InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Pseudowetenschap: Bezetenheid

Pseudowetenschap: Bezetenheid

Voor veel artsen en psychiaters riekt de diagnose van duivelse bezetenheid naar middeleeuws bijgeloof en onwetendheid. De symptomen van zo’n zogenaamde bezetenheid kunnen heel goed op allerlei andere — en betere — manieren worden verklaard. Er zijn medische of psychologische interpretaties voor, wanneer zij niet als hallucinaties of waanideeën kunnen worden afgedaan.

Symptomen

Tot de medische en psychologische condities met symptomen waarin een bezetenheid door de duivel kan worden gezien, behoren epilepsie, hysterie en schizofrenie. Een epilepticus kan tijdens een aanval van stuiptrekkingen gaan schuimbekken. De spieren raken tot het uiterste verstard. Dit gaat soms gepaard met snelle heen- en-weer bewegingen van het hoofd. Het gelaat is dan verwrongen. De verkramping van de keelspieren veroorzaakt vreemde geluiden. Vlak voor zo’n aanval ondergaat de patiënt voor hem hoorbare en zichtbare hallucinaties. De zintuigen kunnen dan op verschillende wijzen zijn vervormd. Zulke aanvallen duren meestal niet langer dan vijf minuten.

Al deze symptomen kan iemand vertonen die door de katholieke kerk wordt beschouwd als door de duivel bezeten. Er bestaan echter kenmerkende verschillen. In de eerste plaats kan een aanval door de duivel urenlang voortduren. Kenmerkend is juist een uiterste levendigheid, in plaats van een verstarring. De spierreflexen zijn meestal krachtig.

Volgens het Rituale Romanum, waarin alle rituele voorschriften van de rooms-katholieke kerk zijn vastgesteld, behoren tot de overige tekenen van duivelse bezetenheid: ‘het vermogen met een zeker gemak een vreemde taal te spreken of te verstaan, wanneer deze door een ander wordt gesproken; het in staat zijn de toekomst en verborgen gebeurtenissen te onthullen; het ontplooien van krachten die iemands leeftijd en natuurlijke gesteldheid te buiten gaan.’

De hysterische boog

Hysterie levert ook veel symptomen van duivelse bezetenheid op. De volgende beschrijving van hysterie bij een vrouw is rond 1900 vastgelegd door professor Paul Richter die als arts was verbonden aan La Salpétrière, een inrichting voor geesteszieken in Parijs:‘Eensklaps hoorden wij luide kreten en geschreeuw Haar lichaam maakte ofwel allerlei ingewikkelde bewegingen in de vorm van stuipachtige spiraalwindingen, of het bleef katatoon roerloos. Haar benen verstrengelden zich of raakten weer ontstrengeld; haar armen raakten gevouwen en weer los met gebogen pols. Sommige vingers waren stijf gestrekt, andere verstrengeld. Het lichaam was ofwel gebogen tot een halve cirkel, of het lag met losse ledematen. Haar hoofd wierp zij nu eens naar rechts, dan weer naar links, of zij wierp het met kracht achterwaarts; dit laatste scheen veroorzaakt door een opgezwollen nek. Haar gezicht drukte ofwel ontzetting uit, of boosheid en soms woede; het was opgezwollen en paars toegelopen. (...)

Opvallend is hier dat het lichaam was ‘gebogen tot een halve cirkel’. Dit verschijnsel, bekend als de hysterische boog, komt ook dikwijls voor bij gevallen van duivelse bezetenheid. Hetzelfde geldt voor de overige symptomen. Omdat deze gedeeltelijk overeenkomen, rijst uiteraard de vraag hoe de kerk dan hysterie en duivelse bezetenheid uit elkaar kan houden.

Als de bepalende factor beschouwt de kerk de context waarin de symptomen zich voordoen. Staan zij in verband met religieuze voorwerpen, of gaan zij gepaard met paranormale verschijnselen (het kunnen ontdekken van verborgen religieuze voorwerpen, het kennen van nooit aangeleerde talen, de levitatie, enz.) dan is de kerk geneigd dit als manifestaties van de duivel te beschouwen.

