InfoNu.nl > Wetenschap > Sterrenkunde > Wanneer is het volle maan in 2018 en 2019?

Wanneer is het volle maan in 2018 en 2019?

Wanneer is het volle maan in 2018 en 2019? De zon schijnt altijd op de maan, behalve als de aarde precies op één lijn tussen de maan en de zon in staat, we spreken dan van een volledige maansverduistering. In alle andere gevallen wordt de maan altijd beschenen door de zon. Het hangt echter van de positie van de maan ten opzichte van de aarde en de zon af in welke maanfase de maan op aarde zal worden waargenomen; nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan of het derde kwartier. De tijd die verstrijkt tussen twee volle manen bedraagt ongeveer 29 dagen, ongeveer 2 dagen langer dan de omlooptijd van de maan om de aarde.

14 november 2016: grootste supermaan in de afgelopen 60 jaar

Maandag 14 november 2016 zal de volle maan weer een zogenaamde supermaan zijn, dit verschijnsel houdt in dat een volle maan samenvalt met het feit dat de maan zich op dat moment op de meest dichtbije afstand bevindt tot de aarde. Dit verschijnsel komt regelmatig voor, maar op 14 november is de afstand van de maan tot de aarde nóg iets kleiner en op zijn allerkleinst sinds 1948, en wel op een afstand van 356.511 km. Een supermaan is in schijnbare diameter 7% groter dan een gemiddelde volle maan en 14% groter dan de kleinste volle maan. In oppervlakte geldt een verschil van 15% en 30%. Het loont de moeite om, als het (deels) onbewolkt is dit natuurverschijnsel te gaan bekijken en foto's te maken.

De datums van volle maan en van de andere maanfasen

Tijdens nieuwe maan staat de maan tussen de aarde en de zon in, de achterkant van de maan wordt dan door de zon beschenen, de voorkant van de maan die gericht staat op de aarde is dan verduisterd. Eveneens staat de maan nu alleen overdag boven de horizon zodat wij de maan ook om die reden niet kunnen zien. Met andere woorden, de maan komt ongeveer gelijk op met de zon en gaat met de zon ook weer onder. Tijdens het eerste kwartier wordt de rechter zijkant van de maan door de zon beschenen, vanaf de aarde zien wij dan op het noordelijk halfrond alleen de rechterhelft als verlicht. De maan komt nu rond de middag op, en zal rond middernacht ondergaan. Volle maan betekent dat de maan ten opzichte van de zon achter de aarde staat, waardoor wij vanaf de aarde volledig zicht hebben op de beschenen kant van de maan. De maan komt nu op als de zon aan het ondergaan is, en zal ondergaan als de zon weer opkomt. Tijdens het derde kwartier wordt de linkerkant van de maan door de zon beschenen, wij zien dan op het noordelijk halfrond de linkerkant van de maan als verlicht. De maan komt nu in de nacht op en zal rond de middag ondergaan.

Datums 2018

Nieuwe maan Tijdstip Eerste kwartier Tijdstip Volle maan Tijdstip Derde kwartier Tijdstip Duur
2-jan 3:24 8-jan 23:25 29d 19h 47m
17-jan 3:17 24-jan 23:20 31-jan 14:26 7-feb 16:53 29d 18h 48m
15-feb 22:05 23-feb 9:09 2-mrt 1:51 9-mrt 12:19 29d 16h 06m
17-mrt 14:11 24-mrt 16:35 31-mrt 14:36 8-apr 9:17 29d 12h 46m
16-apr 3:57 22-apr 23:45 30-apr 2:58 8-mei 4:08 29d 9h 51m
15-mei 13:47 22-mei 5:49 29-mei 16:19 6-jun 20:31 29d 7h 55m
13-jun 21:43 20-jun 12:50 28-jun 6:53 6-jul 9:50 29d 7h 05m
13-jul 4:47 19-jul 21:52 27-jul 22:20 4-aug 20:17 29d 7h 10m
11-aug 11:57 18-aug 9:48 26-aug 13:56 3-sep 4:37 29d 8h 04m
9-sep 20:01 17-sep 1:14 25-sep 4:52 2-okt 11:45 29d 9h 45m
9-okt 5:46 16-okt 20:01 24-okt 18:45 31-okt 17:40 29d 12h 15m
7-nov 17:01 15-nov 15:54 23-nov 6:39 30-nov 1:18 29d 15h 18m
7-dec 8:20 15-dec 12:49 22-dec 18:48 29-dec 10:34 29d 18h 08m

