Onrechtmatige daad

Één van de belangrijkste bronnen van verbintenissenrecht is de onrechtmatige daad. De onrechtmatige daad is een veel voorkomend juridisch verschijnsel. Iedereen komt er minstens een keer mee in aanraking in de vorm als dader of als benadeelde. Een vordering op grond van een onrechtmatige daad wordt bij de civiele rechter in gesteld, met als doel schadevergoeding.

Wanneer is een daad onrechtmatig?

De gevallen wanneer een daad onrechtmatig is, zijn genoemd in 6:162 lid 2 BW. Let hier bij op dat onder 'daad' ook nalaten valt. Niet alleen 'doen' kan dus tot een onrechtmatige daad leiden.
Als onrechtmatige daad kan worden aangemerkt:
  • Inbreuk op een recht, of
  • Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht, of
  • Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt
Een daad kan mogelijk onder meer dan één van deze rubrieken vallen, maar voor een vordering is één rubriek voldoende.

Inbreuk op een recht

Het begrip inbreuk op een recht kunnen we als volgt invullen.
De rechten waar inbreuk op gemaakt kan worden zijn:
  1. Persoonlijkheidsrechten: vrijheid, eer, privacy, recht op leven, lichamelijke integriteit, etc.
  2. Absolute rechten: eigendom, rechten op voortbrengselen van de geest, beperkte rechten
  3. Rechten van de huurder en pachter
Bij 'inbreuk' kunt u denken aan het verrichten van daden die alleen de rechthebbende mag verrichten (bv. negeren auteursrecht) of het belemmeren van de rechthebbende in beschikking, gebruik of genot (bv. beschadigingen van een huis).
Let op: vorderingsrechten vallen niet onder de beschermde rechten. Indien u een vordering heeft op een ander in de zin van geldlening en de ander weigert/verzuimt te betalen, dan levert dit 'wanprestatie' op en geen onrechtmatige daad.

Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht

Iedereen in Nederland moet zich aan de wetten houden zoals die in het wetboek staan, maar ook aan alle andere algemeen verbindende wettelijke voorschriften zoals gemeentelijke verordeningen. Het niet naleven van deze regels is een strijd met de wettelijke plicht en indien een ander daar schade door lijdt kan deze op grond van de onrechtmatige daad schadevergoeding vorderen van de dader.

Een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt

Zonder enige twijfel is dit de meest brede rubriek en voor de praktijk de meest belangrijke. De reden hier voor is dat het aan de omstandigheden van het geval ligt. We zouden de rubriek ook in de kern kunnen samenvatten als 'zorgvuldigheid'. Indien je niet zorgvuldig bent geweest en er ontstaat schade, dan val je onder deze rubriek. Verschaffen van misleidende informatie of gevaarzetting door een gat in de weg te maken en niet veilig afzetten met lint vallen zijn enkele voorbeelden.

Rechtvaardigingsgronden

De onrechtmatigheid van een gedraging die onder één of meer van de rubrieken valt kan weg genomen worden door de aanwezigheid van een omstandigheid, die zijn handeling/daad rechtvaardigt, ook wel een rechtvaardigingsgrond.

Lees verder

© 2011 - 2020 Leveen, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Aansprakelijkheidsrecht: beschouwing op onrechtmatig gedragAansprakelijkheidsrecht: beschouwing op onrechtmatig gedragHet aansprakelijkheidsrecht beheerst een groot deel van ons Nederlands Privaatrecht. We kennen verschillende vormen van…
Iemand aansprakelijk stellenIemand aansprakelijk stellenAls iemand ons schade heeft toegebracht, kunnen we hem aansprakelijk stellen en schadevergoeding eisen. Bij letselschade…
Wanprestatie: omschrijving en wettelijk kaderU sluit een zeer gunstig contract of overeenkomst met een door u gekozen wederpartij. U gaat er natuurlijk vanuit dat de…
Aansprakelijkheid voor kinderenAansprakelijkheid voor kinderenWanneer een kind van vier schade toebrengt aan een derde, is het logisch om te zeggen dat het kind hiervoor zelf niet aa…

Rechtvaardigingsgronden bij onrechtmatige daadIndien er sprake is van een onrechtmatige daad op grond van 6:162 lid 2 zijn er nog een aantal rechtvaardigingsgronden d…
Beplanting bij de erfgrensBeplanting bij de erfgrensBeplanting of bomen bij of op de erfgrens kunnen vaak tot grote burenruzie's leiden. Gelukkig geeft het Burgerlijk Wetbo…
Bronnen en referenties
  • Nederlands vermogensrecht, Jac. Hijma en M.M. Olthof

Reageer op het artikel "Onrechtmatige daad"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Han Kremer, 03-07-2011 07:27 #1
Jeugd schopt tijdens voetballen de bal over een 2 mtr hoge schutting in mijn tuin.
Hierop loopt mijn hond de tuin in en bijt zich vast in de bal waarop ik 10 minuten bezig ben om de bal los te krijgen. De bal werd hiebij lek gebeten. Ben ik nu aansprakelijk te stellen en dien ik de bal te vergoeden? Ik vraag mij namelijk af of hier nu sprake is van onrechtmatige daad van mijn kant. Reactie infoteur, 03-07-2011
Ik heb het niet geheel uitgezocht, maar de gedraging van de hond voldoet wel aan een groot deel van de eisen voor een onrechtmatige daad. Op grond van 6:179 BW ben je als bezitter aansprakelijk voor de gedragingen die het dier zelfstandig veroorzaakt (dus niet onder leiding van meester).
Maar mijn gevoel vind dit vrij onredelijk aangezien de kinderen/jeugd zich zelf in deze situatie gebracht hebben door de bal in een tuin te schoppen. Het zou anders zijn als de jeugd op een grasveld aan het spelen was en de hond daar op de bal af gaat en hem stuk bijt. Ik zou dit verweer aanvoeren tegen de jeugd mochten ze om een nieuwe bal vragen. Wellicht niet geheel juridisch juist, maar ze hebben er hoogstwaarschijnlijk niks tegen in te brengen. Daarnaast kan je er ook nog bij aanvoeren dat je er aan gedaan hebt wat je kon om de schade aan de bal te beperken door hem van de hond af te pakken. Ik verwacht ook niet dat de jeugd een geding zullen aanspannen voor een bal. Kosten daarvan zijn veel hoger dan wat je er voor terug krijgt.

Infoteur: Leveen
Gepubliceerd: 18-05-2011
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Recht en wet
Special: Onrechtmatige Daad
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Schrijf mee!