InfoNu.nl > Wetenschap > Diversen > Wat is slaapverlamming (slaapparalyse)? Uitleg en symptomen

Wat is slaapverlamming (slaapparalyse)? Uitleg en symptomen

Het slaapverlamming syndroom of slaapparalyse is voor sommige mensen een serieuze slaapstoornis. Anderen hebben het maar heel sporadisch, maar in beide gevallen kan het een er angstige en nare ervaring zijn als het zich voordoet. Wat is slaapverlamming nou precies? Waar wordt het door veroorzaakt en is er een rationele verklaring voor dit fenomeen?

Slaapverlamming

Slaapverlamming of slaapparalyse is een slaapstoornis, maar iedereen kan er wel eens last van hebben. Bij slaapverlamming zijn de spieren van het lichaam vlak voor het in slaap vallen of direct na het ontwaken verlamd, soms gaat dit gepaard met hallucinaties. Dit fenomeen is relatief ombekend en er wordt ook nog niet zo lang onderzoek naar gedaan. Er wordt gedacht dat slaapverlamming een symptoom is van narcolepsie, maar dit is niet zeker omdat ook mensen die niet aan narcolepsie lijden slaapverlamming kunnen meemaken. Zowel vrouwen als mannen hebben last van slaapverlamming. 15 % van de bevolking heeft minstens één keer in zijn leven een aanval van slaapverlamming. Waarschijnlijk ligt dit percentage veel hoger, omdat de meeste mensen niet bekend zijn met dit fenomeen.

Oorzaken

In de REM-slaap is het normaal dat er verlamming van de spieren optreedt, alleen de oogspieren, het hart en de longen zijn nog actief. De verlamming is een beschermingsmechanisme dat Moeder Natuur heeft bedacht om te voorkomen dat mensen de bewegingen en handelingen uit hun dromen echt gaan uitvoeren terwijl ze slapen, en zich bijvoorbeeld bezeren. Bij slaapverlamming bevindt een persoon zich tussen waak- en slaaptoestand. Degene kan zich dus niet bewegen, maar is wel wakker. De realisatie van het niet kunnen bewegen is voor de meeste mensen erg beangstigend, zeker als daar hallucinaties bijkomen.

Symptomen

Als slaapverlamming optreedt voelt de persoon dat hij zich niet kan bewegen en voelen de ledematen erg zwaar. De ademhaling kan niet zelf geregeld worden, en vaak brengt dat een drukkend gevoel op de borst mee, of het gevoel dat er naar adem gehapt moet worden.

Doordat slaapverlamming nauw verbonden is met de REM-slaap, de droomfase, treden tijdens slaapverlamming soms hallucinaties op. Iemand kan dingen zien, horen en voelen. Hieronder staat een lijst met veelvoorkomende hallucinaties.

Gevoelsmatig

  • Niet (volledig) kunnen bewegen, alleen de ogen kunnen bewogen worden.
  • De snelheid van de ademhaling is niet onder controle
  • Gevoel dat er een kwaadaardige “aanwezigheid” is in de kamer
  • Druk of gewicht op de borst
  • Een sterk gevoel van angst
  • Gevoel van naar beneden vallen, omhoog getild worden of omrollen zonder dat dit gebeurt

Auditief

  • Voetstappen
  • Stemmen
  • Kloppingen
  • Geschreeuw

Tactiel

  • Gevoel van aanraking
  • Soms stekende pijn
  • Hoofdpijn
  • Gewrichtspijnen

Beelden

  • Aanwezigheid van iemand, meestal een zwarte schim
  • Deuren die opengaan e.d.
  • Voorwerpen uit een droom waarnemen

Mensen met slapeloosheid kunnen gevoeliger zijn voor slaapverlamming. Een paar nachten niet slapen of chronische stress kunnen slaapverlamming beïnvloeden. Ook mensen met een paniekstoornissen of die (manisch) depressief zijn hebben een verhoogd risico op slaapverlamming.

Andere verklaringen

Slaapverlamming worden vaak in verband gebracht met paranormale ervaringen. De hallucinaties die bij een slaapverlamming optreden lijken meestal zeer echt, en mensen die geen kennis van slaapstoornissen hebben denken vaak dat ze een bovennatuurlijke ervaring hebben gehad. De paranormale fenomenen die vaak in verband worden gebracht met slaapverlamming zijn uittredingen, “alien abductions” en bezoek van geesten. Al deze ervaringen zijn echter goed wetenschappelijk te verklaren, omdat de hersenactiviteit hoog is, maar de spierspanning nog niet. Daarbij komen de hallucinaties die erg realistisch over komen, maar dus echt uit de hersenen komen.

