InfoNu.nl > Wetenschap > Techniek > Messing kneedlegeringen

Messing kneedlegeringen

Messing kneedlegeringen Er zijn tientallen koper-zink (messing) legeringen. Door toevoeging van één of meerdere legeringelementen worden corrosiebestendigheid, hardheid, treksterkte, verspaanbaarheid etc. beïnvloed. Messing wordt in vele industrieën toegepast wegens zijn corrosievastheid, bewerkbaarheid, uitstekende elektrische- en thermische geleiding en soldeerbaarheid. De courante legeringen hebben we opgenomen met de aanduidingen volgens de Europese normen. De toepassingen, de chemische samenstelling en de mechanische eigenschappen zijn richtwaarden. De precieze waarden dienen per levering door de leveranciers opgegeven te worden, desgewenst met attest.
Microstructuur van gewalst en spanningsarm gegloeid kneedmessing / Bron: Strangerhahaha, Wikimedia Commons (Publiek domein)Microstructuur van gewalst en spanningsarm gegloeid kneedmessing / Bron: Strangerhahaha, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Kenmerkende eigenschappen waar koper-zink kneedlegeringen hun bestaan aan danken

  • Aantrekkelijke warme kleuren
  • Goed te verspanen
  • Koud en warm vervormbaar
  • Uitstekende warmte geleidbaarheid
  • Uitstekende elektrische geleidbaarheid
  • Goede corrosie weerstand
  • Bestand tegen tegen biologisch (huishoud) afval
  • Handhaven van mechanische en elektrische eigenschappen bij zeer lage temperaturen

Binair diagram Koper-Zink / Bron: Cdang, Wikimedia Commons (Publiek domein)Binair diagram Koper-Zink / Bron: Cdang, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Warm en koud deformatie

Koperlegeringen kunnen afhankelijk van hun chemische samenstelling zowel warm als koud gedeformeerd worden. Bij kouddeformatie neemt door z.g.n. versteviging de trekvastheid en hardheid en dus brosheid toe. Door de versteviging stijgt vooral de strekgrens zodat de ruimte tussen strekgrens en breeksterkte steeds kleiner wordt en tenslotte breuk zonder breukrek plaatsvindt. De taaiheid kan na het verharden door kouddeformatie hersteld worden door gloeien. De hardheden van de koper- zink legeringen duidde men recent nog aan met: halfhard, hard en extra hard (verenhard).

De messing soorten naar hun structuur ingedeeld in twee groepen

Alfa messing

De Koper-zink legeringen met meer dan 61% koper bestaan bij kamertemperatuur uit de goed koudvervormbare alfa mengkristallen die hun vervormbaarheid hebben te danken aan de kubisch vlakken gecenterd atoomrooster (KVR rooster).
Bèta mengkristal---- Alfa mengkristal<BR>
Links kubisch ruimtelijk gecentreerd bèta rooster. Rechts kubisch vlakken gecentreerd alfa rooster / Bron: Alu, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bèta mengkristal---- Alfa mengkristal
Links kubisch ruimtelijk gecentreerd bèta rooster. Rechts kubisch vlakken gecentreerd alfa rooster / Bron: Alu, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Alfa + bèta messing
De legering met 54-61% koper bestaan bij kamertemperatuur uit een mengsel van alfa en bèta kristallen. Bèta kristallen hebben een kubisch ruimtelijk gecenterd rooster (KRR rooster). De bèta fase is goed warm vervormbaar maar bij kamertemperatuur wegens brosheid minder goed. De legering komt volgens het koper-zink diagram door verwarming in de bèta fase waardoor het goed warm te walsen, te smeden en te extruderen is. Koper- zink legeringen met een alfa+ bèta structuur zijn koud(alfa) en warm(bèta) te deformeren.

Bekende corrosievormen bij messing

Seizoenziekte

Aantasting op de korrelgrenzen veroorzaakt door achtergebleven spanningen. Bij dieptrekken te voorkomen door spanningsarm te gloeien tussen 300 en 320°C. In de negentiende eeuw voorkomend in vochtige warme seizoenen bij patroonhulzen, met soms grote gevolgen.

Pittingcorrosie

Bij koud getrokken messing buis of draad veroorzaakt door kalk- of zout(zeewater) houdend water puntvormige (ook geperforeerd) aantasting als gevolg van plaatselijke galvanische koppels door hoge materiaalspanning door sterke oppervlakkige kouddeformatie. Ook spelen verontreinigingen in het oppervlak bij koud trekken een rol.

