Het recht: regeringsstelsels

Het recht: regeringsstelsels Vroeger werd er uitsluitend onderscheid gemaakt tussen een monarchie, waar een koning aan het hoofd stond, en een republiek, waar een president werd gekozen. Tegenwoordig vervult de koning slechts nog een ceremoniële functie. Maar welke regeringsstelsels kennen we tegenwoordig nog? Dit artikel geeft uitleg.

Parlementair stelsel

In Nederland kennen we het parlementair stelsel. Dit stelsel heeft de volgende kenmerken:
  • Gekozen parlement
  • Gematigde machtenscheiding
  • Vertrouwensregel (houdt in dat een minister of het kabinet als geheel moet aftreden als zij niet langer worden vertrouwd door een van de kamers van de Staten-Generaal)
  • Mix tussen dualisme en monisme
  • Wetgevende macht bij parlement en regering, uitvoerende macht bij regering

Er heerst een machtenevenwicht. Landen met dit stelsel kunnen zowel een monarchie als een republiek zijn. Bij dit stelsel wordt alleen het parlement democratisch gekozen. Wel moeten de regering en het parlement samen een beleid maken. Samenwerking is dus onmisbaar. De regering kan niet functioneren zonder het vertrouwen van het parlement. In Nederland kennen we het gematigd monisme. Dat wil zeggen dat de regering zowel een deel van de wetgevende als van de uitvoerende macht in handen heeft.

Presidentieel stelsel

Dit stelsel komt het vaakst voor. Dit stelsel heeft de volgende kenmerken:
  • Gekozen president
  • Dualisme (het bestuur bestuurt, de volksvertegenwoordigers controleren het bestuur)
  • Machtenscheiding
  • Checks and balances (controleren machtenscheiding)
  • Wetgevende macht bij parlement, uitvoerende macht bij regering

De wetgevende en uitvoerende macht zijn gescheiden en worden beiden democratisch gekozen. Het presidentiële stelsel wordt ook wel congressioneel stelsel genoemd. De president is zowel staatshoofd als regeringsleider. De D66 is een Nederlandse partij die voorstander is om dit stelsel ook in Nederland in te voeren. Hierin vinden ze echter weinig steun.
Dit stelsel wordt onder andere in de VS gehanteerd. Het is moeilijk om een president tot aftreding te dwingen, er is onder andere twee-derde van het aantal stemmen in de Senaat nodig.

Conventioneel stelsel

Dit stelsel heeft de volgende kenmerken:
  • Gekozen parlement
  • Geen machtenscheiding
  • Monistisch
  • Wetgevende en uitvoerende macht bij parlement

Alle macht ligt in feite bij de volksvertegenwoordiging. Volkssoevereiniteit staat hierbij hoog in het vaandel. Landen met dit stelsel zijn vroeger vaak dictaturen geweest en zijn nu dus ook niet nog volledig democratisch. Het parlement beschikt over de wetgevende en de uitvoerende macht.
© 2012 - 2020 Sjoerdvo, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Stelsels van lineaire vergelijkingen oplossenEen stelsel van lineaire vergelijkingen bestaat uit meerdere vergelijkingen en heeft meerdere onbekenden. We bespreken h…
Wat is rioleringIn elke stad is het aanwezig, riolering, of ook wel het rioolstelsel of rioolsysteem genoemd. Dit netwerk van buizen, pu…
Van veel standaardmaten naar SI-stelselOoit bestonden er zeer veel manieren om aan te geven hoe lang of hoe groot iets was of welke inhoud het bezat. De zogena…
Het recht: algemene rechtsbegrippenHet recht: algemene rechtsbegrippenJuridische begrippen zijn er in allerlei soorten en maten. Maar wat betekenen de belangrijke begrippen die vaak worden g…

Visum: papieren die buitenlanders nodig hebben in NederlandVisum: papieren die buitenlanders nodig hebben in NederlandZomaar iemand uitnodigen uit het buitenland voor een vakantie in Nederland gaat niet. Heel veel mensen uit diverse lande…
Het recht: toetsingsverbodHet recht: toetsingsverbodDe rechter mag door het toetsingsverbod wetten niet toetsen aan de Grondwet. Over dit verbod is veel onenigheid en besta…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Succo, Pixabay
  • Beginselen van de democratische rechtsstaat, Burkens

Reageer op het artikel "Het recht: regeringsstelsels"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Sjoerdvo
Laatste update: April 2013
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Recht en wet
Bronnen en referenties: 2
Schrijf mee!