InfoNu.nl > Wetenschap > Scheikunde > Scheikunde - Mol berekenen

Scheikunde - Mol berekenen

Scheikunde - Mol berekenen Mol is een bekend begrip in het dagelijks gebruik van scheikunde. Voor veel mensen zijn dit zeer moeilijke opgaven om uit te rekenen en daarom worden deze mol opgaven al snel overgeslagen, bijvoorbeeld op schoolexamens. Ook op het Centraal Eindexamen worden deze mol opgaven veel overgeslagen door de examenkandidaten. Omdat het scheikunde centraal eindexamen voor circa een kwart bestaat uit mol berekeningen, kan dit dus een verschil betekenen tussen een voldoende of een onvoldoende. Wat is een mol in scheikunde precies en hoe gaat de molberekening?

Definitie mol in scheikunde

Een mol is eigenlijk niets anders dan een hoeveelheid stof van een materie. Denk bijvoorbeeld aan stoffen in scheikunde zoals: Koolstof (C), Zuurstof (O) en Stikstof (N). Als men tweemaal een stikstof hoeveelheid heeft, zegt men op scheikundig gebied: 'Ik heb twee mol stikstof.' Een mol van een bepaalde stof heeft een massa (in gram, uitgedrukt in 'u') en dit is gelijk aan de massa van het molecuul. Dit heet moleculaire massa. Zuurstof (O) heeft een molecuulmassa van 16,0 u. In dit geval kan je ook zeggen dat zuurstof een massa heeft van 16,0 gram. Als in een opgaven staat dat er twee mol zuurstof aanwezig is, betekent dit 2 x 16,0 u = 32,0 u. Twee mol zuurstof heeft een massa van 32,0 u of anders gezegd twee mol zuurstof weegt dus 32,0 gram. De massa gegevens die behoren bij stoffen zijn te vinden in het Periodiek Systeem in het Binasboekje, deze worden uitgeleend door scholen.

Stappenplan voor mol berekenen

Bij het oplossen van deze mol opgaven is een stappenplan erg handig:
  1. Reactievergelijking maken
  2. Reken je gegevens om naar mol
  3. Noteer de mol verhouding
  4. Bereken het aantal mol gevraagde stof met behulp van de mol verhouding
  5. Reken om naar de gevraagde hoeveelheid

Mol-schemaMol-schema

Handige tip voor het berekenen van mol berekeningen op het scheikunde examen

  • aantal mol = aantal gram : molaire massa
  • aantal gram = aantal mol x molaire massa
  • bekijk (leer) het mol-schema

De opgaven over mol berekenen

Met behulp van dit stappenplan hierboven zal het oplossen van mol opgaven een stuk soepeler verlopen. Nu komt het echte werk eraan, kijk maar eens naar dit voorbeeld.

Voorbeeld 1: mol berekenen

"We laten 15,00 gram H2 (twee mol H) reageren met voldoende N2 (twee mol N) tot NH3 (een mol N, drie mol H)."
Hoeveel gram NH3 ontstaat er dan?

Deze som gaan we nu uitwerken met behulp van het stappenplan hierboven.
  1. 3H2 + N2 → 2NH3 De reactievergelijking wordt hier gelijk gemaakt, voor en na de pijl moeten hetzelfde totale aantal atomen bevatten.
  2. Een H atoom weegt 1,008 u. Je hebt 15,00 gram aan H2. Dus 2 x 1,008 u = 2,016 u aan H2. Om erachter te komen hoeveel Mol H2 we hebben gebruiken we de bovenstaande tip. Aantal gram : molaire massa = aantal Mol. Invullen geeft: 15,00 gram : 2,016 = 7,440 mol H2.
  3. De mol verhouding is 3 : 1 : 2. (kijk naar de reactievergelijking bij stap 1)
  4. We hebben berekend dat we nu 7,440 mol H2 hebben. Uit de reactievergelijking weten we dat we 3H2 en 2NH3 hebben. Bekijk het schema:
    3 H2 2 NH3
    7,440?
    Om '?' uit te rekenen passen we een wiskundig trucje toe, kruis-links-vermenigvuldigen. Namelijk: 7,440 x 2 = 14,880. 14,880 : 3 = 4,960 mol.
  5. De massa van NH3 is 14,00 u (N) + 3 keer 1,008 (H) = 17,03 u. Dus NH3 weegt 17,03 gram. We moeten nu alleen nog weten hoeveel gram NH3 er ontstaat. 4,960 mol (stap 4) x 17,03 g/mol (stap 5) = 84,47 g van NH3.