Complexe messingsoorten

Veel toegepaste legeringselement naast koper en zink zijn: Si, Al, Sn, Pb, Fe, Mn, Ni. Deze legeringselementen hebben de volgende invloed op de eigenschappen van de complexe messingsoorten:
  • Aluminium verhoogt de treksterkte en de strekgrens, de corrosievastheid en oxidatieweerstand bij hogere temperatuur. Verbetert de eigenschappen van gietlegeringen, geeft een mooiere giethuid, vermindert bij het gieten de verdamping van zink door de vorming van AL2O3 huid.
  • Mangaan verhoogt trekvastheid, strekgrens en taaiheid en wordt gebruikt als desoxidatie element bij het smelten van koper-zink legeringen.
  • IJzer verhoogt treksterkte, strekgrens en taaiheid en wordt, in combinatie met andere elementen, vooral toegevoegd om de duktiliteit te verbeteren.
  • Tin verhoogt trekvastheid, strekgrens en de corrosieweerstand.
  • Lood is onoplosbaar in koper en vormt bij een loodgehalte vanaf 0,1 % als lood bolletjes een aparte fase waardoor de bewerkbaarheid verbetert en wordt toegepast voor automatenmessing. Vanaf 0,5% Pb daalt de sterkte van de legering.
  • Zilver wordt toegepast in zilversoldeer waardoor smeltpunt van de legering verlaagd wordt.

De hardheid van koper-zink legeringen

Bij het produceren van koper-zink legeringen past men verschillende productiemethoden toe, zoals harden door versteviging tijdens koudbewerken, harden door warmtebehandeling, spanningsarm of zachtgloeien. Op deze wijze realiseert men messing met verschillende mechanische eigenschappen bij dezelfde chemische samenstelling.

Aanduiding van de messing kneedlegeringen

Aanduiding op basis van chemische samenstelling

Voorbeeld: CuZn38Pb4. Het koper symbool Cu wordt gevolgd door chemische symbolen van de legeringselementen. Het symbool voor het legeringselement wordt gevolgd door een getal dat de legeringspercentage geeft. De legeringselementen zijn geplaatst in volgorde van aflopend percentage.

Aanduiding van de koper zink kneedlegeringen op basis van een nummer

CW500L - 599L staat voor koper- Zink legeringen
CW600N - 699N staat voor koper - Zink - lood legering
CW700R - 799R staat voor Koper - Zink complexe legering

De legeringsaanduiding op basis van een nummer bestaat uit zes tekens.
  • Eerste teken is de letter C (Copper) die staat voor koper.
  • Tweede teken de letter W (wrought) staat voor kneedlegering.
  • Het drie cijferige getal staat voor een bepaalde legering.
  • Zesde teken is een letter die staat voor de legeringsgroep

Bij eisen m.b.t. hardheid en treksterkte kan achter of naast de benaming staan HXXX of RXXX.
  • In HXXX is XXX de minimale hardheid in Brinell (HB) of in Vickers (HV).
  • In RXXX is XXX de minimale treksterkte in N/mm².

Materiaalkeuze

De messing legeringen overlappen elkaar wat corrosievastheid, koud en warm vervormbaarheid en verspaanbaarheid betreft. De onderlinge verschillen in chemische samenstelling, mechanische eigenschappen en fysische grootheden zijn soms klein. Echter als het om grote aantallen producten gaat is een kleine verbetering van bijvoorbeeld de verspaanbaarheid van grote invloed op de kostprijs van het product. Vaak gaat het om meerdere soorten bewerkingen per product en is men gebaat bij de juiste verhouding tussen de gebruikerseigenschappen.

Indeling van de bases koper- zink kneedlegeringen van de CW500L serie


GroepGebruikseigenschappen
CuZn5- CW500L,
CuZn10- CW501L,
CuZn15, CW502L,
CuZn20, CW503L
Zeer goed vervormbaar,
elektrotechnische componenten,
flexibele buizen
hulzen,
fraaie kleuren voor sieraden,
emailleren goed
CuZn28 - CW504L,
CuZn30- CW505L,
CuZn33- CW506L
Zeer goed koud te vervormen,
dieptreken uitstekend,
goed koud te smeden.
CuZn36 - CW507L,
CuZn37- CW508L,
CuZn40- CW509L
Standaard legeringen
voor dieptrekken,
forceren,
schroefdraad rollen,
buigen,
solderen prima

Gebruikseigenschappen (plaat) van de koper-zink kneedlegeringen van de CW500L serie