Behandeling

Als zich een aanval van slaapverlamming voordoet, kan het helpen om de ogen heel snel te bewegen, of toch te proberen de armen en benen te bewegen. Dit kan zorgen dat de aanval sneller stopt. Ook schijnt een aanval altijd op te houden wanneer iemand tijdens die aanval aangeraakt wordt.
Mensen die veel aanvallen van slaapverlamming hebben zijn vaak oververmoeid of hebben een verstoord slaapritme. Belangrijk is dus dat stress vermeden wordt, je regelmatige slaaptijden hebt en voldoende sport. Als iemand heel erge last heeft van slaapverlamming, en met name de angstaanjagende hallucinaties daarbij, kunnen er ook medicijnen voorgeschreven worden. Meestal is dat een antipsychoticum. Het antipsychoticum Risperidon (Risperdal®) wordt gezien als het meest effectieve medicijn tegen ernstige vormen van slaapverlamming.
© 2011 - 2019 Appleann, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Slaapverlamming: niet kunnen bewegen als je wakker wordtSlaapverlamming: niet kunnen bewegen als je wakker wordtBijna iedereen heeft wel eens meegemaakt dat je wakker wordt en je kunt je niet bewegen. Uit alle macht probeer je te be…
Hallucineren door slaapverlammingSlaapverlamming of slaapparalyse komt vaker voor dan je wel zou denken. Het overkomt heel wat mensen en, tenzij er een o…
Probleem of stoornis: Slaapstoornis door lichamelijke kwalenDe meeste lichamelijke ziekten kunnen tot slaapstoornissen leiden gewoonlijk door de ermee samengaande symptomen zoals p…
Narcolepsie, wat is dat?Narcolepsie, wat is dat?Narcolepsie is een zogenaamde slaap/waak stoornis. Het openbaart zich (of ontstaat) vaak bij mensen meestal tussen het 1…
Narcolepsie: Overmatig slaperig & verlies controle ledematenNarcolepsie: Overmatig slaperig & verlies controle ledematenNarcolepsie is een neurologische aandoening waarbij de patiënt extreem slaperig is en overdag slaapaanvallen krijgt. Dit…
Bronnen en referenties
  • www.slaapklachten.nl
  • www.wikipedia.nl
  • www.grenswetenschap.nl

Reageer op het artikel "Wat is slaapverlamming (slaapparalyse)? Uitleg en symptomen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Sjouke, 12-03-2016 01:29 #8
Hallo!

Heb reeds enkele jaren last van dit "fenomeen", behoorlijk lastig omdat je niet aan je partner kan uitleggen wat je echt voelt.
Ik moet meestal echt mijn best doen, me echt inspannen om bijvoorbeeld mijn tenen te bewegen of vingers, om te "ontwaken" uit deze stand. Wat ik wel merk is dat ik als ik meer onder stress lijdt dat het dan vaker voorkomt.

Jorrit, 17-01-2016 00:59 #7
Ik heb sinds ik sinds kort aripiprazol slik voor andere dingen, last van slapeloosheid, en daarbij ook slaapverlamming. Elke nacht. Ik heb een tip: probeer je tenen te bewegen! Dat werkt bij mij bijna altijd

Gronnie, 09-01-2016 18:47 #6
Ik heb tot nu toe gelukkig 1 keer een slaapverlamming gehad. Ik lag in bed en kon mijn armen en benen niet meer bewegen, ik wilde mijn man wakker maken, maar dat lukt niet omdat ik geen geluid meer uit kon brengen. Ik wilde hem wakker maken en merkte toen dus dat ik mijn armen en benen niet meer kon bewegen.
Ik wilde mijn man wakker maken zodat hij zou zien wat ik zag: mijn oma die aan het voeteneind van mijn bed stond. Heel duidelijk. Vlak voordat wij ons huis kochten is mijn oma overleden, zij heeft nooit ons huisje kunnen zien. Ik geloof in slaapverlamming, maar ik ben er nog steeds niet uit of het haar geest was of dat ik een slaapverlamming heb gehad met hallucinaties, ik weet alleen dat het levensecht leek.

