InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Het fenomeen bolbliksem

Het fenomeen bolbliksem

Het fenomeen bolbliksem Alsof onweer soms nog niet eng genoeg kan zijn kan het altijd nog veel enger: namelijk met de bolbliksem. Wetenschappers vinden er met moeite een verklaring voor, en maar ongeveer 5% van de wereldbevolking heeft het wel eens meegemaakt of zal het meemaken. Toch hoor je er veelvuldig de vreemdste verhalen over. En meestal zijn die verhalen wel waar.

Wat feiten

Aangezien de bolbliksem een angstaanjagend fenomeen is zetten we eerst even een paar feiten op een rijtje om dit fenomeen hopelijk wat beter te kunnen begrijpen:
  • De bolbliksem is gemiddeld zo groot als een tennisbal, een enkele keer wat groter
  • De levensduur is een aantal seconden tot een aantal minuten
  • De bolbliksem ontstaat meestal als de bliksem zelf de grond raakt, hoewel hij ook af en toe 'spontaan' kan ontstaan
  • De lichtsterkte is vergelijkbaar met die van een zwakke lamp

Het ontstaan

Bolbliksem wordt het vaakst gemeld tijdens zware onweersbuien. Meestal ziet men ze ineens over de grond heen gaan nadat de bliksem de grond heeft geraakt. Ook rollend in de dakgoot worden ze regelmatig gezien net als rollend over hoogspanningskabels en dansend door de lucht. Ook zien sommige waarnemers ze 'ineens' uit de wolken vallen. Gewoon, bij helder weer! Dit laatste kan volgens wetenschappers ontstaan door elektrische ladingen in de lucht. Deze soort bolbliksem is wel anders: hij hangt vaak stil in de lucht gedurende een aantal seconden en het licht is veel feller. De bolbliksem kan als een kaars uitdoven, maar ook met een harde explosie aan zijn einde komen. Dit laatste richt veel schade aan.

De wetenschap

De wetenschap is er nog niet uit hoe het fenomeen bolbliksem nou precies ontstaat. Eén van de eerste verklaringen is dat de bolbliksem helemaal niet bestaat. Deze wetenschappers beweren dat het felle licht dat men ziet bij een bliksem inslag op het netvlies blijft zitten gedurende een aantal seconde, en dat dat lijkt op een bolbliksem.

De tweede verklaring is dat als bij een blikseminslag de hoeveel koolstof siliciumoxide twee à drie keer groter is dan gebruikelijk en de temperatuur hoger is dan 3000 graden celsius kan dit leiden tot een ontploffing van stofdeeltjes. Die vormen dan de bolbliksem. Dit is volgens wetenschappers de meest aannemelijke verklaring. Een andere verklaringen is een door een blikseminslag geactiveerde ontploffing van aardgas. En weer andere wetenschappers beweren dat de bolbliksem een soort van plasma wolk is, terwijl dat eigenlijk niet kan. Plasma blijft geen seconden tot een halve minuut branden namelijk. Er zijn vele andere verklaringen, maar nog steeds geen bewijzen. Inmiddels lukt het de wetenschappers wel om de bolbliksem na te maken. Wellicht is de verklaring dus is nabij!

Binnenshuis

Er zijn verhalen dat de bolbliksem ook huizen binnen dringt. Gewoon via de open deur, het open raam of de schoorsteen. Doodeng natuurlijk! Maar het kan altijd erger: er zijn ook gevallen bekend dat de bolbliksem door muren en dichte deuren en ramen heen kwam. Het beste kun je gelijk je huis uit gaan, want je weet natuurlijk nooit of de bolbliksem wellicht gaat exploderen. Ook aanraken kun je beter niet doen. Een waarnemer heeft een bolbliksem in een regenton zien verdwijnen en toen kookte het water binnen enkele seconden. Dat zegt vast wel genoeg!
© 2009 - 2019 Zelda, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bliksem, één van de gevaarlijkste weersverschijnselenBliksem, één van de gevaarlijkste weersverschijnselenDat onweer één van de gevaarlijkste weersverschijnselen ter wereld is weten we allemaal. Maar hoe ontstaat onweer nou ei…
Onweer tijdens een warme zomerse dagOnweer tijdens een warme zomerse dagIn de zomer tijdens warme, hete en tropische dagen is de kans op onweer relatief groot in Nederland. Kans op extreem noo…
Hoe ontstaat bliksem? En hoe ontstaat onweer?Hoe ontstaat bliksem? En hoe ontstaat onweer?In Nederland onweert het gemiddeld 25 dagen per jaar. Ieder jaar vallen er daarbij één of twee doden doordat zij door de…
Panisch voor onweer en bliksemPanisch voor onweer en bliksemHeel bang zijn voor onweer en bliksem. Sommige mensen worden helemaal gek als ze weten dat er onweer en bliksem op komst…
Wat is Donder & BliksemWat is Donder & BliksemVaak hoort men een bui al van heel ver aankomen, het gerommel ver achter de horizon. Tot het ineens donker wordt en de e…
Bronnen en referenties
  • Knmi

Reageer op het artikel "Het fenomeen bolbliksem"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Els, 18-07-2019 11:19 #2
Bolbliksem zoekt de gemakkelijkste weg, geen of zo min mogelijk weerstand. Bij onweer dus ramen (tocht) direct sluiten. Nooit dicht bij ramen gaan staan, ivm schittering. Geen elektronisch apparatuur gebruiken en uitschakelen.

Ik heb het zelf 2x meegemaakt en een giga knal door de hele wijk, iedereen kwam naar buiten maar zag niets, volgende dag bleek dat een ruim 1 meter hoge en 1,5 meter brede cactus was geraakt en nu zwart geblakerd.

F. Floor(63), 26-08-2009 17:04 #1
Al in 1963 maakte ik kleine bolbliksems in de lasvlam met gewone rutielelectrodes 3½mm bij minstens 130A~ door er een zandstraaltje op de lasvlam te gieten en leverde de foto's als bewijs bij de Rijksuniversiteit in. De foto's moesten echter venietigd worden want: "ze bestaan niet, dat is unaniem vastgesteld door de Wetenschappelijke Raad van Universiteiten - en dat terwijl hun levensduur minstens 8 seconden was en ze tolden en sisten als gekken.
Daarna iedere keer als er weer veeartsenijstudenten op de boerderij kwamen gingen we uiteraard meteen weer zulke "laswerkjes" afleveren en prompt werden die studenten van de Rijksuniversiteit verwijderd.
U begrijpt dat ik sindsdien een bepaalde mening over wetenschapsbedoefening heb gekregen: het meeste = bedrog. En dat klopt ook: wetenschap moet ten allen tijde herhaalbaar, navorsbaar, beschrijfbaar, empirisch herhaalbaar en falscieerbaar zijn en bij voorkeur ook nog met een fikse rel gepaard gaan: dat is de prijs van iets weten.
(schrijver promoveerde aug. 1963 op: "Prehistorische Elektrotechniek en de Brainwashingbox van Mozes" tot dr. in de godgeleerdheid - Rijksuniv.Utr. prof.G.Quispel, R.v/d Broek en kardinaal Alfrink)

Infoteur: Zelda
Gepubliceerd: 22-08-2009
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Schrijf mee!