InfoNu.nl > Wetenschap > Scheikunde > Krypton: Het element

Krypton: Het element

Krypton: Het element Krypton (van Grieks kryptos: ‘verborgen’) een edelgas dat ontdekt is in 1898 door William Ramsay en Morris Travers. Bij proeven met vloeibare atmosferische lucht bleef een onbekende stof achter in het residu nadat vluchtige bestanddelen als water, zuurstof, stikstof, helium, en argon waren verdampt. Deze onbekende stof is krypton genoemd en is niet eerder ontdekt omdat het slechts sporadisch voorkomt in de atmosfeer.

Plaats krypton in het periodieksysteem

NaamSymboolAtoomnummerGroepPeriodeBlokReeksKleur
Krypton / CruptoniumKr36Edelgassen
  • Helium
  • Neon
  • Argon
  • Krypton
  • Xenon
  • Radon
  • Ununoctium
Periode 4P-blokEdelgassenKleurloos

Chemische eigenschappen van krypton

Atoommassa (u)ElektronenconfiguratieOxidatietoestandenElektronegativiteit (Pauling)Atoomstraal (pm)ionisatiepotentiaal (kJ•mol−1)
83,80[Ar]3d10 4s2 4p603,01121e 1351
2e 2350
3e 3565

Fysische eigenschappen van krypton

Dicht
heid
(kg•m−3)
Smelt
punt
(K)
Kook
punt
(K)
Smelt
warmte
(kJ•mol−1)
Verdampings
warmte
(kJ•mol−1)
Specifieke
warmte
(J•kg−1•K−1)
Warmte
geleiding
(W•m−1•K−1)
kristal
structuur
vast
Geluids
snelheid
(m•s−1)
3,7116,6119,71,649,032480,0094Kubisch1120

De stabielste isotopen van krypton

In de natuur voorkomend krypton is een mengsel van zes isotopen die aanwezig zijn in krypton in percentages volgens onderstaande tabel. Meest voorkomende isotoop is dus 84Kr (57.0%).

IsotoopRA(%)HalveringstijdVervalVE (MeV)VP
78Kr0,42.10↑21 jaar2 beta1,6378Se
79KrSynthetic35 uurBeta +3,5779 Br
80Kr2,3Stabiel met 44 neutronen---------
81KrSynthetisch2,3.10↑5 jaarEV0,28181Br
82Kr11,6stabiel met 46 neutronen ---------
83Kr11,5Stabiel met 47 neutronen---------
84Kr57Stabiel met 48 neutronen---------
85KrSynthetisch10,8 jaarbeta0,6985Rb
86Kr17,3Stabiel met 50 neutronen---------

In fluorescerende verlichting worden vaak mengsels van argon en krypton gebruikt. Krypton licht op, als neon, in een gasontladingslamp. Het verschil is de licht-kleur, neon licht oranjerood op, krypton wordt paars  / Bron: Pslawinski, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)In fluorescerende verlichting worden vaak mengsels van argon en krypton gebruikt. Krypton licht op, als neon, in een gasontladingslamp. Het verschil is de licht-kleur, neon licht oranjerood op, krypton wordt paars / Bron: Pslawinski, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)

Voorkomen van krypton

In de atmosfeer komt krypton sporadisch voor namelijk Circa 0,0001%). Om een idee te krijgen: een krypton atoom op 8200 argon atomen, op 184000 zuurstof moleculen en op 685000 stikstof moleculen.Krypton wordt uit vloeibaar lucht gewonnen door fractionele destillatie. Als edelgas zou krypton met geen enkel ander element moeten reagern maar toch is er kryptondifluoride geproduceerd (1963) een witte kristallijne stof, stabiel beneden -30 oC. Ook zijn de moleculaire ionen ArKr+, KrH+ en KrXe+ waargenomen.