Stephan Korenhof, 02-08-2015 09:45 #5
Ik ben toen ik 3 jaar was in slaapverlamming wakker geworden met een entiteit in me deur opening!
ik ben in die entiteit gaan staan en voelde het in me gaan(me spieren gingen van me hoofd naar beneden toe weer aan)
sindsdien is dat lichaam me hele gezichtsveld en zie daarin aura's om mensen. daarbij heb ik toen ik 10jaar was snachts wakket gelegen in meditatie en me kroon chakra ervaren wat een echte aura is met allemaal driehoekken met een oog erin.
dat maakt mij 3 lichamen ofterwel de trikaya van buddha.

Zahra, 09-12-2014 15:53 #4
Slaapverlamming is wel degelijk echt en dus geen 'proces' wat zich in de hersenen afspeelt, de wetenschap ligt ver achter op dit gebied. De westerse mentaliteit is enkel op de stoffelijke (aardse) werkelijkheid gericht en heeft geen besef van het feit dat er andere werelden/dimensies zijn die bewoond zijn met zowel positieve als negatieve wezens. De zogenaamde 'hallucinaties' die optreden tijdens een slaapverlamming lijken niet alleen echt, maar zijn dat ook en afkomstig uit de astrale wereld. Deze astrale wereld loopt door onze wereld heen en wezens uit deze sferen kunnen makkelijk de stap naar onze wereld maken. Zaak is om je angsten te verminderen, jij bent altijd sterker omdat je een stoffelijk lichaam hebt. Tijdens een nare ervaring kun je de nare bezoeker in gedachten (want praten gaat niet, maar daar ze vaak via telepathische wijze communiceren, 'horen' ze je duidelijk) op resolute toon wegsturen. Wat ook goed schijnt te helpen is ze krachtig in naam van Jezus Christus wegsturen. Negatieve wezens uit deze dimensies voeden zich met jouw angst en proberen zo energie weg te stelen van jou. Wanneer er niks bij jou te halen valt, zullen ze je niet langer lastig vallen. Negatieve gedachten trekt ze aan en het is dus belangrijk ervoor te zorgen dat je met positieve gedachten in slaap valt.

Ook nachtmerries e.d. zijn afkomstig van deze wezens die er genoegen in scheppen mensen angst aan te jagen om bovenstaande reden. Zolang je positief ingesteld bent en mentaal sterk, hebben ze echter weinig vat op je. Deze wezens zijn vaker onder ons dan we ons bewust van zijn, we zien en horen ze dan alleen niet, maar ze kunnen ons makkelijk, beïnvloeden wanneer we mentaal zwak zijn en bijvoorbeeld gedachten in onze hoofd planten die niet van onszelf afkomstig zijn of ruzies veroorzaken tussen mensen. De reden dat huisdieren ze makkelijk waarnemen is omdat dieren scherpere zintuigen hebben dan mensen. Als je kat onafgebroken staart naar iets in de kamer of angstig miauwt, je hond zonder reden naar iets onzichtbaars gromt of blaft, kun je er zeker van zijn dat je bezoek hebt. Een laatste advies; ga nooit zomaar slapen als je vermoedt dat je niet alleen bent, ga op onderzoek uit en maak hardop duidelijk dat je er niet van gediend bent en rustig wilt slapen. Wat mij persoonlijk goed helpt is me richten tot aartsengel Michael, je kunt hem altijd vragen om bescherming wanneer je gevaar loopt of je onveilig voelt.

Martijn, 12-11-2014 17:11 #3
Dit heb ik dus, en het gebeurt mij maar een aantal keren per jaar (gelukkig). Hetgeen ik altijd heb is dat ik mij niet kan bewegen en alleen licht kan mompelen. Ik zie altijd een schim ter grote van een persoon langzaam om het bed heenlopen.

Ik probeer mijzelf altijd uit alle macht te bewegen en na een tijdje lukt dat en ben ik wakker. Vanaf nu instueer ik mijn vriendin altijd om mij wakker te maken zodra ze dit gemompel hoort. Want zodra je wakker bent en je gaat weer slapen is het over :)

Rick, 01-09-2014 11:00 #2
Ik krijg altijd slaapverlammingen als ik savonds even geslapen heb of ik veel tussendoor wakker word. Dus ter voorkoming kun je het beste geen powernap doen! En pas gaan slapen als je echt moe bent en de kans op doorslapen het grootst is!

