InfoNu.nl > Wetenschap > Scheikunde > Scheikunde: Esters

Scheikunde: Esters

Een ester is een chemische verbinding tussen een alcohol en een carbonzuur. Veel esters hebben een eigen geur en smaak, en ze worden dan ook veel gevonden in verschillende bloem- en fruitsoorten, zoals aardbeien, peren en appels. Esters worden daarom veel gebruikt in de levensmiddelenindustrie als geur en smaakstoffen. Daarnaast worden ze vaak gebruikt als oplosmiddelen in bijvoorbeeld lijm.

Het ontstaan van esters

Esters ontstaan uit een reactie tussen een alcohol en een carbonzuur. Tijdens de reactie staat het alcohol een H-atoom af, en het carbonzuur staat een OH af onder vorming van water. Vervolgens binden de restanten van het alcohol en het carbonzuur zich tot een ester. De algemene structuurformule van een ester ziet er als volgt uit:

Aan de linkerkant van de afbeelding is het restant van de alcohol te zien (de C-O groep), en aan de rechterkant is het restant van de carbonzuur te zien (de C=0 groep).

De naamgeving van esters

De naamgeving van esters is vaak lastig, vooral bij meer ingewikkelde moleculen. Daarom zijn er twee manieren om een ester een naam te geven:

Eenvoudige esters

Een voorbeeld van een eenvoudigere verbinding is de reactie tussen het alcohol methanol en het carbonzuur propaanzuur. De ontstane ester kan worden opgedeeld in een alkylgroep (methyl), en een zuurrest (propanoaat). Deze ester wordt dan methylpropanoaat genoemd.

Ingewikkelde esters

In plaats van een systematische naam wordt vaak een omschrijving van de ester gegeven. De naam wordt dan: 'ester van... (de namen van de uitgangsstoffen). Een voorbeeld van zo'n verbinding is (1-methylethyl)propanoaat. Dit wordt meestal geschreven als: 'de ester van propaanzuur en 2-propanol'. Deze vorm van notatie is vooral gemakkelijk bij vertakte alcoholen en zuren.

Voorbeelden van esters

Naam van esterMolecuulmassa (in g/mol)Toepassing
Benzylacetaat150,18Benzylacetaat is een van de belangrijkste geurstoffen in parfums en cosmetica, en daarnaast wordt het in kleine hoeveelheden als smaakstof gebruikt (peer, aardbei)
Butylbutyraat144,21Natuurlijke smaakstof (ananas, peer, appel)
Ethylbutyraat116,16Smaakstof in onder andere snoep, en geurstof in parfums en zeep (ananas)
© 2009 - 2019 Jaspervg, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe stel ik een vergelijking op voor een zuur-basereactie?Hoe stel ik een vergelijking op voor een zuur-basereactie?Een zuur-basereactie is een reactie waarbij, zoals het woord eigenlijk al aanduidt, een zuur met een base reageert. Deze…
Elementen, verbindingen, zuivere stoffen en mengelsWat is het verschil tussen een atoom en een molecuul? Tussen een element en een verbinding? Tussen een stof en een mengs…
Zintuigen; smaakzin en waarnemen van smakenEr bestaan zes primaire basissmaken. Deze primaire basissmaken zijn zoet, zout, zuur, bitter, vet en umami. De meeste sm…
Systematische naamgeving van koolstofverbindingenSystematische naamgeving van koolstofverbindingenOm communicatie te vereenvoudigen, wordt binnen de scheikunde gebruik gemaakt van bepaalde regels bij het benoemen van e…
Etherische olie, wat is dat?Etherische olie, wat is dat?In veel huishoudens zijn allerlei flesjes met etherische oliën of aromatische oliën te vinden. Aan deze etherische oliën…

Reageer op het artikel "Scheikunde: Esters"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Tarik, 16-10-2012 14:21 #2
Goed artikel, maar de ingewikkelde vorm van esters kan men ook vervangen door megananotechnologie.

Arvid S., 17-01-2012 22:21 #1
Dankje wel, nu snap ik het eindelijk, aan die schoolboeken heb ik niks…

Infoteur: Jaspervg
Gepubliceerd: 14-09-2009
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Scheikunde
Reacties: 2
Schrijf mee!