Datums 2019

Nieuwe maan Tijdstip Eerste kwartier Tijdstip Volle maan Tijdstip Derde kwartier Tijdstip Duur
6-jan 2:28 14-jan 7:45 21-jan * 6:16 27-jan 22:10 29d 19h 35m
4-feb 22:03 12-feb 23:26 19-feb 16:53 26-feb 12:27 29d 19h 00m
6-mrt 17:03 14-mrt 11:27 21-mrt 2:42 28-mrt 5:09 29d 16h 47m
5-apr 10:50 12-apr 21:05 19-apr 13:12 27-apr 0:18 29d 13h 55m
5-mei 0:45 12-mei 3:12 18-mei 23:11 26-mei 18:33 29d 11h 16m
3-jun 12:01 10-jun 7:59 17-jun 10:30 25-jun 11:46 29d 9h 14m
2-jul 21:16 9-jul 12:54 16-jul ** 23:38 25-jul 3:18 29d 7h 56m
1-aug 5:11 7-aug 19:30 15-aug 14:29 23-aug 16:56 29d 7h 25m
30-aug 12:37 6-sep 5:10 14-sep 6:32 22-sep 4:40 29d 7h 49m
28-sep 20:26 5-okt 18:47 13-okt 23:07 21-okt 14:39 29d 9h 12m
28-okt 4:38 4-nov 11:23 12-nov 14:34 19-nov 22:10 29d 11h 27m
26-nov 16:05 4-dec 7:58 12-dec 6:12 19-dec 5:57 29d 14h 08m
26-dec 6:13 29d 16h 29m
* Volledige maansverduistering op de vroege ochtend van 21 januari, volledig zichtbaar behalve de laatste penumbrale fase
** Gedeeltelijke maansverduistering op de avond van 16 naar 17 juli, volledig zichtbaar behalve de eerste penumbrale fase

Maansverduisteringen

Als de maan precies achter de aarde en op één lijn met de zon staat is er sprake van een maansverduistering. Omdat het vlak waarin de maan om de aarde draait 5,1 graden helt ten opzichte van het vlak waarin de aarde om de zon draait, vindt er niet iedere maand een maansverduistering plaats. Een maansverduistering is dan ook een zeldzaam verschijnsel. Tijdens een maansverduistering kleurt de maan rood, dit komt doordat een klein beetje zonlicht via de atmosfeer van de aarde toch de maan weet te bereiken. In Nederland zijn maansverduisteringen helaas niet altijd te zien als gevolg van die andere bekende verduistering: bewolking. Ook hangt de zichtbaarheid van een maansverduistering af van waar je je op de aarde bevindt, de ene keer is een maansverduistering bijvoorbeeld in Amerika te zien, de andere keer weer in Europa. Een maansverduistering is totaal als de maan, aarde en de zon exact op één lijn staan, en is gedeeltelijk als de aarde slechts een gedeeltelijke schaduw op de maan werpt, ze staan dan niet exact op één lijn met de zon.