Voorbeeld 2: mol berekenen

"Ik los 2,0 mol Na2SO4 op tot 5,0 Liter."
Wat is de Molariteit?

In dit voorbeeld gebruiken we de scheikundige eenheid Molariteit (M). Molariteit is niks anders dan Mol per Liter.
  1. Na2SO4 → 2Na (lading+) + SO42 (lading 2-). De verhouding 1 : 2 : 1
  2. 2,0 mol Na2SO4 : 5,0 L = 0,40 M.
  3. Na (lading +) heeft 4,0 mol (verhouding is 2, dus 2,0 x 2). 4,0 mol : 5,0 L = 0,80 M van Na. / SO42 (lading 2-) heeft 2,0 mol (verhouding is 1, dus 2,0 x 1). 2,0 mol : 5,0 L = 0,40 M SO42.

Tip

Mol berekenen blijft één van de lastigste opgaven op het examen maar het kan heel erg handig zijn om het rekenen met mol goed onder de knie te krijgen, waardoor je misschien toch nét die extra puntjes kan behalen voor een voldoende. Echter, het blijft héél véél oefenen en oefenen om deze lastige mol opgaven goed onder de knie te krijgen!

Lees verder

© 2013 - 2017 Shelob, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Scheikunde - rekenen met molScheikunde - rekenen met molMol is een rekenhulp die vaak gebruikt wordt in de scheikunde. Het geeft eigenlijk aan hoeveel er van een bepaalde stof…
Rekenen met massaverhoudingenRekenen met massaverhoudingenIn de scheikunde wordt vaak gebruik gemaakt van een massaverhouding bij het berekenen van de benodigde massa in een reac…
Rekenen met gassenRekenen met gassenWanneer een stof in de gasfase zit heeft die bijzondere eigenschappen. In dit artikel zullen we kort bespreken hoe je me…
Elementen, verbindingen, zuivere stoffen en mengelsWat is het verschil tussen een atoom en een molecuul? Tussen een element en een verbinding? Tussen een stof en een mengs…
Landelijke kennisbasistoets voor leraren en data 2015 - 2016Landelijke kennisbasistoets voor leraren en data 2015 - 2016Sinds het schooljaar 2012-2013 is het verplicht voor elke leraar in opleiding om de landelijke kennisbasistoets te maken…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Scheikunde - Mol berekenen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Beate, 08-04-2016 09:38 #4
Bij natuurkunde en scheikunde mag je alleen je normale rekenmachine gebruiken. Er is ook pas besloten, een maand geleden ofzo, dat je voor wiskunde B alleen grafische rekenmachine mag gebruiken.

Veerle, 07-04-2016 21:34 #3
Grafische rekenmachines zijn verboden voor het eindexamen. het is alleen voor wiskunde toegestaan.

Thomas, 17-01-2016 11:46 #2
Grafische rekenmachine's mogen alleen gebruikt worden bij het vak wiskunde, bij scheikunde en natuurkunde is alleen een normale rekenmachine toegestaan.

Francien, 05-02-2015 11:32 #1
Grafische rekenmachines zijn verboden op het eindexamen… Reactie infoteur, 10-09-2015
Weet je dat zeker? In 2014 waren deze nog niet verboden namelijk.

Infoteur: Shelob
Laatste update: 15-02-2017
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Scheikunde
Special: Scheikundige berekeningen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 4
Schrijf mee!