Aanduiding ENUSA Nummer Structuur Soort legering Gebruikseigenschappen
CuZn5-CW500LC210002.0220 alfa Kneed Warmvervorming redelijk, koud vervorming goed, verspanen slecht, zacht- en hardsolderen zeer goed, autogeen lassen goed, vlambooghandlassen slecht, mig lassen redelijk, weerstandlassen goed, mechanisch polijsten zeer goed, elektro- chemisch polijsten goed, galvaniseren zeer goed, badvertinnen zeer goed, Toepassing o.a. onderdelen voor elektrotechniek, kunstnijverheid, emailleren, stootdempers.
CuZn10-CW501LC220002.0230alfakneedWarmvervorming redelijk. Koudvervorming goed. Verspanen slecht. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Miglassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Electro-chemisch polijsten zeer goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed.
CuZn15-CW502LC230002.0240 alfaKneedWarmvervorming redelijk. Koud vervormen goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeen lassen goed. Vlambooghandlassen slecht. Miglassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassing o.a. bijzonder geschikt voor persen, hameren, prenten en stampen van onderdelen voor elektrotechniek, kunstnijverheid, leidingen, manometers, kokers voor veereenheden.
CuZn20-CW503LC240002.0250alfaKneedWarmvervorming redelijk. Koud vervormen goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Mig-lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Bijzonder geschikt voor persen, hameren, prenten en stampen van onderdelen voor elektrotechniek, kunstnijverheid, leidingen, manometers, kokers voor veereenheden. Zwakke neiging tot spanningscorrosie
dus spanningsarm gloeien.
CuZn25-CW504L------alfaKneed Warmvervormen goed. Koudvervormen zeer goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Mig lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassingsvoorbeelden: Persen, klinken, buigen, muziek instrumenten, alle soorten diepgetrokken onderdelen, bladveren, veer onderdelen voor plug-in connectors.
CuZn30-CW505LC2600020265alfaKneedWarmvervormen goed. Koudvervormen zeer goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Mig lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toegepast voor extreem dieptrekken en koud bewerken.
CuZn33-CW506LC26800---alfaKneed Warmvervormen goed. Koudvervormen zeer goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen zeer goed. Autogeenlassen goed. Vlambooglassen slecht. Wig lassen goed. Mig lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassingsvoorbeelden. Onderdelen voor de electrotechnische industrie, sieraden, diepgerokken en gestanste onderdelen.
CuZn36-/CW507LC272002.0335 alfaKneed Warmvervormen goed. Koudvervormen zeer goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Wig lassen redelijk. Mig lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Electro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassings voorbeelden: vervaardiging van buizen, profielen, diepgetrokken onderdelen.
CuZn37-CW508LC274002.0321 alfaKneedWarmvervormen goed. Koudvervormen zeer goed. Verspanen redelijk. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen goed. Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Wiglassen redelijk. Mig lassen redelijk. Weerstandlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten goed. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassingsvoorbeelden: Walsen, draadrollen, reliefdrukken en buigen. Buizen, profielen en diepgetrokken onderdelen. Veel gebruikte legering voor koud dieptrekken en koud persen.
CuZn40-CW509LC280002.0360 alfa+betaKneed Warmvervormen zeer goed (625°C-800°C). Koudvervormen redelijke. Verspanen redelijk (40% van de draaikwaliteit CuZn35.5Pb3). Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen goed.Autogeen lassen goed. Vlambooglassen slecht. Wig lassen redelijk. Mig lassen redelijk. Weerstanlassen goed. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten redelijk. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassingsvoorbeelden:Fittings, sloten, condensors, fittings voor druktanks, stampwerk, niet geschikt voor dieptrekken.
CuZn42-CW510L------ alfa+betakneedGoed warmvervormbaar. Redelijke verspaanbaarheid. Geschikt voor voor de gasindustrie wegens minimale risico van vonkvorming.

Richtwaarden (plaat) voor de chemische samenstelling van de koper-zink kneedlegeringen van de serie CW500L

MessingCu%Al%
max
Pb%
max
Ni%
max
Sn%
max
Fe%
max
Zn% Andere %
totaal
max
CuZn5-CW500L94-960,020,050,30,10,05rest0.1
CuZn10-CW501L89-910,020,050,30,10,05rest0,1
CuZn15-CW502L84-860,020,050,30,1 0,05rest 0,1
CuZn20- CW503L79-810,020,050,30,10,05rest0,1
CuZn25-CW504L71-730,020,050,3 0,10,05rest0,1
CuZn30-CW505L69-710,020,050,30,10,05rest0,1
CuZn33-CW506L66-680,020,050,30,10,05rest0,1
CuZn36-CW507L63,5-65,50,020,050,30,10,05rest0,1
CuZn37-CW508L62-640,050,10,1--0,1-0,3rest0,1
CuZn40-CW509L59,5-61,50,050,20,3--0,2-0,3rest0,2
CuZn42-CW510L57-590,050,20,020,30,3rest0,2

Richtwaarden voor mechanische eigenschappen (plaat) van de koper-zink kneedlegeringen van de serie CW500L

MessingToestandTreksterkte
N/mm2
0,2%strekgrens
N/mm2
rek% (A50mm)Hardheid HV
CW502LR260H055260-310ca 17036-4555-85
CW502LR300H085300-370Ca 15016-2585-115
CW502LR350H105350-420ca 2504-12105-135
MessingToestandTreksterkte0,2%strekgrensrek% (A50mm)Hardheid HV
CW505LR270H055270-350ca 16040-5055-90
CW505LR350H095350-430ca 17021-3395-125
CW505LR410-H120410-490ca 2609-15120-155
MessingToestandTreksterkte0,2%strekgrensrek% (A50mm)Hardheid HV
CW508LR300H055300-370ca18038-4855-95
CW508LR350H095350-440ca 17019-2895-125
CW508LR410H120410-490ca 3008-12120-155
CW508LR480H150480-560ca 4303 150-180
CW508LR550H170>550ca 500--- >170
MessingToestandTreksterkte0,2%strekgrensrek% (A50mm)Hardheid HV
CW509LR340H085340-420<24033-4385-115
CW509LR400H110400-480>24015-25110-140
CW509LR470H140 >470 >2906-12>140

