InfoNu.nl > Wetenschap > Weer > Wat is Donder & Bliksem

Wat is Donder & Bliksem

Wat is Donder & Bliksem Vaak hoort men een bui al van heel ver aankomen, het gerommel ver achter de horizon. Tot het ineens donker wordt en de eerste bliksemschichten de wolken doorklieven, gevolgd door een flinke donderslag. Het is en blijft een mooi gezicht, alleen die flitsen zijn o zo gevaarlijk. Behalve op de poolstreken, komt onweer overal ter wereld voor.

Algemeen

Bijna net zo opvallend als regen en wind is het onweer in Nederland. Gemiddeld 107 dagen per jaar is de bliksem en de donder ergens in ons landje te horen. In de zomermaanden juli en augustus gemiddeld 16 keer per maand, de wintermaanden december t/m februari gemiddeld 3 dagen per maand.

Dat veel mensen bang zijn voor de bliksem is niet vreemd, het is één van de gevaarlijkste weersverschijnselen, kan zelfs dodelijk zijn als men erdoor getroffen wordt.

Wat is onweer eigenlijk

Onweer is opgebouwd uit twee elementen, de donder en de bliksem, welke ontstaan door een elektrische stroom. De atmosfeer is eigenlijk altijd elektrisch geladen, negatief onderin en positief bovenin. De elektriciteit ontstaat eigenlijk pas echt als er een temperatuurverschil van minimaal 40° C is tussen de grond en 5 km hoogte.

Onweer ontstaat door verschillende elektrische ladingen van kleinere druppels en grotere ijsdruppels in een wolk. Doordat de zon de aarde verwarmt, ontstaat er een stijgstroom naar boven. De kleine positief geladen druppels in een wolk neemt deze mee naar boven, de zwaardere ijsdruppels die een negatieve lading hebben, blijven onderin de wolk hangen. Doordat het temperatuurverschil in de wolk boven positief en beneden negatief zo groot wordt, ontstaat een elektrische lading, opgewekt door het spanningsverschil, en dus onweer.

Wat zijn donder en bliksem

Donder

De donder ontstaat door de hitte binnen een bliksemschicht. Door deze hitte zet de lucht ineens uit, door de zeer grote hitte gebeurt dit met een knetterende klap. Dit kennen wij als de donder. Om te bepalen hoever het onweer verwijderd is, dient men direct na de bliksem te gaan tellen. Op het moment van de donder, dient het aantal tellen door 3 te worden gedeeld en is de afstand in km bekend.

Bliksem

Door de opgaande en neergaande stromingen in een bui, zijn er meestal verschillende niveaus met een verschillende lading. Dit is heel goed te ervaren in de zomer, voordat men het weet is de bliksem niet van de lucht. De schichten lopen echter niet naar beneden, maar horizontaal, als het ware van wolk naar wolk.

Wanneer spanning in de onweerswolk steeds groter wordt en de protonen en elektronen bij elkaar komen, ontstaat een enorme vonk in de wolk, wat wij kennen als de bliksemflits.

Het gevaar van de bliksem

Bomen en masten trekken de bliksem aan, bij een blikseminslag kunnen alle levende wezen in de nabije omgeving, binnen een straal van een paar honderd meter, gedood worden. Ook mensen! Het wordt dan ook ten zeerste aangeraden om tijdens een onweer geen beschutting te gaan zoeken onder bomen of masten. Zelf in een open veld blijven staan kan problemen veroorzaken.