Gebruikseigenschappen van krypton

Krypton is een kleurloos, geurloos, relatief duur gas. Vast krypton is een witte gekristalliseerde stof met een kubusstructuur die kenmerkend voor alle edelgassen. Krypton wordt gekarakteriseerd door groene en oranje spectrale lijnen. Deze spectrale lijnen zijn makkelijk te produceren en sommige zijn erg scherp.
Bron: Alchemist-hp, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)Bron: Alchemist-hp, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)

Toepassingen van krypton

  • Krypton is duur (circa 50 dollar per liter) en in de meeste gevallen te vervangen door goedkopere edelgassen.
  • In fotografische flitsers, speciaal bij hogesnelheidsfotografie.
  • Wegens het isolerend vermogen als vulling van de ruimte tussen de glasplaten van geïsoleerd glas.
  • Door het meten van krypton-85 in de atmosfeer worden (geheime) nucleaire activiteiten opgespoord.

Bron: Tomihahndorf , Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: Tomihahndorf , Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
De standaard meter in Parijs
In 1960 werd een internationale overeenkomst gesloten dat de SI-eenheid voor lengte, de meter, moet worden gedefinieerd als 1 m = 1.650.763,73 golflengten (in vacuüm) van de oranjerode spectrale lijn van Kr-33. Sinds 1983 wordt krypton 86 isotoop gebruikt voor de definitie van de meter, ter vervanging van de standaard meter in Parijs. De meter wordt nu gedefinieerd als de afstand die het licht in vacuüm aflegt gedurende 1/299.792.458 seconde. De tijd wordt gemeten met een cesium atoomklok.

Sir William Ramsay (2 okt. 1852-23 juli 1916) Schotse chemicus ontdekt de edelgassen en ontvangt de Nobelprijs. / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Sir William Ramsay (2 okt. 1852-23 juli 1916) Schotse chemicus ontdekt de edelgassen en ontvangt de Nobelprijs. / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
Longscintigrafie
Krypton gas wordt toegepast in de nucleaire geneeskunde zoals bijvoorbeeld in de longscintigrafie. Hierbij ademt de patiënt het gas in en kan er vervolgens met apparatuur zoals een gammacamera een beeld worden verkregen van doorbloeding en luchtverdeling in de longen.

Milieu en gezondheid als gevolg van krypton

Krypton is niet brandbaar en niet giftig, maar zoals voor alle edelgassen geldt kan het gas in hoge concentraties verstikkend werken door verdringing van zuurstof. Krypton heeft verder geen nadelige invloed op milieu en volksgezondheid.

Lees verder

© 2014 - 2019 Custor, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Neon: Het elementNeon: Het elementNeon (van Grieks is nieuw) is in 1898 ontdekt door William Ramsay en Morris Travers. Neon is na helium het lichtste edel…
Radon: Het elementRadon: Het elementIn 1900 ontdekt de Duitse Fysicus Friedrich Ernst Dornhet element radon als hij het verval van radium bestudeert. In1908…
Helium: Het elementHelium: Het elementHelium werd in 1868 door de Fransman Pierre Janssen en de Engelsman Norman Lockyer ontdekt in het licht van de zon tijde…
Meitnerium: Het elementMeitnerium: Het elementMeitnerium is een scheikundig element met symbool Mt en atoomnummer 109. Het is een zeer radioactief synthetische elemen…
Xenon: Het elementXenon: Het elementXenon, (van Grieks Xenos is vreemdeling), is een inert edelgas niet-toxisch en chemisch inert. Het is kleurloos, reukloo…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Krypton_(element)
  • http://www.lenntech.nl/periodiek/elementen/kr.htm#ixzz37Zsrx66C
  • http://www.ebay.com/itm/Krypton-gas-ampoule-purity-99-99-element-sample-/120476704803
  • http://www.warmedgeunits.com/gas.html (Embleem)
  • Afbeelding bron 1: Pslawinski, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.5)
  • Afbeelding bron 2: Alchemist-hp, Wikimedia Commons (CC BY-SA-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Tomihahndorf , Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Reageer op het artikel "Krypton: Het element"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Custor
Laatste update: 15-02-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Scheikunde
Special: Edelgassen
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!