Koper-zink-lood legeringsgroepen globale indeling naar geschiktheid voor een bewerking

Massa draaiwerk (automaten messing) / Bron: Arthurrh, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Massa draaiwerk (automaten messing) / Bron: Arthurrh, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Legeringen met zwaar de nadruk op verspanen
CuZn36Pb3 CW603N
CuZn38Pb4 CW609N
CuZn39Pb0,5 CW610N
CuZn39Pb1 CW611N
CuZn39Pb3 CW614N
CuZn40Pb2 CW617N

Legeringen met nadruk op verspanen en warmpersen

CuZn39Pb2 CW612N
CuZn40Pb1Al CW616N
CuZn40Pb2 CW617N

Legering met lichte nadruk op verspanen en kouddeformatie

CuZn35Pb1 CW600N
CuZn35Pb2 CW601N
CuZn37Pb2 CW606N
CuZn38Pb1 CW607N
CuZn38Pb2 CW608N

Legering met nadruk op weerstand tegen ontzinking

CuZn36Pb2As CW602N

Legeringen met nadruk op hogere mechanische eisen

CuZn31Si1-CW708R
CuZn35Ni3Mn2AlPb- CW710R
CuZn37Mn3Al2PbSi- CW713R
(CuZn37Mn2Al1FePb)
(CuZn36Mn3Al2SiPb)
(CuZn36Mn3Al2Si)

Speciale legeringen

CuZn40Pb2Al- CW618N
CuZn41Pb1Al- CW620N
CuZn40Mn2Fe1- CW723R
CuZn40Mn1Pb1- CW720R

Gebruikseigenschappen van Koper-zink-lood kneedlegeringen (staf, buis, draad) van de serie CW600N

Aanduiding ENUSANummerGebruiks eigenschappen
CuZn35Pb1- CW600NC340002.0331 Warmvervormen goed. Koudvervormen goed (Uitstekent koud te profieleren). Verspanen zeer goed. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeen lassen slecht. Vlambooglassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed.Goede corrosieweerstand. waterbestendig en bestand tegen veel organische vloeistoffen. Toepassing o.a. voor schroeven en bouten en voor onderdelen voor de fijnmechanische industrie. Meest toegepaste messing als de nadruk op verspanen ligt.
CuZn35Pb2- CW601N C34200---Warmvervormen goed. Koudvervormen goed.(Zachtgloeien 450-650oC. Spanningsarm gloeien 200-300oC. Verspanen zeer goed (80% van automaten messing CuZnPb3). Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeen lassen slecht. vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstand lassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Veel toegepast voor onderdelen die naast verspaning ook koud bewerkt worden.
CuZn36Pb2As-CW602N------Goede corrosievastheid. Goede sterkte en taaiheid. Redelijk verspaanbaar (75% van automatenkwaliteit). Goed warm en koud te vervormen. Goede weerstand tegen ontzinking Toepassing o.a.voor water fittings (ook in zwak zure of alkalische vloeistoffen).
CuZn36Pb3- CW603NC356002.0375 Warmvervormen goed. Koudvervormen goed. Verspanen zeer goed. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeen lassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Miglassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektrochemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Toepassing o.a. moeren, bouten, schroeven, bussen, lagers, pennen, ringen.
CuZn37Pb2- CW604NC335002.0332 Uitstekend koud te bewerken. Redelijk verspaanbaar. Geschikt voor onderdelen die koud bewerkt worden en minder verspaand. Bestand tegen gangbare organische stoffen. Spanningen laag houden i.v.m. scheuren door spanningscorrosie.
CuZn37Pb1- CW605NC35000--- Toepassingsvoorbeeld: Elektronische contacten en connectoren wegens gunstige combinatie van bewerkbaarheid en koudvervormbaarheid. Warmtewisselaars en cilinders.
CuZn37Pb2-CW606NC35300--- Buisvormige componenten. Onderdelen beperkt vervormd. Mechanisch gegraveerwerk. Goed verspaanbaar met verbeterd koud taaiheid. Geschikt voor koudvervorming en klinken)
CuZn38Pb1- CW607C35000--- Combineert goede koudbewerking met goede verspaanbaarheid. Bestand tegen aantasting door organische stoffen. Materiaal spanning laag houden vooral in warm zuur water en in ammoniak omgeving in verband met spanningscorrosie.
CuZn38Pb2 - CW608NC37700 2.0371Warmvervormen zeer goed. Koudvervormen redelijk. Zeer goed verspaanbaar (90% van messing automatenkwaliteit). Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeen lassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed.
CuZn38Pb4 - CW609N ------Uitstekende verspaanbaarheid. Slecht koud vervormbaar.
(Voor de hoogste eisen m.b.t. de verspaning moeten de legeringen CuZn39Pb3 en CuZn38Pb4 worden gebruikt. De 3% lood legering heeft een betere koudevervormbaarheid dan de 4% lood legering en kan worden gekartelde.
CuZn39Pb0,5- CW610NC365002.0372 Goed te verspanen. Geschikt voor het koud bewerken. Zeer geschikt voor koud buigen. Goede compromis tussen geschiktheid voor smeden, schroefdraadsnijden en koudvervormen.
CuZn39Pb1- CW611N------Goed te verspanen. Koud bewerken goed
CuZn39Pb2 - CW612N C377002.0380 Zeer goed warmvervormbaar (650-800oC), koudbewerking beperkt tot 25% vervorming tussen de gloeiprocessen. Verspanen zeer goed. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeen lassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed. Zachtgloeien 450-600oC. Spanningsarmgloeien 200-350oC.
CuZn39Pb3 - CW614N ---2.0401 Warmvervormen zeer goed. Koudvervormen slecht (het metaal kan worden gekarteld). Verspanen zeer goed.(legering voor verspaning op automaten) Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeenlassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Electro-chemisch polijsten slecht. Gavaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed.
CuZn40Pb2 - CW617N C377002.0402 Warmvervormen zeer goed. Koudvervormen slecht. Verspanen zeer goed. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeenlassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Gavaniseren goed. Badvertinnen zeer goed.Vaak gebruikt voor warm persen).
CuZn43Pb2- CW623N---2.0410Warmvervormen zeer goed. Koudvervormen slecht. Verspanen zeer goed. Zachtsolderen zeer goed. Hardsolderen redelijk. Autogeenlassen slecht. Vlambooghandlassen slecht. Mig lassen slecht. Weerstandlassen redelijk. Mechanisch polijsten zeer goed. Elektro-chemisch polijsten slecht. Galvaniseren zeer goed. Badvertinnen zeer goed.

