InfoNu.nl > Wetenschap > Sterrenkunde > Vallende sterren in oktober: de Orioniden-meteorenzwerm

Vallende sterren in oktober: de Orioniden-meteorenzwerm

Vallende sterren in oktober: de Orioniden-meteorenzwerm De Orioniden-meteorenzwerm verschijnt van 16 tot 26 oktober aan de sterrenhemel. Een zwerm van meteoren worden ook wel vallende sterren of sterrenregen genoemd. Sterrenkundigen en liefhebbers van de astronomie vinden de periode van vallende sterren bijzonder interessant. In oktober trekt de aarde, elk jaar opnieuw, door de Orioniden-meteorenzwerm. Dit zijn achtergelaten stofdeeltjes van de komeet Halley. Het zichtbare maximum van de zwerm is waarneembaar op 21 en 22 oktober. Tijdens deze periode is het bijzonder interessant om ís nachts bij heldere hemel vallende sterren te spotten. Andere meteorenzwermen zijn de Leoniden-, Draconiden-, Perseïden- en Geminiden-meteorenzwermen.
Bron: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)Bron: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Wat is de Orioniden-meteorenzwerm?

De Orioniden-meteorenzwerm is een achtergebleven resultaat van de komeet Halley. Deze komeet wordt in 2061 terug verwacht. De komeet Halley laat tijdens zijn reis rond de zon heel wat puin, stof en grijs achter. Het zijn deze stofdeeltjes die de aarde tegenkomt in haar eigen baan rond de zon. De ontmoeting van de aarde met de stofdeeltjes zorgt voor een prachtige sterrenregen. Dit zijn korte lichtsporen, ook wel vallende sterren genoemd, die bij een donkere hemel heel mooi te zien zijn.

Hoe ontstaat een sterrenregen?

Lichtsporen die ontstaan, door de ontmoeting van de aarde met de Orioniden-stofwolk, zijn het gevolg van de zeer hoge snelheid waarmee stofdeeltjes op de atmosfeer van de aarde inslaan. De deeltjes vallen met een snelheid van 60 kilometer per seconde (216.000 kilometer per uur) onze dampkring binnen, waarna ze verbranden. Het is deze verbranding die aan de donkere hemel een lichte streep vertoont. Het fenomeen wordt ook wel een vallende ster genoemd.

Wat is er te zien bij een Orioniden-meteorenzwerm en wanneer?

De maand oktober is een goede maand om vallende sterren te spotten, evenals de topmaand augustus wanneer de aarde de Perseïden-zwerm ontmoet. Astronomieliefhebbers en sterrenkundigen maken de grootste kans in de nachten van 21 en 22 oktober om de Orioniden-zwerm te spotten. Het zijn immers op die nachten dat de Orioniden-meteorenzwerm haar hoogtepunt bereikt. De invalshoek waarmee de stofdeeltjes in de dampkring binnenvallen is dan op zijn hoogste punt, waardoor er een maximaal aantal zichtbare verbrandingen zijn. Het is mogelijk om meer dan 20 vallende sterren per uur te zien. Ook de dagen vóór 21 en 22 oktober zijn er nog meer vallende sterren dan normaal. Zelfs nog tot twaalf dagen na het zichtbare maximum is er nog een verhoogde zichtbaarheid van vallende sterren waar te nemen. De kans op een prachtige sterrenregen is dus heel groot in de nachten rond 21 en 22 oktober.

Hoe kan je vallende sterren spotten?

Vallende sterren spotten is heel eenvoudig. Om deze te spotten heb je geen verrekijker of telescoop nodig. Het volstaat om met het blote oog minstens vijftien minuten te kijken naar eender welke plaats aan de sterrenhemel. Tijdens de nachten van 21 en 22 oktober zou je bij heldere hemel een 20-tal sterren per uur moeten waarnemen. In deze periode kan het ís nachts al behoorlijk koud zijn. Zorg dus voor warme kledij als je buiten naar de sterren kijkt.

Andere bekende meteorenzwermen

Veel zwermen worden genoemd naar het sterrenbeeld waar hun radiant zich in bevindt. Wanneer je naar een meteorenzwerm kijkt, dan lijken alle meteoren uit één punt te komen. Dit punt wordt de radiant genoemd. De plaats van de radiant wordt bepaald door de richting waaronder de meteoroïden de aardatmosfeer raken. Andere bekende meteorenzwermen zijn:

MeteorenzwermTijd van verschijningRadiant in sterrenbeeldAfkomstige komeet
Perseïden12 en 13 augustusPerseusKomeet van Swift-Tuttle
Leoniden13 tot 18 november Leeuw (Leo) Komeet Tempel-Tuttle
Geminiden14 decemberGeminide (Tweeling)Planetoïde 3200 Phaethon
Draconiden 8 en 9 oktoberDraco (Draak)Komeet van Giacobini-Zinner

Topnachten voor sterrenkundigen en sterrenliefhebbers

Voor fanatieke sterrenkijkers zijn sterrenregens een ware streling voor het oog. Anderen vinden astronomie niet interessant en kennen zelfs de beste periodes - om vallende sterren te spotten - totaal niet. De Orioniden-zwerm is het best zichtbaar op donkere plaatsen buiten de stad. De sterrenwachten van België en Nederland volgen elk jaar de Orioniden-meteorenzwerm nauw op. De meteoren lijken te komen uit het bekende heldere wintersterrenbeeld Orion, vandaar de naam Orioniden.

Lees verder

© 2015 - 2019 Auteurjr, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vallende sterren: de Aurigiden-meteorenzwerm in septemberVallende sterren: de Aurigiden-meteorenzwerm in septemberDe groep van de Aurigiden-meteoren vertoont zich tussen 25 augustus en 8 september. De zwerm bereikt elk jaar zijn maxim…
Alles over sterrenregens (Perseïden)"Kijk mam! Een vallende ster!" Is een opmerking die ouders vaak horen wanneer zij met kinderen op vakantie zijn. Dit kom…
Vallende sterrenregen (meteorenzwerm)Vallende sterren. Wie heeft er als kind niet een keer een wens gedaan als hij dit magische schouwspel aan de inktzwarte…
Meteoroïde - Vallende sterren boven de WaddeneilandenMeteoroïde - Vallende sterren boven de WaddeneilandenEen schicht aan de hemel is vaak een meteoor die door de dampkring schiet. Dat wordt een vallende ster genoemd, terwijl…
Vuurwerk in de zomer: meteorenzwerm 'de Perseïden'Vuurwerk in de zomer: meteorenzwerm 'de Perseïden'Soms heb je het geluk dat je een vallende ster ziet, een kort en vurig lichtspoor aan de nachtelijke hemel. Het volksgel…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Skeeze, Pixabay
  • Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Orioniden, 13 augustus 2015
  • Wikipedia, https://nl.wikipedia.org/wiki/Meteorenzwerm, 13 augustus 2015
  • Nationalgeographic.nl, http://www.nationalgeographic.nl/artikel/orioniden-meteorenzwerm-vannacht-te-zien-aan-de-hemel, 13 augustus 2015
  • Werkgroepmeteoren.nl, http://www.werkgroepmeteoren.nl/, 13 augustus 2015
  • Afbeelding bron 1: NASA, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Vallende sterren in oktober: de Orioniden-meteorenzwerm"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Auteurjr
Laatste update: 04-03-2018
Rubriek: Wetenschap
Subrubriek: Sterrenkunde
Special: Meteorenzwermen
Bronnen en referenties: 6
Schrijf mee!