De anatomie van de hand

We gebruiken onze handen elke dag zonder er bij na te denken. Toch is het uniek wat wij, als mensheid, kunnen uitvoeren met onze handen. We hebben een ver ontwikkelde fijne motoriek. Om fijn motorische bewegingen te kunnen uitvoeren is er een complex stelsel van botten, gewrichten, spieren en pezen nodig.

De botten in de hand

We kunnen de botten in de hand in drie categorieën indelen:
  • Het skelet van de handwortel
  • 2Het skelet van de middenhand
  • Het skelet van de vingers

Het skelet van de handwortel

De Carpus, de handwortel bestaat uit 8 handwortelbeentjes. Deze liggen in twee rijen van 4 in de hand.

In de rij het dichts bij de elleboog:
  • Het os scaphoideum , is het grootste bot in deze rij
  • Het os lunatum
  • Het os triquetrum, heeft de vorm van een piramide
  • Het os pisiforme

In de rij het dichts bij de vingers:
  • Het os trapezium
  • Het os trapezoideum
  • Het os capitatum, is het grootste bot in de handwortel
  • Het os hamatum , is te herkennen aan zijn uitsteeksel

Het skelet van de middenhand

De middenhand, de metacarpus bestaat uit 5 middenhandsbeentjes. De latijnse naam voor middenhandsbeentjes is Ossa metacarpalia. Zij lopen in een boog over je hand. De namen van de middenhandsbeentjes is simpel. Ze zijn genummerd vanaf je duimzijde naar de pinkzijde van I tot en met V. Het middenhandsbeentje onder je duim heet dus: Os metacarpale I. Dit beentje (onder de duim) is anders gevormd als de andere middenhandsbeentjes. Het is namelijk zadelvormig en een stuk korter dan de overige middenhandsbeenjes.

Het skelet van de vingers

Een vinger bestaat uit vingerkootjes, phalanges genoemd. Elke vinger bestaat uit drie kootjes: phalanx proximalis, phalanx media en phalanx distalis. De duim daarentegen heeft er maar twee, hier ontbreekt de phalanx media.

De gewrichten in de hand

Gewrichten zijn verbindingen tussen beenderen of beenstukken. Gewrichten zijn verschillend in beweeglijkheid. Ze kunnen zeer beweeglijk zijn tot niet beweeglijk. Daar je in de hand veel botten hebt, heb je ook veel gewrichten.

Het meest bekende gewricht in de hand is het polsgewricht, bestaat eigenlijk uit twee gewrichten: de articulatio radiocarpea en de articulatio mediocarpea. Deze gewrichten worden gevormd door de radius (een van de onderarmbotten), een stuk kraakbeen (discus articularis) en één rij handwortelbeentjes. In de volksmond wordt deze twee gewrichten onder 1 noemer geschaard omdat de bewegingen die de hand ten opzichte van de onderarm uitvoert altijd in beide gewrichten plaatsvinden.

Tussen de andere rij handwortelbeentjes en de middenhandsbeentjes zitten verschillende gewrichten: articulationes carpometacarpeae en de articulationes intermetacapeae. In deze gewrichten is niet veel beweging mogelijk, slechts kleine verschuivingen tussen de botstukken. Bij de pink is een wat grotere bewegingsmogelijkheid.

De gewrichten van de vingers zijn in te delen in twee groepen:
  • articulationes metacarpophalangeae, de MP-gewrichten (MCP-gewrichten)
  • articulationes interphalangeae, de IP gewrichten (DIP en PIP gewrichten)

Lees verder

© 2009 - 2020 Ilsebo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Anatomie - Spieren en functies van de hand en onderarmAnatomie - Spieren en functies van de hand en onderarmOm de hand (vingers, duim en pols) te laten bewegen, zijn er spieren nodig. Deze spieren bevinden zich hoofdzakelijk in…
Anatomie modellen: Anatomische modellen menselijke anatomieDe medische wereld is enorm geholpen bij het in kaart brengen van het menselijk lichaam en alle processen, die zich daar…
Anatomie, fysiologie, topografie en pathologieWat is het verschil tussen anatomie, fysiologie, topografie en pathologie? En wat is precies het verschil tussen histolo…
Het skelet; soorten gewrichtenGewrichten zijn op basis van zowel structuur als functie in te delen. Wanneer we gewrichten indelen op basis van de stru…

Het geheugen; werking, ligging en functie binnen de hersenenHet geheugen; werking, ligging en functie binnen de hersenenHet geheugen van een mens is erg belangrijk. Het geheugen kun je opdelen in een kortetermijngeheugen en een langetermijn…
Kinematica van de onderkaak (grensbewegingen)Kinematica van de onderkaak (grensbewegingen)Biomechanische en neuromusculaire invloeden spelen een rol bij de bewegingen van de onderkaak, bijvoorbeeld tijdens spre…

Reageer op het artikel "De anatomie van de hand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Ilsebo
Laatste update: Februari 2011
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Anatomie
Schrijf mee!