Richtwaarden chemische samenstelling van de koper-zink-lood kneedlegeringen (staf,buis,draad) van de serie CW600N

MessingCu%Al%
max
Pb%Ni%
max
Sn%
max
Fe%
max
Zn%Andere%
totaal
CuZn35Pb1
CW600
62/640,050,8-1,60.30,10,1rest0,1
CuZn35Pb2
CW601N
62/63,50,051,6-2,50,30,10,1rest0,1
CuZn36Pb3
CW603N
60/620,052,5/3,50,30,20,3rest0,2
CuZn37Pb2
CW606N
61/620,051,6/2,50,30,20,2rest0,2
CuZn38Pb1
CW607N
60/610,050,8/1,60,30,20,2rest0,2
CuZn38Pb2
CW608N
60/610,051,6-2,50,30,20,2rest0,2
CuZn38Pb4
CW609N
57/590,053,5/4,20,30,30,3rest0,2
CuZn39Pb0,5
CW610N
59/60,50,050,2/0,80,30,20,2rest0,2
CuZn39Pb1
CW611N
59/600,050,8/1,60,30,20,2rest0,2
CuZn39Pb2
CW612N
59/600,051,6/2,50,30,30,3rest0,2
CuZn39Pb3
CW614N
57/590,052,5/3,50,030,30,3rest0,2
CuZn40Pb2
CW617N
57/590,051,6/3,00,30,30,3rest0,2
CuZn41Pb1
CW620N
57/590,050,8/1,60,30,30,3rest0,2
CuZn43Pb2
CW623N
55/570,051,6/30,30,30,3rest0,2

Richtwaarden voor de mechanische eigenschappen van de koper-zink-lood legering (staf, buis,draad) van de serie CW600

-----ToestandTreksterkte
N/mm2
0,2 Strekgrens
N/mm2
Rek %
Lo=50
Hardheid
HV
CuZn35Pb1
CW600N
R290(H060)
R370(H110)
R440(H140)
290-370
370-440
440-540
200 max.
200min.
370min.
40
19
5
60-110
110-140
140-170
CW601NR370
R440
370
440
180-250
340
25-30
14
---
CW603NR360
R400
360
400
180
250
20
12
90
120
CW606NR290
R440
290
440
200
370
50
12
60-110
140-170
CW607NR380
R410
380
410
160
250
20
15
90
120
CW608NR340
R400
340-420
400-480
240
200
43
23
75-100
110-140
CW609NR380
R430
380
430
160
250
18
10
90
120
CW610NR340
R400
340-420
400-480
240
200
43
23
75-110
110-140
CW611NR380
R410
380
410
160
250
20
15
90
120
CW612NR360
R490
360
490
270
420
40
9
90-120
150-180
CW614NR380
R430
380
430
160
250
18
10
90
120
CW617NR380
R430
380
430
160
250
18
10
90
120
CW620N---Ca 545ca 230ca 25135 HB
CW623NR480H130
R430H110
480
430
330
200
5
15
130HB
110 HB

Richtwaarden physische eigenschappen van de koper-zink-lood legeringen van de CW600N serie