Grappig om te weten

  • De bliksem slaat ongeveer 100.000 keer per jaar ergens in, lijkt veel, maar dat is ongeveer 3 tot 4 keer per km² in een heel jaar
  • De bliksem is ongeveer 30.000 °C, gemeten gedurende 1 miljoenste seconde in de bliksemstraal
  • Een verticale bliksemstraal is gemiddeld 5 tot 6½ km lang
  • De bliksemstraal heeft een snelheid van ongeveer 60.000 km per seconde
  • De stroomsterkte en spanning van de bliksem bedraagt 100 tot 60.000 ampère bij een duur, die varieert van 1 seconde tot één tienduizendste van een seconde
  • Het meest komt onweer voor in Oeganda, zo ongeveer 240 dagen per jaar
  • Het minst komt onweer voor boven de poolcirkels

Spreuken over donder en bliksem

  • Donder in maart, vorst in april
  • Komt men in maart onweer tegen, dan krijgt men in juli regen
  • Zoveel nevel in maart, zoveel onweer ´s zomers
  • Onweer in mei, maakt de boeren blij
  • Als het dondert in mei, valt er dikwijls regen bij
  • Het onweer in de schone mei, doet het koren bloeien op de hei
  • Zware onweers baren dikke korenaren
  • In juni dondergevaar, dan is het een vruchtbaar jaar
  • Als in september de donder knalt, zal met kerst sneeuw in hopen vallen
  • Donder in de decembermaand, beloofd veel wind in ´t jaar aanstaand

Lees verder

© 2007 - 2017 Storm, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hoe ontstaat bliksem? En hoe ontstaat onweer?Hoe ontstaat bliksem? En hoe ontstaat onweer?In Nederland onweert het gemiddeld 25 dagen per jaar. Ieder jaar vallen er daarbij één of twee doden doordat zij door de…
Bliksem, één van de gevaarlijkste weersverschijnselenBliksem, één van de gevaarlijkste weersverschijnselenDat onweer één van de gevaarlijkste weersverschijnselen ter wereld is weten we allemaal. Maar hoe ontstaat onweer nou ei…
Verschillende soorten onweer en bliksemVerschillende soorten onweer en bliksemBliksem is gevaarlijk, vooral de bliksem welke de aarde raakt. De spanning in een bliksemstraal kan dan oplopen tot hond…
Jodendom  het weer: onweer, bliksem en stormJodendom het weer: onweer, bliksem en stormOnweer is wetenschappelijk makkelijk te verklaren. Maar wat is de diepere Goddelijke betekenis van onweer? Volgens rabbi…
Welke soorten bliksem zijn gevaarlijk?Welke soorten bliksem zijn gevaarlijk?Meestal zie je een zware onweersbui al ruim van te voren aankomen. Grote dikke wolken stapelen zich op en in de verte is…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Wat is Donder & Bliksem"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Henk, 10-05-2012 21:57 #8
Als je in huis bent. Ben je dan weleens veilig?

Nina, 09-11-2008 12:28 #7
Wat kan bliksem eigenlijk veroorzaken?

Vegetarisch Slavinkje, 23-07-2008 21:29 #6
Ruigweg zit er in één kilometer 3 * 343 meter. Als je gaat tellen en de getelde seconden dan door 3 deelt, krijg je dan het aantal kilometers afstand dat het onweer van je verwijdert is?

Wtrwetr, 04-06-2008 16:30 #5
Kim het is wel goed bruikbare informatie.

Harry, 05-04-2008 23:25 #4
De vraag is loopt de bliksem nu van boven naar beneden of is het van beneden naar boven ik heb gehoord dat voor het oog is het van boven naar beneden maar in werkelijkheid is het van beneden naar boven hoop dat jullie hierop een goed onderbouwd antwoord weten bij voorbaat dank harry

Lisa Schriever, 12-02-2008 14:42 #3
Hallo meneer.
Wij hebben een vraag aan u:
Hoe komt bliksem uit de wolken?
En hoe snel gaat bliksem naar beneden?
En hoe ontstaat bliksem?
groet: Lisa, Anouk, Chanal en Danae!

Kim, 13-12-2007 18:42 #2
:-( ik vind het niet echt goed bruikbaar, en er staat ook niet zo veel informatie in.

Peter Flohr, 06-11-2007 16:03 #1
Hoezo, het aantal tellen vanaf de bliksemwaarneming door 3 delen alvorens de donder komt? geluidssnelheid is toch 343m. / sec.!

Infoteur: Storm
Laatste update: 23-06-2015
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Weer
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 8
Schrijf mee!