InfoNu.nl > Wetenschap > Onderzoek > Campi Flegrei, supervulkaan nabij Napels

Campi Flegrei, supervulkaan nabij Napels

Campi Flegrei, supervulkaan nabij Napels Campi Flegrei: een naam die bij velen onbekend is, maar Italiaanse geologen, vulkanologen en seismologen doet watertanden en sidderen tegelijk. Campi Flegrei is een supervulkaan die voor het grootste gedeelte in de baai van miljoenenstad Napels ligt. Het is een vulkanisch actief gebied dat scherp in de gaten wordt gehouden omdat een toekomstige uitbarsting wel eens van een kolossale omvang kan zijn, waarbij Napels van de kaart geveegd kan worden. De nabijgelegen Vesuvius heeft in het verleden al bewezen een dodelijke vuurspuwer te zijn. Campi Flegrei is haar kwaadaardige grote broer

Bradyseïsme

De Campi Flegrei bestaat uit een grote caldera, een vulkaan waar de top ooit van is ingezakt, gelegen in de Campanische Laagvlakte. In het centrum van de laagvlakte ligt Pozzuoli, een stadje gelegen op de "ademende longen" van de vulkaan. Het gebied stijgt en daalt al vele eeuwen door een geologisch verschijnsel genaamd bradyseïsme. Dit wordt mogelijk veroorzaakt doordat de ondergrondse magmakamer zich vult of dat deze juist leegloopt. Dit kan tientallen tot honderden jaren duren en het gaat meestal gepaard met duizenden kleine en af en toe grotere aardschokken. In sommige gevallen kan een uitbarsting volgen en is de grootte ervan onder andere afhankelijk van de hoeveelheid opgebouwde druk. Door dit stijgen en dalen, wat gaat over wel vier meter, komen oude Romeinse structuren soms aan de oppervlakte en verdwijnen ze langzaam weer. Dit gebeurde in de jaren zestig en jaren tachtig van de 20e eeuw. Twee keer 2 meter steeg het gebied in slechts vijf jaar tijd. Alsof er een reusachtige ballon werd opgeblazen. Die stijging zorgde voor verschillende lichte aardbevingen maar gelukkig niet voor een uitbarsting.

Onheilspellend geborrel

Sinds 2005 is, na een relatief rustige periode, de ondergrond weer aan het verheffen. Het proces gaat trager dan voorheen maar zorgt wel weer voor een aantal aardbevingen. Ook de gemeten temperaturen van de uitgestoten gassen ging, van 2005 tot 2019, met 20% omhoog. Wat de nabije toekomst gaat brengen is onzeker.

Supervulkaan

Het nationaal veiligheidsorgaan Protezione Civile besloot in 2009 om een alarmfase hoger te gaan, van code groen naar geel. Alles wees op een verhoogde ondergrondse activiteit. Bij andere vulkaansystemen was het allang tot een uitbarsting gekomen, maar omdat het onderliggende gesteente van supervulkaan Campi Flegrei de vervorming beter aankan, door de unieke structuur, is dit nog niet gebeurd.

Gassen

Het dorp Pisciarelli is een van de plekken waar duidelijk te merken is dat er in de ondergrond sprake is van enorm veel activiteit. Vulkanische gassen stijgen op uit de grond samen met oververhitte waterdamp, overal borrelende en kokende modder stinkend naar rotte eieren en een constant geraas is te horen alsof er een waterval naar beneden stort. Het modderige gat, fumerole in het Italiaans, waar gloeiend hete vulkanische gassen uit opstijgen, wordt steeds groter, al gaat het om een paar meter. Het omringende land verzakt en is daarom op het moment (2019) afgesloten voor het grote publiek. Toch lijken de lokale bewoners zich niet bewust van het mogelijke gevaar van een uitbarsting. En dat geldt ook voor de meeste bewoners van Napels.