Eigenschap Smeltpunt
°C
Soortelijk
gewicht
g/cm3
Specifieke
warmte
Warmte
geleiding W/moK
Uitzettings
coefficient 10-6/K
Elektrische
geleiding
MS/m
Electrische
weerstand
Ohm.mm2/m
Elasticiteits
modules
KN/mm2
CW600N9108,4337711720,726%IACS0,066106
CW601N---8,46---11620,414,7
(25%IACS)
---105
CW603N---8,5---10020,613
(22%IACS)
---102
CW606N8858,45---10520,414,6
(25% IACS)
---105
CW607N885-9008,4---12021---6498
CW608N---8,44---10920,414 (24%IACS)---102
CW609N885-9008,4 ---11320,926%IACS98
CW610N885-9008,4---12021---0,06498
CW611N9208,41---12120,926%IACS---97
CW612N---8,43---10921,114
(24,1%IACS)
---96
CW614N---8,46---11321,414,6 (25%IACS)---96
CW617N---8,43---11321,114,9 (25%IACS)---96

Gebruikseigenschappen van Komplexe koper-zink kneedlegeringen van de serie CW 700R

AanduidingUSANummerGebruikseigenschappen
CuZn28Sn1As - CW706R--2.0470 Goed koudvervormbaar. Goed corrosiebestendig. Bestand tegen huishoudafvalwater. Bestand tegen ontzinking. Grotere corrosieweerstand in zeewater. In spanningsarme toestand ongevoelig voor spanningscorrosie en spanningsscheuren. Toepassing o.a. Pijpen en platen voor condensors en warmtewisselaars, jachtbeslag, scheepsbeslag en zeewaterleidingen.
CuZn30As0,04 - CW707R------Goed koudvervormbaar d.m.v. dieptrekken, persen, klinken, buigen. Goed soldeerbaar. Toepassing o.a diepgetrokken onderdelen, instrumenten, allerlei soorten hulzen, veer elementen.
CuZn31Si1- CW708R---2.0490Verspaanbaarheid redelijk (40% van automatenmessing. Autogeenlassen redelijk, vlambooghandlassen redelijk. WIG-lassen goed. MIG-lassen goed. Weerstandlassen goed. Zachtsolderen slecht. Hardsolderen slecht. Mechanisch polijsten goed. Elektrolytisch-chemisch polijsten slecht.
Galvaniseren redelijk. Badvertinnen slecht. Koud vervormen redelijk (vervormingsgraad tussen het gloeien max. 15 %)
Warmvervorming zeer goed (600 bis 700 °C). Zachtgloeien 500 bis 650 °C. Spanningarm gloeien 350 bis 450 °C. Toepassingen o.a. Lagermateriaal voor lagerbussen, glij-elementen, konstruktiedelen voor maschines en automobielen, klepgeleiders, onderdelen voor versnellingsbak, Zuigerringen, zuigerveren, condensor- en oliekoelleidingen, gesmede onderdelen, warm geperste onderdelen, leuning- en raamprofielen, bevestigingsmateriaal
CuZn35Ni3Mn2AlPb-CW710R ----Constructiemateriaal, goed warmvervormbaar, middelmatig tot hoge trekvastheid, redelijk zeewaterbestendig, verspanen redelijk. Toepassing o.a. apparatenbouw, scheepsbouw.
CuZn36Pb2Sn1- CW711R ------Warmvervormen goed, koudvervormen slecht, verspanen goed(70% van automatenmessing), slijtvast, hoge vermoeidheidsgrens, weerstand tegen spanningsscheuren en vreten. toepassing o.a.: bevestigingsmiddelen, kleppen, schroeven, gedraaide en gefreesde onderdelen, scheeps- en jachtbeslag
CuZn36Sn1Pb -CW712R------ Goede weerstand tegen corrosie in zeewater. Uitstekend warm vervormbaarheid.(werktemperatuur 650-750 ° C). wegens behoud van eigenschappen bij zeer lage temperaturen.Uitstekend koudvervormen, verspaanbaarheid redelijk (40 % van automatenmessing). Zachtgloeien 450-600 ° C. Spanningsarmgloeien 225-325 ° C. Solderen goed. Autogeen lassen goed, vlambooghandlassen redelijk, weerstandlassen redelijk. Toepassing o.a. onderdelen voor de scheepsvaart, warmtewisselaars, bouten, moeren, klinknagels, scheepsbeslag en bevestigingsmaterialen voor licht corrosieve millieu.