Duivelse trekken

Even mysterieus als de hysterie, en even vatbaar voor verwarring met duivelse bezetenheid, is de schizofrenie, de gespleten persoonlijkheid. Hierbij kan patiënt zichzelf op verschillende tijdstippen manifesteren als één, twee, drie of zelfs nog meer verschillende persoonlijkheden — ieder met eigen doeleinden, voorkeur, afkeer, manier van spreken en geheugen. Deze persoonlijkheden kunnen onverschillig of vijandig tegenover elkaar staan; zij kunnen ook van elkaars bestaan niets afweten. Vertonen één of meer ervan duivelse trekken, dan gelden bij schizofrenie voor de kerk dezelfde criteria als bij het onderscheid tussen hysterie en duivelse bezetenheid.

Deze criteria echter zijn nu precies de verschijnselen die veel artsen en psychiaters toeschrijven aan waanvoorstellingen of hallucinaties die ook de getuigen van het een en ander kunnen ondergaan.
© 2008 - 2019 Sophocles, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Schizofrenie: aandoening met verstoord realiteitsbesefVan schizofrenie wordt vaak onterecht gezegd dat het gaat om mensen met een gespleten persoonlijkheid. Alsof ze twee per…
Wat is schizofrenie?Wat is schizofrenie?De ziekte schizofrenie verwijst naar de term ‘gespleten geest’. Daardoor denken veel personen dat schizofrenie een ziekt…
Bezetenheid, bezeten door demonen, duivel of geestBezetenheid, bezeten door demonen, duivel of geestBezetenheid is een toestand waarbij iemands lichaam in bezit is genomen door een demon, de duivel, een kwaadaardige gees…
Informatie over schizofrenieInformatie over schizofrenieSchizofrenie is een psychotische stoornis die wordt gekenmerkt door wanen, hallucinaties, apathie, terugtrekgedrag en co…
Schizofrenie, een psychische aandoeningSchizofrenie Een psychische aandoening die behoorlijk ernstig is. Mensen horen stemmen, zien andere dingen dan de werkel…

Reageer op het artikel "Pseudowetenschap: Bezetenheid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Esra, 26-06-2015 10:51 #4
Schizofrenie en DIS hebben wel degelijk met elkaar te maken aangezien het gaat om een aanhechting van entiteiten wat dus ook een vorm van bezetenheid is. Ook syndroom van gilles de la tourette is hier aan verwant. Mensen worden vaker door astrale entiteiten beïnvloed dan ze beseffen, denk aan woedeaanvallen, hysterie, dwangmatige handelingen, verslavingen, depressies etcetera en deze entiteiten kunnen zelfs lichamelijke ziekten veroorzaken. In de psychiatrie worden de vele kenmerken afgedaan als 'wanen' en 'hallucinaties' en worden deze mensen in een inrichting geplaatst waar ze de nodige medicatie toegediend krijgen wat het probleem alleen groter maakt daar de entiteiten op die manier nog meer grip krijgen op de persoon wiens wil bijna gebroken is. In niet westerse landen worden deze problemen wel erkend omdat men daar weet dat er allerlei soorten entiteiten bestaan (variërend van licht tot donker) die mensen beïnvloeden. Wij leven in een maatschappij waarin gedacht wordt op een manier van 'wat je niet ziet, bestaat niet' en alles moet eerst wetenschappelijk bewezen worden willen mensen het enigszins geloven. De waarheid is dat de wetenschap ver achterloopt wat deze zaken betreft en er naast onze wereld ook onzichtbare werelden zijn. Zolang dit niet erkend wordt lijden mensen die bestempeld worden als bijvoorbeeld 'schizofreen' onnodig en krijgen niet de hulp die ze nodig hebben.

Anne, 31-05-2015 15:56 #3
Schizofrenie heeft niets te maken met een gespleten persoonlijkheid. De verschijnselen die beschreven worden, hebben betrekking op de Dissociatieve Identiteits Stoornis (DIS), voorheen werd dit Meervoudige Peroonlijkheids Stoornis genoemd (MPS).

Jan Sukkel, 21-02-2012 05:16 #2
De 'gespleten persoonlijkheid' hoort bij het multi-persoonlijkheids-syndroom (MPS) en niet bij schizophrenie. Als je ergens over schrijft zorg er dan voor dat je weet waar je het over hebt!

Dinges, 09-02-2012 16:53 #1
Pfff wil degene die dit geschreven heeft mijn boeken lenen?schizofrenie is geen gespleten persoonlijkheid.dus er zijn geen meerdere personen, maar wanen, hallucinaties. Ik werk met zulke mensen en iemand van dichtbij (familie) heeft het en heb het allemaak gezien. Dus bij deze.

Infoteur: Sophocles
Gepubliceerd: 24-01-2008
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Reacties: 4
Schrijf mee!