Op 28 september 2015 was er in de Benelux een totale maansverduistering zichtbaar die ook in zijn geheel van begin tot het einde te zien was. De volgende totale en totaal zichtbare maansverduistering is pas weer op 20 december 2029, en daarna pas weer op 11 februari 2036. Er zijn overigens wel relatief vaak andere soorten maansverduisteringen zichtbaar, bijvoorbeeld waarbij de gehele verduistering niet van begin tot het einde te volgen is, of waarbij de maan niet geheel door de schaduw van de aarde wordt bedekt. Op vrijdag 27 juli 2018 was er een maansverduistering die niet gedurende alle fases van de verduistering zichtbaar was, maar waarvan de totale eclips (om 22hr22) wél zichtbaar was.

Gestalten van de maanfasen hangen af van de locatie op aarde

De gestalte van de maan hangt mede af van de locatie waar de maan gezien wordt. Op het noordelijk halfrond wordt de maan tijdens het eerste kwartier aan de rechterkant als verlicht gezien, op het zuidelijk halfrond is dat aan de linkerkant, alles wordt immers op zijn kop gezien. Rond de evenaar wordt de maan bij opkomst aan de bovenkant als verlicht gezien, en aan de onderkant bij maansondergang. Voor het derde kwartier geldt alles precies andersom; op het noordelijk halfrond wordt de maan aan de linkerkant verlicht, op het zuidelijk halfrond aan de rechterkant. Rond de evenaar is de maan tijdens opkomst aan de onderkant verlicht en bij ondergang aan de bovenkant.

Als de maan op het hoogste punt staat rond de evenaar hangt het er maar net vanaf hoe je staat, de maan staat immers precies boven je hoofd, er is dan geen onderkant of bovenkant. Wel kun je stellen dat als je met je gezicht naar het noorden gericht staat dat dan de maan aan de rechterkant verlicht is tijdens het eerste kwartier.

Siderische maand versus synodische maand

De maan draait naar rechts om de aarde. De omlooptijd van de maan om de aarde bedraagt ongeveer 27 dagen, maar omdat de aarde plus de maan tegelijkertijd om de zon draaien, eveneens rechtsom, moet de maan een klein stukje meer afleggen om op dezelfde positie ten opzichte van de zon uit te komen. Vandaar dat de tijdsduur tussen twee dezelfde posities (bijvoorbeeld van nieuwe maan naar nieuwe maan) langer duurt, ongeveer 29 dagen. De eerst genoemde tijdsduur van 27 dagen wordt een siderische maand genoemd, de tweede een synodische maand.
© 2015 - 2018 Blauwevinvis, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Maanfasen en maanstanden in 2011Maanfasen en maanstanden in 2011Hier vind u alle informatie over de verschillende maanfasen/maanfases van de maan. Omdat de aarde samen met de maan om d…
Wanneer is het volle maan? Maanfasen en maanstanden in 2015Wanneer is het volle maan? Maanfasen en maanstanden in 2015Hier vind u alle informatie over de verschillende maanfasen/maanfases van de maan. Wanneer is het volle maan? En wanneer…
De maan en zijn andere kleuren en namenDe maan en zijn andere kleuren en namenDe maan draait om de aarde en wordt verlicht door de zon. Niet altijd zien we de maan omdat vanaf de aarde gezien de maa…
MaansverduisteringenEr zijn twee verschillende verduisteringen: maan- en zonsverduisteringen. De reden waardoor deze verduisteringen ontstaa…
De hype rond een supermaanDe hype rond een supermaanSupermaan, of een extra grote maan, is een fenomeen van een volle of nieuwe maan waarbij de afstand tot de aarde het kle…
Bronnen en referenties
  • https://www.timeanddate.com/moon/phases/netherlands/amersfoort
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Maansverduistering
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Maan
  • https://www.theguardian.com/science/2016/nov/10/the-science-of-supermoons-the-lunar-lowdown-on-the-biggest-and-brightest-in-60-years
  • https://nos.nl/artikel/2242717-langste-maansverduistering-van-de-eeuw-komt-eraan.html

Reageer op het artikel "Wanneer is het volle maan in 2018 en 2019?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Blauwevinvis
Laatste update: 19-11-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Sterrenkunde
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!