Verstoringen in het aardmagnetisch veld
De Aarde is te vergelijken met een magneet. Een magneet met als de twee uiteinden: de Noord- en de Zuidpool. Daaromheen ligt het aardmagnetisch veld. Het aardmagnetisch veld is van groot belang want daarom kunnen mensen, dieren en planten leven. Was dit aardmagnetisch veld er niet dan zou de ioniserende straling van de zon (denk aan de uitbarstingen van de zon) en kosmische straling het leven op aarde niet mogelijk maken. Dan was er, naast de primitieve levensvorm, geen leven op aarde mogelijk. Variërend van kosmische straling tot geladen zonnedeeltjes die de ruimte in geslingerd worden bij iedere flinke uitbarsting op de zon. Het aardmagnetisch veld is naar wat wetenschappers vermoeden, ontstaan in het binnenste van de aarde. Het centrum van de aarde.- Het aardmagnetisch veld
- Verstoringen in het aardmagnetisch veld door diepliggend gesteente
- Gebieden en een natuurlijke verstoring
- Andere natuurlijke oorzaken van verandering in het aardmagnetisch veld
- Onweer
- Magnetische stormen
- De natuurlijke magneten zijn kleine magnetiet kristallen
Het aardmagnetisch veld
Het aardmagnetisch veld beschermt de aarde tegen allerlei schadelijke stralingen, variërend van kosmische straling tot geladen zonnedeeltjes die de ruimte in geslingerd worden bij iedere flinke uitbarsting op de zon.Het aardmagnetisch veld is naar wat wetenschappers vermoeden, ontstaan in het binnenste van de aarde. Het centrum van de aarde. Stel dit voor als een enorme sterke staafmagneet. Een magneet veroorzaakt door stromingen van magnetische elementen en mineralen in de aardkern. De staafmagneet (dipool) is de magneet tussen de twee polen: de Noord- en Zuidpool.
De aardkern
De aardkern bestaat uit:
- de aardkorst;
- de buitenmantel;
- binnenmantel;
- buitenkern;
- binnenkern.
Van aardkorst tot binnenkern is zo’n 2900 kilometer de diepte in. Het binnenste van de kern (de dipool) is zo ongeveer voor 90% de veroorzaker van het aardmagnetisch veld, denken wetenschappers. Door wervelingen (variatie) in het binnenste van de aarde treedt een langzame verandering op van het aardmagnetisch veld (magnetische declinatie genoemd). De overige 10 % wordt verklaard door de onregelmatige verdeling op aarde van ferromagnetisch gesteente. Diepliggende gesteente welke langzaam omhoog komt.
Verstoringen in het aardmagnetisch veld door diepliggend gesteente
Oudere diepgelegen gesteenten zijn over het algemeen rijker aan magnetiet (Fe304) dan de jongere aardlagen. In Nederland zijn gebieden waar oude gesteenten ondieper liggen dan omringende gebieden. Of komen de oudere gesteenten zelfs aan de oppervlakte. We noemen dit een massief. Massieven zijn door tektonische bewegingen ontstaan. Door breuklijnen en de beweging van tektonische platen veranderen de diepgelegen gesteenten en komen dichter naar het oppervlak. Daar waar oudere magnetietrijke lagen aan het oppervlak komen veranderd het magneetveld en gaat afwijken. Magnetiet is een grijszwart gesteente met een sterk magnetisch natuurlijk mineraal. Vooral dit gesteente geeft verschillen op plekken waar het aardmagnetisch veld afwijkt.Gebieden en een natuurlijke verstoring
Verstoringen op plekken die we Nederland vinden zijn:- een gebied schuin over het midden van Limburg in noordelijke richting naar Flevoland. Het gebied waar de Roerdalslenk met in het oosten de Peelrandbreukzone en de Viersenbreukzone ligt.
- een gebied ter hoogte van Aken (Duitsland) wat Zuid-Limburg, Belgisch Limburg en noord Brabant richting Zuid-Holland omvat. Het gebied waar de Feldbisbreukzone ligt.
- Een gebied dat zicht uitstrekt vanaf de noordelijke Eiffel, Noord België, Zeeland, het zuidwesten van noord Brabant, de Noordzee, zuid Engeland tot in Wales. Het Londen-Brabant massief. Een stabiel stuk van de aardkorst, overdekt met jongere dikke lagen komt het gesteente waaruit het massief niet aan de oppervlakte.
- een gebied dat vanaf de Ardennen, grotendeels België beslaat en gedeeltelijk over de Duitse en Nederlandse grens doorloopt. Het massief van Stavelot. Door de hardheid van de gesteenten vormt het massief een verhoging in het landschap
- Goch. Een stad en gemeente in de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen. De aardbeving van 8 september 2011, die gevoeld is in grote delen van Nederland is veroorzaakt door de breuklijnen die in dit grensgebied van Nederland en Duitsland liggen. De Venlo slenk (Limburg) ligt hier vlakbij en wordt aan de oostzijde begrensd door de Viersen-breukzone, die in de richting van Nijmegen loopt. De Viersen breukzone ligt in Duitsland en loopt min of meer langs de grens.
- het oosten van Nederland (Achterhoek en Twente) Hier ligt het massief van Lingen. Lingen is een stad en gemeente in de Duitse deelstaat Nedersaksen en ligt ter hoogte van de kop van Overijssel. Anderzijds vinden we hier de Gronau- breukzone. Gronau is een Duitse stad in de gemeente Noordrijn-Westfalen en ligt ter hoogte van Enschede.
- ten zuidwesten van het eiland Griend in de Waddenzee. Een niet werkende vulkaan bevindt zich in de Waddenzee op ruim twee kilometer diepte onder het wateroppervlak. Wanneer je met de boot van Harlingen naar Vlieland gaat, vaar je over de vulkaan heen. De vulkaan was ongeveer 160 – 145 miljoen jaar geleden actief en is nadien bedekt onder ca. 2000 meter sedimentair gesteente, zoals klei en zandsteen. De Zuidwalvulkaan geheten.
Andere natuurlijke oorzaken van verandering in het aardmagnetisch veld
Natuurlijke verstoringen worden eveneens veroorzaakt door:- onweer;
- magnetische stormen.