InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Winteronweer of thundersnow - onweer met sneeuw en hagel

Winteronweer of thundersnow - onweer met sneeuw en hagel

Winteronweer of thundersnow - onweer met sneeuw en hagel In de zomer hebben we in Noordwest-Europa regelmatig onweer. Na een warme dag wil het in de namiddag of avond nog wel eens gaan donderen. Winteronweer, onweer samen met sneeuw of hagel, is langs de Noordzeekust veel zeldzamer, maar als het zich voordoet is het oppassen geblazen. In Amerika en Canada komt winteronweer in sommige gebieden, rond de Grote Meren bijvoorbeeld, met enige regelmaat voor. Een sneeuwstorm tegelijk met onweer wordt aan die kant van de oceaan thundersnow genoemd. Er zijn meer gebieden in de wereld waar het winteronweer meer dan gemiddeld voorkomt. Het noordwesten van Europa maakt er af en toe kennis mee. Dat komt vooral door de aanwezigheid van de Noordzee.

Thundersnow rond de Grote Meren

Onweer met sneeuw in de winter


Winteronweer en thundersnow

Winteronweer, ook bekend als thundersnow, is een ongewoon soort onweer waarbij sneeuw, natte sneeuw of hagel valt in plaats van regen.

Winteronweer in Nederland en België
In Noordwest-Europa staat de zomer over het algemeen bekend als het seizoen waarin onweersbuien voorkomen. In het koude jaargetijde dondert het minder maar de winters zijn er niet helemaal zonder onweer. Het kan ook donderen in de herfst; onweersbuien trekken dan langs de kust. De kustgebieden van Noordwest-Europa hebben in de lente juist minder last voor onweer.

Voedingsbron van de donderbui

Winteronweer kan gepaard gaan met sneeuw en hagel. In de winter verwacht je niet zo gauw een onweersbui. Als er dan eentje over je huis trekt, dan vergeet je hem ook niet zo snel weer. Een onweersbui in de winter is anders dan eentje die in de zomer dondert en bliksemt of eentje die in de herfst je de stuipen op het lijf jaagt. Daar liggen verschillen in voedingsbron aan ten grondslag. Elk seizoen heeft zijn eigen luchttemperatuur en zeewatertemperatuur, waaruit al dan niet een onweersbui ontstaat. De verschillen in temperatuur van lucht en zeewater bepalen of er een krachtige onweersbui ontstaat of niet.

Zomeronweer

Een heerlijk warme zomerdag kan nog wel eens afgesloten worden met een donderbui. De barbecue staat klaar, het houtskool gloeit, maar niet zelden wordt dat kookfeest verstoord door regendruppen en bliksem. Binnen de kortste keren hangt er een donderbui boven je buitenkooktoestel. Donderbuien in de zomer ontstaan bij een warme temperatuur met een hoge luchtvochtigheid. Dé twee elementen waar een donderbui bij groeit. De warme lucht is licht en stijgt gemakkelijk op. Er ontstaat als het ware een bel warme lucht die opstijgt, soms wel kilometers hoog in de atmosfeer.

Stapelwolk
Op weg naar boven koelt de warme lucht wel geleidelijk af. Warme lucht kan meer vocht bevatten dan koude lucht, zodat de warme luchtbel tevens een bel met vochtige lucht is. Uiteindelijk breekt er een moment aan dat er geen vocht meer kan worden opgenomen en dan treedt condensatie op. Beneden op de grond zien we dit als een stapelwolk.

Luchtstromingen
De lucht kan in de zomer zó warm zijn dat hij maar blijft stijgen. Dit gaat vaak zeer snel. Ter compensatie wordt dan koude lucht naar beneden geduwd met als gevolg dat er sterke luchtstromingen in de stapelwolk ontstaan. De wolk groeit dan snel uit tot een bui, niet zelden gepaard gaand met onweer en hagel. Daar gaat de barbecue!

Grote snelheden
Die stijgende warme lucht en dalende koude lucht gaan elk hun richting op en doen dat met grote snelheden. Dat kan met 100 kilometer per uur naar boven (warme lucht) en beneden (koude lucht) jagen. De sterke luchtstromingen in de wolk kunnen een veelheid aan concentraties van elektrische ladingen in de wolk bewerkstelligen die weer door de luchtstromen worden meegevoerd. De wolk wordt dan als het ware opgeladen. De ontladingen zijn de donder en bliksem. Een zomeronweersbui ontstaat vaak in de namiddag en avond.

Winteronweer

In de periode van oktober tot maart is er iets anders met de voeding van het onweer aan de hand. In de winter is er geen warme en vochtige lucht en daarom onweert het in de winter veel minder vaak dan in de zomer. Als het onweert is de winterse bui vaak kleiner en met minder ontladingen dan een zomerse onweersbui. Winteronweer ontstaat op de rand van een warmte- of koufront. In de winterperiode is het Noordzeewater nog relatief warm en voelen we af en toe de kou van de poollucht met noordenwind of wind uit het noordwesten, een aanlandige wind. De combinatie van koude bovenlucht over relatief warm water is een ideale voedingsbron voor een donderbui in de winter.

