InfoNu.nl > Wetenschap > Natuurverschijnselen > Ontstaan en oorzaken van een allesverwoestende tsunami

Ontstaan en oorzaken van een allesverwoestende tsunami

Ontstaan en oorzaken van een allesverwoestende tsunami Een tsunami is een opeenvolging van krachtige golven die worden veroorzaakt door een verstoring onder water. Meestal gaat het dan over een aardbeving onder de zeespiegel. Deze golven verplaatsen zich over de oceaan en veroorzaken enorme verwoestingen zodra ze aan land komen. De impact die het water heeft wanneer ze de kust raakt, heeft in de geschiedenis het leven gekost aan heel wat mensen en heeft een vernietigend effect gehad op dorpen en steden. Om het ontstaan van een tsunami volledig te begrijpen is het belangrijk om de werking van tektonische platen, aardbevingen en water nader te onderzoeken.

Wat is een tsunami?

Het woord tsunami is afgeleid uit het Japans wat betekent havengolf welke verwijst naar de brede reeks oceaangolven die inslaan op de kustlijn. Het woord tsunami vindt zijn oorsprong in Japan omdat dit het land is waar tsunamiís het meest voorkomen.
Dergelijke tsunamigolven kunnen een lengte hebben van wel honderd kilometer en verplaatsen zich over de oceaan met snelheden tot 800 kilometer per uur. De inslag van deze golven op de kust duurt tien tot wel zestig minuten.
Tsunami's zijn ook wel bekend als vloedgolven door hun breed en krachtig voorkomen. Ze werden doorheen de geschiedenis afgebeeld in kunst, televisie en film als iets angstaanjagend en catastrofaal.

Oorzaken

Tsunami's worden veroorzaakt door plotselinge bewegingen van de aarde die plaats vinden onder de zeespiegel. De meest verwoestende tsunamiís werden veroorzaakt door aardbevingen maar andere factoren zoals vulkaanuitbarstingen, aardverschuivingen of een komeetinslagen kunnen eveneens aan de basis liggen.

Aardverschuivingen

Aardverschuivingen kunnen een tsunami veroorzaken door puin dat in het water terecht komt. Je kan dit vergelijken met het effect dat je krijgt wanneer je een grote steen in een zwembad gooit. Wanneer duizenden tonnen puin in zee belanden ontstaat er een vloedgolf die zich zal verplaatsen over het water tot hij zal inslaan op het land en er dus sprake is van een tsunami.

Vulkanen

Tsunamiís kunnen ook veroorzaakt worden door een vulkaanuitbarsting, zowel aan land als onder water. Wanneer een uitbarsting op het land plaats vindt krijg je hetzelfde effect als bij de aardverschuiving namelijk en vloedgolf die tot stand komt door puin of lava, afkomstig van de vulkaan. Als de uitbarsting onder water plaats vindt zal de enorme kracht van de uitbarsting zorgen voor bevingen van de aarde die het water zullen verstoren. Een vloedgolf komt tot stand en zal zich naar de kust begeven waar hij kan inslaan.

Onderzeese aardbevingen

Zoals reeds vermeld ligt een aardbeving in de meeste gevallen aan de basis van het ontstaan van een tsunami. Dit was zowel de oorzaak voor de tsunami in 2004 in de Indische oceaan en in 2011 in Japan.

Om te begrijpen hoe aardbevingen deze tsunamiís kunnen veroorzaken moeten we eerst weten wat de oorzaak is van dergelijke aardbeving aangezien een tsunami slechts een na-effect is.

De aarde bevat ongeveer een dozijn tektonische platen. Dit zijn brede drijvende stukken steen die voortdurend in beweging zijn en globaal in elkaar passen als een puzzel. Een onderzeese aardbeving vindt plaats wanneer twee platen tegen elkaar aan schuren. De twee platen komen vast te zitten omdat de meest zware plaat onder de lichtere plaat probeert te schuiven. Dit veroorzaakt een opwaartse druk, ook wel bekend als subductie.