CuZn37Al2Mn3PbSi -CW713R C674202.0550 Autogeenlassen redelijk, vlambooghandlassen redelijk, WIG-lassen goed, MIG-lassen goed, weerstandlassen goed, zachtsolderen slecht, hardsolderen slecht, Mechanisch polijsten zeer goed, elektro-chemisch polijsten slecht, galvaniseren redelijk, badvertinnen slecht, koud vervormen redelijk (koudvervorming tussen het gloeien max. 15 %), warmvervormen zeer goed (600 - 700 °C), zachtgloeien (500 - 650 °C). Spanningsarm gloeien (350 - 450 °C), verspanen redelijk, goed bestand tegen atmosferische corrosie, grote slijtweerstand, goede glijeigenschappen, weerstand tegen weersinvloeden, grote weerstand tegen ontzinking, bestand tegen licht agressief water, gassen en olie. Toepassings voorbeelden: Hulzen, schuifregelaars, onderdelen voor machines en voertuigen, klepgeleiders.0nderdelen van tandwielkasten, zuigerveren, condensor koelleidingen, gesmede onderdelen, gereedschap, warmgeperste onderdelen, profielen voor leuningen en ramen, bevestigingsmaterialen
CuZn37Pb1Sn1- CW714R------ Legering waaraan tin en lood is toegevoegd. Tin voor verbetering corrosievastheid en weerstand tegen zeewater aantasting en andere lichte corrosieve stoffen. Lood voor betere goede verspaanbaarheid. Warmvervormen goed.
CW717R ------ Gemiddelde sterkte. Goed warm vervormbaar. Zeewaterbestendig. Toepassing o.a. apparatenbouw, pijpenplaten voor condensors en warmtewisselaars, boot- en jachtbeslag, schroefassen.
CuZn39Mn1AlPbSi -CW718R------ Constructiemetaal met gemiddelde sterkte en hogere taaiheid. Goed bestand tegen weersinvloeden. Goed voor glijdende onderdelen, silicium en mangaan geven goede slijtage weerstand. Toepassing o.a.tandwielkast onderdelen, condensorpijpen, pijpplaten en andere onderdelen voor warmtewisselaars en onderdelen voor olieraffinaderijen en elektriciteitscentrales.
CuZn39Sn1- CW719RC46400--- Grote sterkte, corrosiebestendig, gebruikt in maritieme industrie wegens sterkte en corrosieweerstand. Toevoeging van tin verbetert weerstand tegen corrosie en tegen ontzinking in zout water. Goed te solderen. Toepassing o.a. scheepsbeslag, precisie-apparatuur aan boord, schroefas, vliegtuigonderdelen, warmte-wisselaars, raket onderdelen, sanitair kraanwerk, elektrische uitrusting, sierbouwbeslag
CuZn40Mn1Pb1 -CW720R ------ Warmvervormen goed, koudvervormen slecht, verspanen goed, zachtsolderen zeer goed, hardsloderen redelijk, autogeen lassen slecht, vlambooghandlassen slecht, wig lassen slecht, mig lassen slecht, weerstand lassen redelijk, mechanisch polijsten zeer goed, elektrochemisch polijsten slecht, galvaniseren slecht, dompel vertinnen redelijk, medium streksterkte, goede glijeigenschappen met weerstand tegen vastlopen, toepassing o.a. warmgeperste producten, kleppen, kogellager kooien.
CuZn40Mn1Pb1AlFeSn- CW721R------ Warm vervormen goed, goed smeedbaar, hoge sterkte, zeer goede glij-eigenschappen, goede weerstand tegen weersinvloeden. Koud vervormen beperkt. Verspanen slecht (30% van automatenmessing). Autogeen lassen redelijk.Solderen goed. Vlambooghandlassen redelijk. Weerstandlassen goed. Toepassingvoorbeelden: zwaarder belaste onderdelen in de architektuur, bouw onderdelen voor hoge druk, bijv. ondersteuningen voor ondergrondse mijnbouw, kleppen en klepstelen, fittingen, scheepvaart onderdelen.
CuZn40Mn1Pb1FeSn- CW722R ------Gaskleppen en fittingen. Bevestigingsmaterialen. Versnellingen. Zware elektrische aansluitingen. Transmissie componenten. Jachtbeslag. Veiligheidgereedschap (vonkvrij) Siersmeedwerk.
CuZn40Mn2Fe1-CW723R ------Warmvervormen goed, gemiddelde mechanische eigenschappen. Goed zacht- en hardsoldeerbaar. Gemiddelde sterkte. Verspaanbaarheid redelijk. Weersbestendig. Toepassing in apparatenbouw, architektuur, Kunstsmeedwerk.Hydraulische en elektrotechnische industrie. Produkten warmgeperst in matrijzen

