2880 kg (6349lbs)
Veringtorsiestaven in breedte
Aantal wielen per kant4 dubbele en 4 driedubbele
WieltypeRubber (vroeg) or Staal (laat)
Wielmaat800 x 75mm (31.5 x 2.95 ins)
Snelheid (maximum)45.4km/h (28m/h)
Snelheid (op de weg)20 km/h (12.5m/h)
Actieradius (op de weg)125 km
Actieradius (terrein)80 km
Klimhoek35 graden
Oversteekbreedte2.5 m (8.2ft)
Waaddiepte1.6 m (5.24ft)
Bodemspeling470mm
Gronddruk met standaardrups1,04kg cm2 (14.8psi)
Gronddruk met transportrups1,43kg cm2 (20.4psi)
Draaicirkel3.44 m (11.28 ft)
Stuurverhouding1:28
StuurinrichtingHydraulisch wielgestuurd
Gewichts/vermogen verhouding12.3 pk/ton
Tankinhoud569 liter (ongeveer 125 gallons)
BrandstofBenzine
Verbruik (op de weg)4,32 liter/km
Verbruik (terrein)6,75 liter/km
Vuurkracht
Hoofdkanon8.8cm Kw.K. 36 L/56
Granaatsnelheid600 m/seconde (HE)
773 m/seconde (AP)
930 m/seconde (AP/wolfraamkern)
Effektief bereik3000 m met Pantserdoorborende en 5000 m met Hoogexplosieve granaat
Aantal granaten92 stuks, soms aangepast voor 106 of 120
KanonsvizierTZF9b 2.5x, 24 graden, later TZF9c
Hoek-6.5 graden - +17 graden
Horizontale draaiing360 graden (hydraulisch en handbediening)
Draaiingssnelheid25 tot 60 seconde afhankelijk van motortoerental
Secundaire wapens2 x 7.92mm MG-34 (1 coax in toren, een met kogel)
Ammunitie4800 x 7.92mm
VizierK.Z.F.2 (1.8x 18 graden)
Hoek-10 graden - +20 graden
Horizontale draaiing15 graden links en rechts (hand bediening)
Pantsering
PantserGewalste homogene nikkel-staal plaat
elektrisch gelaste zwaluwstaartverbindingen
Romp voorzijde100mm (3.94in) bij 24 graden
Romp zijkant boven80mm (3.15in) bij 0 graden
Romp zijkant onder60mm (2.36in) bij 0 graden
Romp achter80mm (3.15in) bij 8 graden
Romp bovenzijde25mm (0.98in) bij 90 graden
Romp bodem25mm (0.98in) bij 90 graden
Toren voorzijde100mm (3.94in) bij 8 graden
Kanonsmantel120mm (4.72in) bij 0 graden
Toren rondom80mm (3.15in) bij 0 graden
Toren bovenzijde25mm (0.98in) later 40-45mm (1.57-1.77in) bij 81-90 graden

Produktieaantallen:

DatumAantalDoelNotitiesUitgevoerdChassisnr.
April 194210V1 prototype1
Mei 194200 1
Juni 194215 0250001
Juli 1942015 0
Augustus 1942810 9250009
September 1942315 2
Oktober 19421116V2 prototype8250012
November 19421718 14250022
December 19423830V3 prototype35250039
Januari 19433530 30 (waarvan 1 hersteld)250076
Februari 19433230 30 (waarvan 3 commando)250111
Maart 19434140 35 (waarvan 4 commando)250143
April 19434645 42 (waarvan 5 commando)250184
Mei 1943050 43 (waarvan 4 commando)250230
Juni 19436060 49 (waarvan 6 commando)250280
Juli 19436565 53 (waarvan 4 commando)250340
Augustus 19436070 63 (waarvan 11 commando)250405
September 19438575 48 (waarvan 7 commando)250465
Oktober 19435080 82 (waarvan 3 commando)250550
November 19435684 3 (waarvan 2 commando)250600
December 19436788 80250656
Januari 19449393 78 (waarvan 9 commando)250723
Februari 19449595 96(waarvan 6 commando en 1 hersteld)250816
Maart 19448695 84 (waarvan 4 commando en 1 hersteld)250911
April 194410495 88 (waarvan 6 commando en 3 hersteld)250991
Mei 194410095 79 (waarvan 6 commando en 5 hersteld)251101
Juni 19447575 100 (waarvan 4 commando en 5 hersteld)251201
Juli 19441358 63 (waarvan 2 commando en 8 hersteld)251340
Augustus 194469 13 (waarvan 3 commando en 10 hersteld)251346