Britt, 13-05-2014 16:07 #1
Ik wist niks van een slaapverlamming en heb: verlamd, druk op de borst en niet kunnen roepen/praten gegoogled en kwam direct op slaapverlamming uit. Ik heb het nu 3 x gehad. De eerste keer was ik erg bang, begreep er niks van. De tweede x is zeer kort geleden en de laatse keer, het afgelopen weeken, duurde het erg lang en was ik erg bang. Alle drie keren lag mijn man niet naast me. Ik probeerde hem de laatste x te roepen omdat dat moest van hem als ik dit weer eens zou krijgen, maar hem roepen lukte niet, kon niet roepen, had geen stem. Kon me niet bewegen. Ik lag op mijn zij. Ik lag nog te lezen, was klaar wakker de laatse x. Zodoende was ik ook zo bang. Ik bleef proberen mijn rug naar voren te drukken en gelukkig lukte dit na een aantal keren proberen. Ik ben rechtop gaan zitten en durfde niet meer liggen. Heb mijn ruggedeelte omhoog gezet. De tweede x had ik net het licht uit gedaan om te gaan slapen. Ik was wakker en dezelfde erbaring als de laatste x.
Toevallig voelde ik al die keren wel een aanwezigheid en ik niet alleen. Mijn kleine hondje van 3 jaar en mijn pup van 4 maanden staarden heel lang naar 1 punt. Daar voelde ik een wind. Ik had vele kaarsen aan, maar de vlam van 1 kaars ging op en neer en heen en weer tekeer. Even daarvoor had ik een tijd in een andere hoek in de tocht gezeten. Ook een lamp die al 4 jaar stuk is van de buitenlantaren begon te flikkeren. Ik dacht dat mijn vader bij me was. Heb zelfs met hem gepraat en op mijn vragen flikkerde die ene kaars en de buitenlamp de avond daarvoor. Was helemaal niet bang, want dit gebeurd vaker.
Bij de laatste aanval, de nacht na de flikkerende kaars en gestaar van mijn honden naar die ene hoek van de tuinkamer waar we zaten, voelde ik iets erg zwarts ofzo, iets beklemmends en angstigs. Ik heb niks gezien ondanks het licht nog aan was en ik lag immers gewoon te lezen. Ik heb in gedachten om een of andere reden geroepen "je krijgt me niet, je komt niet in mij"" en in gedachten mijn rug dus vooruit duwen en plot was ik los en kon weer bewegen en praten. Was erg bang. De druk op de borst en de verlamming en niet om hulp kunnen roepen en dat voor de derde keer, ik dacht dat ik iets aan mijn hart had of zo, of iets in mijn hersenen. Toeval, de flikkerende kaars terwijl de anderen op dezelfde rij gewoon bleven branden en de flikkerende lamp die al 4 jaar stuk is en de laatse aanval of geen toeval? Ik weet het niet. Ik weet wel dat er iets in dit huis is en ik vanaf jonge leeftijd mensen en dingen zie, hoor en ruik. Ik ben zoals men zei een HSP er. Hooggevoelig. Ook heb ik chronische ptss en sliep door stress jaren erg slecht en nu na een aantal jaren goed te hebben geslapen slaap ik al weer 4 jaar slecht door overgangsklachten.
Dat stukje kan kloppen met de wetenschap. Maar dat iets wat ik vanaf jong al voel, zie en ruik en dat flikkeren van kaarsen, lampen en het gedrag van mijn honden en mijn ene kat vind ik breemd. De dieren en ik hebben het tegelijk en dan gebeurt er iets met licht of gevoel. Nu, tijdens de laatse slaapberlamming terwijl ik nog lag te lezen in gedachten zegen dat het niet in mij komt vind ik zo raar, zo denk ik nooit.
Wat zal het zijn? Ik vraag het me toch af. Ik was immers nog wakker de laatste keer? Dus geen REM slaap. Ik hoop het nooit weer te krijgen, maar ben door dit te lezen over slaapverlamming niet meer bang dat ik dood ga en iets aan mijn hart of hersenen heb. Ik ben dus niet de enige dit dit heeft en dat stelt me gerust.

Infoteur: Appleann
Gepubliceerd: 28-10-2011
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 8
Schrijf mee!