Richtwaarden voor de chemische samenstelling van koper-zink legeringen van de komplexe CW700 serie

MessingCuAlPbNiMnSiMgSn FeZnandere
totaal %
CuZn31Si1
CW708R
66
70
---0,8m0,5m---0,7
-1,3
------0,4mrest0,5
CuZn35Ni3Mn2AlPb
CW710R
58
60
0,3
1,3
0,2
0,8
2
3
1,5
2,5
0,1m---0,5m0,5mrest0,3
CuZn36Pb2Sn1
CW711R
59,5
61,5
---1,3
2,2
0,3m---------0,5
1,0
0,1mrest0,2
CuZn36CSn1Pb
CW712R
61-63---0,2-0,60,2m---------1-1,50,1mrest0,2
CuZn37Al2PbSi
CW713R
57
59
1,3
2,3
0,2
0,8
1,0m1,5
3,0
0,3
1,3
---------rest0,3
CuZn37Pb1Sn1
CW714R
59
61
---0,4
1,0
0,3m---------0,5
1,0
0,1mrest0,2
CuZn39Mn1AlPbSi
CW718R
57-590,3-1,30,2-0,80,5m0,8-1,80,2-0,8---0,5m0,5mrest0,3
CuZn39Sn1
CW719R
59-61---0,2m0,2m---------0,5-1,00,1mrest0,2
CuZn40Mn1Pb1
CW720R
57-590,2m1-20,6m0,5-1,50,1m---0,3m0,3rest0,3
CuZn40Mn1Pb1AlFeSn
CW721R
57-590,3-1,30,8-1,60,3m0,8-1,8------0,2-1,00,2-1,2rest0,3
CuZn40Mn1Pb1FeSn
CW722R
56,5
58,5
0,1m0,8
1,6
0,3m0,8
1,8
------0,2
1,0
0,2
1,2
rest0,3
CuZn40Mn2Fe1
CW723R
56,5
58,5
0,1m0,5m0,6m1
2
0,1m---0,3m 0,5
1,5
rest0,1

Richtwaarden voor de mechanische eigenschappen van de komplexe koper-zink legeringen van de CW700R serie

MessinToestand Treksterkte N/mm20,2%Strekgrens N/mm2Rek A50mm %Hardheid HB
CuZn31Si1- CW708RR460
R530-
460-
530
250-
330-
22
12
115-145
140min-
CuZn35Ni3Mn2AlPb- CW710RR490
R550
490
550
300
400
20
10
120-150
min 150
CuZn36Pb2Sn1-CW711RR370
R410
370
410
220
250
22
18
110
125
CuZn36C?Sn1Pb-CW712RR340
R460
340
460
170
340
30
12
80-120
min 120
CuZn37Al2PbSi - CW713RR540
R570
540
570
280-30015
12
150
150
CuZn37Pb1Sn1-CW714RR370
R410
370
410
220-25022
18
110
125
CuZn39Mn1AlPbSi-CW718RR44044020012-min100
CuZn39Sn1-CW719RR40040020018110
CuZn40Mn1Pb1 CW720RR390
R440
390
440
200
250
20
18
110
120
CuZn40Mn1Pb1AlFeSn CW721RR450
R520
450
520
220
290
16
12
130
150
CuZn40Mn1Pb1FeSn CW722RR450
R520
450
520
220
290
16
12
130
150
CuZn40Mn2Fe1-CW723RR460
R540
460
540
270
320
20
8
110-140
150

Note:
1 N/mm2 = 1 MPa.
1 kN/mm² = 1GPa
© 2014 - 2019 Custor, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe onderscheidt men messing van bronsHoe onderscheidt men messing van bronsMessing en brons zijn koperlegeringen met koper als basiselement. Messing en brons lijken veel op elkaar. Hoe toon je…
Zamak gietlegeringen, eigenschappen en toepassingenZamak gietlegeringen, eigenschappen en toepassingenHet honderd jaar geleden ontwikkelde zamak is een groep non-ferro zinklegeringen met als hoofdcomponent zink, daarnaast…
Klussen: solderen - zacht solderen & hard solderenKlussen: solderen - zacht solderen & hard solderenSolderen is het verbinden van metalen door middel van een smolten metaal of legering met een lager smeltpunt. Er zijn ve…
Messing gietlegeringenMessing gietlegeringenDe toepassing van koperzink gietlegeringen is gebaseerd op combineren van mechanische- en fysische eigenschappen met het…
Het element tin: Eigenschappen en toepassingenHet element tin: Eigenschappen en toepassingenTin is een buigzaam, kneedbaar zilverachtig-wit metaal, bestand tegen zee- en zoet water. De relatief zachte metalen tin…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Baral, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • http://www.kupferinstitut.de/symposium/media/pdf/GenormteKupferwerkstoffe.pdf
  • (KME Germany AG &Co KG) http://www.kme.com/assets/uploads/oldkme/file/Brochure/2009/ind-rolled/ handout_de.pdf
  • http://www.otto-Fuchs.com/Fileadmin/userupload/images/pdf/FuchsWICuGB Scr.pdf
  • http://www.kupferinstitut.de/front_frame/front_content.php?parent=1&client=1&lang=1&idside=537&idcat=171&sid=79b0f67241a
  • http://www.hamel.nl/Files/File/documentatie/Messing.pdf
  • http://www.mcbboek.nl/MCB_h08/Technische_gegevens_van_diverse_non-ferro_legeringen.htm
  • http://www.elcas.nl/messing
  • http://www.basic-start.nl/tabellen/koperkoperlegering.htm
  • http://www.metel.nl/messing
  • http://hemimex.nl/page/messing_eigenschappen/
  • ://www.ldmbrass.com/nl/alloys/0-0-300/httpAlloys.htm?menu=4&KeepThis=true
  • Afbeelding bron 1: Strangerhahaha, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Cdang, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 3: Alu, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Arthurrh, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Messing kneedlegeringen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Custor
Laatste update: 23-02-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Techniek
Bronnen en referenties: 16
Schrijf mee!