Lijst van Tiger I pantserazen:

NaamOverwinningenEenheid
Kurt Knispel168s.Pz.Abt. 503
Walter Schroif161s.SS-Pz.Abt. 102
Otto Carius150+s.Pz.Abt. 502
Johannes (Hans) Bolter139+ s.Pz.Abt. 502
Michael Wittmann138s.SS-Pz.Abt. 101
Uscha Oberhaber127s.SS-Pz.Abt. 102
Paul Egger113s.SS-Pz.Abt. 102
Arno Giesen1118./SS-Pz.Rgt. 2
Heinz Rohndorf106s.Pz.Abt. 503
Heinz Gartner103s.Pz.Abt. 503
Albert Kerscher100+s.Pz.Abt. 502
Balthazar (Bobby) Woll100+s.SS-Pz.Abt. 101
Karl Mobius100+s.SS-Pz.Abt. 101
Helmut Wendorff 95s.SS-Pz.Abt. 101
Will Fey80+s.SS-Pz.Abt. 102
Eric Litztke 76s.Pz.Abt. 509
Emil Seibold 69s.SS-Pz.Abt. 502
Wilhelm Knauth 68s.Pz.Abt. 505
Karl Brommann 66s.SS-Pz.Abt. 503
Alfred Rubbel 60+s.Pz.Abt. 503
Konrad Weinert 59s.Pz.Abt. 503
Walter Junge 57+s.Pz.Abt. 503
Bobby Warmbrunn 57s.SS-Pz.Abt. 101
Jurgen Brandt 57s.SS-Pz.Abt. 101
Heinz Kling 51+s.SS-Pz.Abt. 101
Heinz Kramer 50+s.Pz.Abt. 502
Alfredo Carpaneto 50+s.Pz.Abt. 502
Heinz Mausberg 50+s.Pz.Abt. 505
Dieter Ustuf 50+s.SS-Pz.Abt. 103
Oskar Geiner 50+s.SS-Pz.Abt. 103
Johann Muller 50+s.Pz.Abt. 502
Joachim Scholl 42s.SS-Pz.Abt. 102
Franz Staudegger 35+s.SS-Pz.Abt. 101
© 2007 - 2019 Possum, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
M4 Sherman: Amerikaanse tank in de Tweede WereldoorlogM4 Sherman: Amerikaanse tank in de Tweede WereldoorlogDe M4 Sherman tank, operationeel sinds 1941, is de meest gebruikte geallieerde tank tijdens de Tweede Wereldoorlog van A…
Flying Tiger - winkelketen met Deens designFlying Tiger - winkelketen met Deens designFlying Tiger is een winkelketen die vanuit Denemarken is overgewaaid naar Nederland. De Deense winkelketen voert vooral…
De Oscarwinnaars 2000De Oscarwinnaars 2000De Academy Awards van het jaar 2000. De beste films van dit jaar waren Gladiator, Crouchin tiger hidden dragon, Erin Bro…
Operatie Fall Weiss, inval van PolenOp 1 september 1939 viel Nazi-Duitsland onder aanvoering van Adolf Hitler Polen binnen. Dit was het begin van de Tweede…
Afvallen met Green Tea Fat BurnerAfvallen met Green Tea Fat BurnerAfvallen en vet verliezen moet je echt zelf doen. Maar dat betekent niet dat er geen hulpmiddelen zijn. Green Tea Fat Bu…

Reageer op het artikel "Tiger I, Duitslands legendarische tank"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Maurus François, 10-09-2009 11:22 #2
Antwoord voor H.Berden - ik meen gelezen te hebben dat ze ingezet zijn tegen de geallieerde luchtlandingstroepen te Arnhem in 1944. Misschien kan dit als leidraad dienen voor verder onderzoek.

H. Berden, 05-11-2007 11:30 #1
Lichting 1925, maakte de oorlog bewust mee, heb oprukkende duitse pansercolommes gezien bij tegenoensief in peel, 1944. Heb in tal van landen oorlogsmuseums bezocht. Vind het artikel over de tiger 1 bijzonder goed, nog beter als wat ik enkeler jaren geleden vernam van een D. ex militair, die in W.O.2 de tiger had bestuurd. Vraag me af of ze in Nederland ook ingezet zijn?

Infoteur: Possum
Gepubliceerd: 28-04-2007
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Techniek
Reacties: 2
Schrijf mee!