Wanneer dit proces verder gaat zal de lichtere plaat ombuigen onder grote neerwaartse druk. Op een bepaald punt zal deze plaat de druk niet meer aankunnen waardoor ze zal losspringen richting het wateroppervlak, in zijn oorspronkelijk positie. De kracht die hierbij vrij komt zal een enorme hoeveelheid water naar boven doen bewegen als een berg water in de zee.

Ontwikkeling van een tsunami

Iedereen weet dat alles wat omhoog gaat, ooit eens terug naar beneden moet komen. Dit geldt absoluut ook voor water welke altijd een mooie vlakke ondergrond zal vormen. Zodra het water is gestegen door toedoen van de onderzeese aardbeving zal het water terug naar beneden komen om terug in zijn vlakke vorm terecht te komen. Dit zorgt ervoor dat het water zich zal verplaatsen over de oceaan. De kracht van het bewegende water zal een onderzeese stroom veroorzaken die wel honderd kilometer kan reizen met snelheden tot 800 kilometer per uur. Deze kracht gebeurt onder de zeespiegel en is niet zichtbaar aan het wateroppervlak. Wanneer deze kracht zich verplaatst door de oceaan zal ze uiteindelijk de kust bereiken. De zee zal alsmaar ondieper worden hoewel de kracht in het water nog altijd even sterk is. Het water zal naar boven geduwd worden en zich ontpoppen tot een alles verwoestende tsunami.

Preventie

Helaas is er niets wat de mens kan doen om de ontwikkeling van een tsunami tegen te gaan. Er zijn echter wel verschillende organisaties die gebruik maken van complexe technologieën om elke beweging van de aarde en tektonische platen te constateren. Deze bewegingen worden gemeten met de schaal van Richter. In risicogebieden zoals Japan en Hawaï bestaan er waarschuwings- en evacuatieprocedures wanneer er ook maar een verdachte beweging wordt waargenomen.

Historische tsunamiís

  • Solomon Eilanden - 2013
  • Japan - 2011
  • Nieuw-Zeeland - 2011
  • Sumatra - 2010
  • Chili - 2010
  • Java - 2006
  • Indonesië - 2004
  • Papoea-Nieuw-Guinea - 1998
  • Japan - 1983
  • Alaska - 1964
  • Chili - 1960
© 2015 - 2019 Robin990, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De ergste tsunami natuurrampen uit de geschiedenisDe ergste tsunami natuurrampen uit de geschiedenisEnorme natuurrampen kunnen ontstaan na een zware aardbeving in zee of na een vulkaanuitbarsting. Er kan een vloedgolf on…
Hoe ontstaan tsunamiís?Een tsunami ontstaat door een aardbeving uit zee, een zeebeving. Door de aardbeving ontstaat er een vloedgolf. De vloedg…
Tsunami: Hoe komt het dat een vloedgolf de aarde overspoelt?Tsunami: Hoe komt het dat een vloedgolf de aarde overspoelt?In 2004 vond één van de grootste natuurrampen in de geschiedenis plaats, waarbij een zeebeving een Tsunami of vloedgolf…
Aardverschuiving IndiaIndia wordt vaak getroffen door aardverschuivingen. Wat is een aardverschuiving? Hoe komt het dat India hier zo veel las…
Tsunami's: hoe ontstaan tsunami's?Tsunami's: hoe ontstaan tsunami's?Tsunami's zijn gigantische golven die enorm veel schade kunnen opleveren. Er bestaan meerdere factoren die een tsunami k…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: WikiImages, Pixabay
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Tsunami
  • http://www.mantzmedia.nl/handleiding-aardbeving-japan/
  • http://www.kennislink.nl/publicaties/tsunami-s-niet-alleen-door-zeebeving

Reageer op het artikel "Ontstaan en oorzaken van een allesverwoestende tsunami"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Robin990
Gepubliceerd: 13-01-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Natuurverschijnselen
Bronnen en referenties: 4
Schrijf mee!