De schoonheid van amber

De schoonheid van amber In de oertijd en in de vroege oudheid was amber een van de meest geliefde edelstenen. De prehistorische mens hield van amber omdat dit mineraal mooi gekleurd en gemakkelijk te bewerken was. In het oude Assyrië en Babylonië was men dol op sieraden van amber en zelfs Griekse dichter Homerus bezong in de Odyssee de schoonheid van amber. Omstreeks die tijd werd amber al gezien als een substantie van plantaardige oorsprong. De oude Grieken wisten al dat amber kleine stofdeeltjes aantrekt als je er met een doek over hebt gewreven.

Handel

Amber was in Rome zeer gewild. De grote afstand tussen de vindplaatsen van amber en de grenzen van het Romeinse Rijk maakte de steen duur en bijzonder begerenswaardig. Het is bekend dat Nero (37-68 n. Chr.) opdracht gaf om amber uit de verre kusten van de Baltische zee. Door de eeuwen heen is amber zeer populair gebleven. In de Middeleeuwen maakte men er sieraden van en zelfs nu is er nog veel vraag na.

Waar komt amber vandaan?

Amber is het fossiele hars van naaldbomen uit het Tertiair. In dat tijdperk groeiden dichte wouden en uit beschadigde bomen sijpelde hars, zoals ook nu nog in onze bossen gebeurt, maar in het Tertiair zat er meer hars in de bomen. Het hars vloeide uit de wonden en scheuren en vormde kleine druppels of grotere klompen. Deze lieten los van de boom en vielen op de grond, waar ze in de loop van de tijd bedekt raakte met sedimenten. Miljoenen jaren verstreken, tot ze door erosie door water weer bloot kwamen te liggen.

Vorm

Gewoonlijk is amber gewolkt, maar soms doorschijnend of zelfs doorzichtig; het weegt uitzonderlijk weinig. De grootste amberkei is uit afzettingen aan de Oostzee gehaald en bevindt zich in het natuurwetenschappelijke museum van de Humboldtuniversiteit in Berlijn. Dit weegt bijna 8 kilo. Men zegt dat er aan de Baltische kust brokken van maar liefst 10 kilo zijn gevonden.

Vindplaatsen

Amber wordt, zoals bekend, vooral aan de Oostzee gevonden, waar het mineraal vaak na zeestormen door de woeste golven op het strand wordt geworpen. Verdere afzettingen bevinden zich ten noordwesten van Kaliningrad, voornamelijk in de omgeving van Jantarnyj (vroeger bekend als het voormalige Palmnicken). Ook langs de Poolse en Duitse kusten en in Denemarken, Zweden, Nederland en Oost-Engeland wordt amber gevonden. Amber van de Oostzee is zelfs op veel plaatsen in Midden-Europa te vinden, ten zuiden van de oorspronkelijke afzettingen, voornamelijk in Silezië.

Wetenschappelijk

In sommige amberklompjes zijn de resten van planten en insecten bewaard gebleven. De insecten bleven plakken aan het stromende hars en werden erdoor omsloten. Dergelijke vondsten uit het Tertiair, dat 50 miljoen jaar achter ons ligt, zijn uiteraard van heel groot belang voor de wetenschap, want soms zijn de organismen tot in het kleinste detail bewaard gebleven. Ze moeten in de amber bestudeerd worden, want het is jammer genoeg onmogelijk ze eruit te halen.

Lees verder

© 2008 - 2021 Koningaap, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Sieraden van amberSieraden van amberSieraden van amber genieten een grote populariteit. Amber lijkt sterk op een edelsteen, maar is hars van een boom die da…
Italië Rome, een historische hoofdstadEigenlijk heb je aan een paar dagen niet genoeg om alles in Rome te kunnen bekijken. Daar mag je veel meer tijd voor uit…
De klassieke oudheid: invloed en overblijfselenDe Griekse en Romeinse samenlevingen hebben grote invloed gehad op de ontwikkeling van onze huidige samenleving. Welke a…
Wat is Amber alert?Wat is Amber alert?Amber alert maakt het mogelijk om groot alarm te slaan bij vermissing van een kind. De vermissing krijgt zo veel aandach…

Radioactiviteit: natuurkundig verschijnselRadioactiviteit: natuurkundig verschijnselRadioactiviteit is een intressant natuurkundig verschijnsel. Daarnaast is het ook gevaarlijk en is enige kennis van dit…
Moleculen en atomenMoleculen zijn de kleinste deeltjes van een stof die nog de eigenschappen van een stof bevatten. Elke molecuul bestaat u…
Bronnen en referenties
Reactie

Salilus (infoteur), 23-03-2008 #1
Welkom op InfoNu Koningaap!

Je hebt de smaak te pakken, want de artikels volgen elkaar snel op. In verband met amber misschien toch even opletten dat je amber als hars van een boom niet verwart met ambergrijs, het verharde residu uit de maag van de potvis.

Veel succes verder,
Salilus Reactie infoteur, 23-03-2008
Bedankt voor het advies, ik doe mijn best om zo snel mogelijk in de top 25 te komen.

Koningaap (118 artikelen)
Laatste update: 23-06-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Natuurkunde
Bronnen en referenties: 1
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.