Overeenkomsten Campi Flegrei met Yellowstone Park

Het gebied vertoont een gelijkenis met een andere supervulkaan. Yellowstone Park in Amerika heeft dezelfde opbouw maar is een paar maten groter dan Campi Flegrei. Maar net als bij Yellowstone heeft Campi Flegrei haar magmakamer ook op ongeveer 8 kilometer diepte liggen. Op 3 kilometer diepte bevindt zich ook hier een hydrothermaal reservoir, een waterrijke laag. Maar verder bestaan er onduidelijkheden over de opbouw van Campi Flegrei. Neemt bij de bodemverheffing de druk toe door het vullen van de magmakamer vanuit dieperliggende lagen, of door het expanderen van de hete magmatische gassen? En ook belangrijk: staat de ondergrondse magmakamer van Campi Flegrei in verbinding met het Vesuviussysteem? Want dat maakt alles nog veel gevaarlijker. Veel is nog onduidelijk over dit systeem.

Uitbarsting supervulkaan nabij Napels onvermijdelijk

Wanneer de kritieke grens toch wordt bereikt, wanneer de magmatische gassen plotseling uitgestoten gaan worden, dan kan dat een grote uitbarsting veroorzaken. Het kan binnen 100 jaar gebeuren maar het kan ook nog 10000 jaar duren, dat is niet te zeggen. Blijkbaar is de vulkaan de afgelopen 40.000 jaar al drie keer uitgebarsten, waarbij er gigantische hoeveelheid stof en as de atmosfeer in zijn geblazen. Net als bij de uitbarsting van de Krakatau, een supervulkaan in Indonesië, in 1883, is in de jaren daarna de wereldwijde temperatuur met anderhalve graad gedaald. Dat vulkaanuitbarstingen onverwacht kunnen komen, was te zien aan de plotselinge uitbarsting van de vulkaan White Island oftewel Whakaari (Nieuw-Zeeland) in december 2019, waarbij meerdere doden en tientallen zwaargewonden vielen.

Evacuatie Napels

In het jaar 1538 werd een kleinere uitbarsting waargenomen. De eruptie duurde acht dagen en hierbij ontstond een andere vulkaan, Monte Nuovo. Sindsdien heeft Campi Flegrei de relatieve rust bewaard. Het gebied wordt al tientallen jaren nauwlettend in de gaten gehouden door onderzoekers omdat een uitbarsting catastrofaal zal zijn voor de directe omgeving, maar ook zal het wereldwijd gevolgen hebben. Ironisch genoeg zal het de opwarming van de Aarde dan enigszins tegengaan. Maar het enige wat de vulkanologen in samenwerking met de autoriteiten er dan tegen kunnen doen, is het evacueren van miljoenen mensen rondom Napels en dan hopen dat ze daar genoeg tijd voor hebben. Zoals zo vaak gebleken, is er tegen Moeder Natuur niets te beginnen.

Lees verder

© 2019 Writeright, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Italiaanse ondergrondse supervulkaan onder NapelsItalië heeft een ondergrondse supervulkaan, Campi Flegrei, en ligt ten noorden van Napels vlakbij de gevaarlijke Italiaa…
Gevaarlijke SupervulkanenIedereen kent wel het beeld van een uitbarstende vulkaan. Of het nou de rustige, voorspelbare lavastromen van Mount Kila…
Hoe gevaarlijk is een supervulkaan?Supervulkanen, die het begin van het einde kunnen veroorzaken, liggen ver weg, tenminste, dat is wat de meeste mensen de…
Vulkanen in Europa: ItaliëItalië bezit de meeste vulkanen van Europa. Italië heeft een echt vulkanisch archipel, de Eolische eilanden waar vele vu…
Heeft Duitsland een supervulkaan?Heeft Duitsland een supervulkaan?Lang is gedacht dat de 250 vulkanen in de Duitse Eifel waren gedoofd, maar geologen en vulkanologen zijn daarop teruggek…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pexels, Pixabay
  • https://www.nrc.nl/nieuws/2017/05/19/monsterlijke-vulkaan-kan-elk-moment-ontwaken-9335985-a1559621

Reageer op het artikel "Campi Flegrei, supervulkaan nabij Napels"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Writeright
Laatste update: 10-12-2019
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Onderzoek
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!