Poollucht

Als de poollucht over het Noordzeewater strijkt is er verschil in temperatuur tussen de koude lucht uit het poolgebied en het zeewater, dat tussen oktober en april tussen de 18 (oktober) en 3 (april) graden kan zijn. Bij een watertemperatuur van 8 graden en een luchttemperatuur op 5 kilometer hoogte van -35 heb je een temperatuurverschil van 43 graden. Volgens een meteorologische vuistregel ontstaan felle winterse buien met hagel en soms ook onweer bij een verschil van 40 graden.

Zeewater

De relatief warme lucht boven het zeewater stijgt, maar hoeft niet zo hoog te stijgen als de zomerse warme lucht. In de winter is er een veel lagere wolkenbasis, waardoor winterse onweersbuien zich anders ontwikkelen. De warmere lucht komt al vrij snel in koudere lucht terecht. De onweersbui ontstaat in de winter dus op veel geringere hoogte dan in de zomer. In de winter verijst de wolk ook eerder. De elektrische ontladingen zie je in de herfst en winter dan ook op geringe hoogte. Dat maakt de winteronweersbui gevaarlijker, omdat het een grote kans op inslaan met zich meebrengt en omdat hij bijna uitsluitend verticale ontladingen heeft. De ontladingen gaan van boven naar de aarde en zijn zwaarder dan die in de zomer. Er is één meevaller: in de winter zijn er veel minder ontladingen. Een winteronweersbui kan op ieder moment van de dag ontstaan.

Sneeuw
Bijzonder aan winteronweer is het geluid. De sneeuw onderdrukt het geluid van de donder. Bij een zomerdonderbui kan het geluid vanaf een afstand van vele kilometers te horen zijn. Bij winteronweer blijft dat beperkt tot een paar kilometer door de akoestische onderdrukking van de sneeuw.

Noordwest-Europa
Rond de Britse eilanden en in Noordwest-Europa komt winteronweer af en toe voor. Gebieden met grote meren die relatief lang warm blijven en waar het in de winter koud kan zijn maken grote kans op ontwikkeling van winteronweer.

Thundersnow

Voorbeelden zijn de Grote Meren tussen Amerika en Canada, Great Salt Lake en het Midwesten van Amerika. Ook Halifax op Nova Scotia is bekend om zijn winteronweersbuien. Thunderstorm komt meer dan gemiddeld voor in Bozeman, Montana en bij Japan staan Kanazawa en de Japanse Zee bekend om hun thundersnows. Winteronweer komt voor rond Moermansk en zelfs rond de Mount Everest. Soms zijn er winterse onweersbuien in skigebieden. Dat is een reden om de pistes voor de veiligheid te evacueren en sluiten.

Winteronweer

Legenda
A. Nederland
B. Belgi
C. Grote Meren
D. Great Salt Lake
E. Halifax
F. Bozeman
G. Kanazawa
H. Japanse Zee
I. Moermansk
J. Mount Everest

Lees verder

© 2017 Sjaanfanameland, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Verschillende soorten onweer en bliksemVerschillende soorten onweer en bliksemBliksem is gevaarlijk, vooral de bliksem welke de aarde raakt. De spanning in een bliksemstraal kan dan oplopen tot hond…
Estofex, European Storm Forecast ExperimentEstofex, European Storm Forecast ExperimentEuropa kent vele weertypen. Het gebeurt regelmatig dat er waarschuwingen worden afgegeven voor extreem onweer, extreme w…
Sneeuwplezier: hoe maak je de mooiste sneeuwpop?Sneeuwplezier: hoe maak je de mooiste sneeuwpop?Als de sneeuw weer valt hopen we met zn allen natuurlijk één ding: laat het niet dooien! Met sneeuw kun je ongelooflijk…
Vertaling woordenschat het weer Nederlands-Engels-FransVertaling woordenschat het weer Nederlands-Engels-FransEr wordt wel eens gezegd dat wie geen passend gespreksonderwerp heeft altijd over het weer begint te spreken. Dankzij de…
Kinderliedjes om mee te doenKinderliedjes om mee te doenMet je kinderen liedjes zingen is leuk om te doen. Nog leuker wordt het om de liedjes uit te beelden. Zeker voor de klei…
Bronnen en referenties
  • http://www.onweer-online.nl/forum/topic/35477/winteronweer/ Geraadpleegd op 11 januari 2017
  • https://www.nrc.nl/nieuws/1999/01/09/winteronweer-7430206-a1185842 Geraadpleegd op 11 januari 2017
  • http://home.hccnet.nl/v.d.horn/meteopagina/zeewatertemperatuur.htm Geraadpleegd op 11 januari 2017
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Thundersnow Geraadpleegd op 11 januari 2017
  • http://www.weer.nl/nieuws/detail/2016-12-04-bliksemse-sneeuwbui/ Geraadpleegd op 11 januari 2017

Reageer op het artikel "Winteronweer of thundersnow - onweer met sneeuw en hagel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Sjaanfanameland
Laatste update: 17-01-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Special: Weer en klimaat
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!