Hoe onderscheidt men messing van brons

Hoe onderscheidt men messing van brons Messing en brons zijn koperlegeringen – met koper als basiselement. Messing en brons lijken veel op elkaar. Hoe toon je aan of een product uit messing of brons gemaakt is? Antiquairs en sleutelaars aan oldtimers hebben te maken met deze vragen. Maar bij vervanging van onderdelen in installaties en machines wil men ook weten of het messing of bronzen onderdelen betreft, want bijvoorbeeld de corrosievastheid van beide is niet gelijk.
Bronzen vaas circa 1300 jaar oud / Bron: Metropolitan Museum of Art / Zereshk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bronzen vaas circa 1300 jaar oud / Bron: Metropolitan Museum of Art / Zereshk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Brons

Als een koperlegering meer dan 60% koper bevat en zink is geen hoofdlegeringselement dan noemt men die legering brons. Typisch brons zijn de legeringen op koper-tin basis. Kenmerkend voor brons is de slijtvastheid, de glijeigenschappen en zijn weerstand tegen corrosie, het heeft de grootste corrosiebestendigheid van de koperlegeringen. Brons heeft afhankelijk van de samenstelling een iets roodachtige goudkleur. Aan het koper-tin standaardbrons worden elementen toegevoegd. O.a. zink, lood, nikkel, aluminium, ijzer, mangaan, silicium, magnesium, cadmium en zelfs zink om bepaalde mechanische, fysische en chemische eigenschappen te realiseren.

Messing dobbelsteen met er naast de componenten waaruit het bestaat namelijk koper en zink / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Messing dobbelsteen met er naast de componenten waaruit het bestaat namelijk koper en zink / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Messing

Messing heeft een goudgele kleur. Een standaardmessing is Ms63 (CuZn37), d.i. 63% koper en 37% Zink. Aan standaard messing worden eveneens elementen toegevoegd.

Identificatie op basis van chemisch verschil tussen messing en brons

Hoewel er verschillen zijn in hardheid, warmtegeleiding, elektrische weerstand en soortelijke massa zijn deze verschillen te klein om snel met eenvoudige non-destructieve middelen het metaal te identificeren. Wat resteert is het verschil in chemische samenstelling. Door vast te stellen of er naast koper als belangrijk legeringselement, zink aanwezig is, betreft het messing, is er echter tin aanwezig, dan betreft het (tin)brons.
Zwavelzuur / Bron: W. Oelen, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Zwavelzuur / Bron: W. Oelen, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De druppel identificatie uitgaande van messing
We laten een druppel verdund zwavelzuur (H2SO4) op messing vallen. Messing wordt plaatselijk rood, omdat het element zink minder edel is dan koper en dus het zink in messing snel oplost, en het rode koper achterblijft. Dit proces is mogelijk omdat messing een mengsel is van koper en zink en geen chemische verbinding tussen Cu en Zn. Onder de druppel verdwijnt het zink en blijft het (rode) koper over. Er ontstaat een rode vlek onder de druppel. We hebben daarmee aangetoond dat het te identificeren metaal messing is.Zwavelzuur is online te kopen.
 3, 3 % vast Schwefelleber op te lossen in water / Bron: YourEyesOnly, Wikimedia Commons (Publiek domein) 3, 3 % vast Schwefelleber op te lossen in water / Bron: YourEyesOnly, Wikimedia Commons (Publiek domein)
De druppel identificatie uitgaande van brons
Het oppervlak van brons krijgt onder een druppel kaliumpolysulfide (Duits: Schwefelleber) al snel een rood/bruin/zwarte ‘roest'plek, veroorzaakt door de tin verbinding SnS. Messing reageert in deze test weinig.

Bij de chemische identificatie via messing en brons moet plaatselijk de oxide huid weg geschuurd worden en na de test moet het metaal ter plaatse van de druppeltest grondig gereinigd worden.

Schwefelleber (Kaliumpolysulfide)

Het vaste Schwefelleber wordt in water opgelost (3% oplossing) De oplossing heeft een houdbaarheid van circa twee weken. Richtprijs circa 10 Euro/100 gram vaste stof. De stof is online te kopen.

Lees verder

© 2014 - 2021 Custor, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Kopen en verkopen van messingKopen en verkopen van messingMessing is een waardevol materiaal en het kan zeer de moeite waard zijn om eventuele overgebleven stukken messing te ver…
Zamak gietlegeringen, eigenschappen en toepassingenZamak gietlegeringen, eigenschappen en toepassingenHet honderd jaar geleden ontwikkelde zamak is een groep non-ferro zinklegeringen met als hoofdcomponent zink, daarnaast…
Hoe moet je zacht solderen en hard solderen?Hoe moet je zacht solderen en hard solderen?Solderen is het verbinden van metalen door middel van een smolten metaal of legering met een lager smeltpunt. Er zijn ve…
Brons: het verkopen van bronsBrons: het verkopen van bronsBrons is een oud materiaal dat al zesduizend jaar lang in gebruikt is. De waarde van brons is de afgelopen jaren snel to…

Benodigde wapeningspercentage w0 met wortelformule berekenenBenodigde wapeningspercentage w0 met wortelformule berekenenVoor het snel doorrekenen van een betondoorsnede wordt normaal gebruik gemaakt van GTB tabellen. Hierin kan men bij een…
Toepassingen van infraroodlampenToepassingen van infraroodlampenDe infraroodlamp was revolutionair in meerdere opzichten, niet alleen was de ontdekking van het infrarode spectrum een d…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Beetlelaaf At Dutch Wikipedia, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • http://www.oldtimerrestauratie.com/website/index.php/materialenkennis/67-het-verschil-tussen-koper-messing-en-bron
  • De benaming en eigenschappen van kneedmessing- Infonu.nl - Custor.infoteur.n
  • De benaming en eigenschappen van gietmessing - Infonu.nl- Custor.Infoteur.nl
  • http://www.hasulith24.de/chemikalien/technische-chemikalien/schwefelleber-kaliumpolysulfid.php
  • ***
  • Schwefelleber-Methode:
  • Schwefelleber
  • Wasser
  • Handschuhe
  • Gut belüfteten Arbeitsbereich
  • Zange oder Pinzette
  • Natriumhydrogenkarbonat (Natron)
  • Schutzbrille (empfohlen)
  • Afbeelding bron 1: Metropolitan Museum of Art / Zereshk, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 3: W. Oelen, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: YourEyesOnly, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Reacties

Henk Nijmeijer, 28-08-2017
Kunt u mij vertellen welke van de twee, (brons / messing) is het meest slijtvaste materiaal en is het ook een geleider voor stroom? Reactie infoteur, 06-09-2017
Henk,
De geleidbaarheid van messing is circa 30% van die van koper en is ongeveer 3 maal zo groot als van brons (circa 10% van die van koper). De precieze waarden hangen af de chemische samenstelling van deze koperlegeringen. De slijtvastheid die een functie is van de hardheid hangt eveneens af van de chemische samenstelling en van de bewerkingstoestand van het metaal. In het algemeen is brons slijtvaster, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn.
Zie voor de hardheid mijn artikelen:
1)Messing gietlegeringen
2)Messing kneedlegeringen
3)Eigenschappen en toepassingen van gietbrons
M.Vr.Gr.
Custor

Virginia, 29-11-2016
Hoe toon je messing of brons aan met huishoudelijke middelen? Reactie infoteur, 30-11-2016
Virginia,
Er is geen eenvoudiger manier dan de genoemde zwavelzuur en schwefelleber in het artikel
'Hoe onderscheidt men messing van brons'. Azijn (zuur) is te zwak. Ik ben juist uitgegaan van de eenvoudigste manier.
M.Vr.Gr.
Custor

Custor (173 artikelen)
Laatste update: 10-02-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Techniek
Bronnen en referenties: 18
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.